Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

"Europese leiders hebben geleerd hoe met Trump om te gaan: een stuk tolereren, beetje paaien en de rit uitzitten"

De passage van de Amerikaanse president Donald Trump op de NAVO-top in Brussel en bij de Britse premier Theresa May leverde deze week alweer enkele opvallende uitspraken op. Maar de Europese leiders reageerden nogal koel of zelfs niet op de sneren van Trump. Volgens professor internationale politiek David Criekemans (UAntwerpen) hebben ze geleerd hoe ze met de wispelturige president kunnen omgaan. 

Duitsland wordt "compleet gecontroleerd" door Rusland en is te afhankelijk van Russisch gas. Theresa May "heeft niet geluisterd naar mij" over de brexit, zo komt er geen handelsverdrag. Het waren enkele van de zware kritieken die Trump afgelopen week uitte naar de traditionele bondgenoten van de Verenigde Staten. Daarna werd alles opnieuw koek en ei.

"Het is een beetje shock-and-awe-diplomacy zoals we Trump kennen", zegt professor Criekemans. " 's Morgens een boude uitspraak doen of een tweet die een aantal mensen moet destabiliseren en op het einde van de dag de overwinning uitroepen". Maar intussen hebben een aantal Europese leiders geleerd hoe met Trump om te gaan, denkt Criekemans.

"Je kan hem voor een stuk tolereren. Stoltenberg (NAVO-secretaris-generaal, nvdr.) heeft een beetje geprobeerd om hem te paaien. Dat soort van strategieën. Hopen de rit uit te zitten", aldus Criekemans. "Maar we weten dat Trump nog twee jaar blijft en misschien blijft hij nog langer." In een interview met de Britse krant Mail on Sunday zegt de Amerikaanse president dat hij inderdaad een tweede termijn ambieert.

"Je merkt dat Trump vooral bezig is met herverkiezing"

"Je merkt dat Trump inderdaad vooral met zijn herverkiezing bezig, in eerste instantie de parlementsverkiezingen van november", zegt Criekemans. "Aan de achterban wil hij duidelijk maken dat hij orde op zaken stelt. Hij claimt nu bijvoorbeeld de 30 tot 40 miljard euro die de Europese landen meer hebben toegezegd aan defensie. Maar als we dat analyseren, moeten we zeggen dat dat onderdeel is van een groeipad dat al in 2014 is uitgesproken."

De uithaal naar de "Duitse afhankelijkheid" van Russisch gas moeten we volgens Criekemans dan weer zien in het licht van de Amerikaanse handelsbelangen. "De Amerikanen willen vanaf 2020 schaliegas verkopen aan de Europese Unie. Het gas van Rusland - maar ook van Iran - is dus een potentiële concurrent. Men kadert dat dan in de zogenaamde trans-Atlantische solidariteit, maar dat gas is sowieso duurder dan het Russische gas."

Ontmoeting met Poetin

Morgen ontmoet Trump de Russische president Vladimir Poetin. David Criekemans blikt vooruit.  "Ik gok dat het belangrijkste dossier Syrië zal zijn. En dan vooral de situatie in Zuidwest-Syrië waar Iran erg zijn machtspositie aan het uitbreiden is. Trump wil dat de Russen hun macht gaan gebruiken om de positie van Iran - dat een bedreiging is ten aanzien van Israël - af te remmen."

"Ik denk dat Poetin daar deels zal op ingaan omdat Iran voor een stuk een concurrent is van Rusland op het gebied van gas. We weten niet goed wat Trump daarvoor in ruil zal doen. We weten wel dat Trump in het verleden al gezegd heeft dat hij wil dat de Amerikaanse troepen op termijn uit Syrië terugkeren. Dat zou de vrije hand geven aan de Russen in Syrië en aan Assad."

Herbeluister het gesprek met David Criekemans in "De ochtend" op Radio 1: