Een deel van de oudste stenen speer- en pijlpunten die gevonden zijn op de Gault-site. Foto: N. Velchoff ©The Gault School of Archaeological Research

Eerste bewoners Noord-Amerika arriveerden zeker 2.500 jaar vroeger dan gedacht

Onderzoekers hebben decennialang gedacht dat de Amerika's zo'n 13.500 jaar geleden voor het eerst gekoloniseerd werden door mensen, een theorie die voornamelijk gebaseerd was op de ruime verspreiding van zogenoemde Clovis-artefacten die in die tijd gedateerd werden. De laatste jaren is er echter meer en meer archeologisch bewijs opgedoken dat de idee van "Clovis eerst" in twijfel trekt. Een onderzoeksteam heeft nu op de Gault-site in Texas duidelijk bewijs gevonden dat de aankomst van de eerste mensen in Noord-Amerika minstens 2.500 jaar, en mogelijk zelfs 6.500 jaar, verder in het verleden plaatst.  

Op de archeologische Gault-site ten noorden van Austin in Texas is een aanzienlijke verzameling stenen artefacten, speer-, pijlpunten en andere werktuigen, gevonden die gedateerd zijn tussen 16 en 20.000 jaar geleden. Dat gebeurde door een team paleontologen van het Department of Anthropology aan de Texas State University, onder leiding van Thomas Williams. 

Daarmee wordt de tijdlijn van de eerste menselijke bewoners van Noord-Amerika teruggeduwd tot ver voor de Clovis-periode, die loopt van 13.500 tot 13.000 jaar geleden. Clovis-artefacten zijn duidelijk herkenbare prehistorische stenen werktuigen, die zo genoemd zijn omdat ze voor het eerst gevonden zijn in de buurt van Clovis in Nieuw-Mexico, in de jaren 20. Sindsdien zijn ze op heel wat plaatsen doorheen Noord- en Zuid-Amerika aangetroffen.  

In 1929 werd al gemeld dat er aanzienlijke plunderingen hadden plaatsgevonden op de Gault-site, waar ook enorm veel Clovis-artefacten te vinden zijn, en in feite is dat zowat heel de 20e eeuw doorgegaan, aangezien de site tot 1998 een "pay-to-dig" site was, waar verzamelaars na betaling naar hartelust en ongecontroleerd konden graven. 

De site is dus op veel plaatsen sterk verstoord, maar toch hebben de onderzoekers onder lagen die Clovis-artefacten bevatten, mooi gestratificeerde - uit mooie, onderscheiden laagjes bestaande - sedimenten gevonden die artefacten bevatten die duidelijk verschilden van die uit de Clovis-periode. Die artefacten werden de Gault Assemblage (Gault verzameling) genoemd, en aangezien ze onder de lagen met Clovis-voorwerpen gevonden zijn, moeten ze ook ouder zijin. 

Aan de hand van de dateringsmethode "optisch gestimuleerde luminescentie", schatten de onderzoekers dat de Gault Assemblage dateert van 16.000 tot 20.000 jaar geleden. 

Een opgraving, onder de tent, op de Gault site. Foto: Jillabus@English Wikimedia/Wikimedia Commons

Unieke projectielpunten

"Deze projectielpunten zijn uniek. We hebben nog nooit iets dergelijks gevonden", zei teamleider Thomas Williams in een mededeling van de Texas State University. "Combineer dat met de ouderdom, en het feit dat ze onder een Clovis-component lagen, en de Gault-site biedt een fantastische gelegenheid om de eerste menselijke bewoners in de Amerika's te bestuderen."

Het is betekenisvol dat de opgraving op de Gault-site bewijs oplevert dat de vroegste menselijke bewoning van Noord-Amerika met minstens 2.500 jaar terugdringt, en dat een tot hiertoe onbekende, vroege technologie voor projectielpunten identificeert, die niet verwant is aan Clovis, aldus de onderzoekers. Binnen een ruimere context wijst dat erop dat de Clovis-technologie zich verspreid heeft over een inheemse bevolking die zich reeds stevig gevestigd had in het land. 

De Gault-site is bijna ononderbroken bewoond geweest, van voor de Clovis-periode tot zo'n 500 jaar geleden, en er zijn gigantische hoeveelheden Clovis-artefacten gevonden - zo'n 650.000 -, wat erop wijst dat er veel mensen van de site gebruik gemaakt moeten hebben of er lange tijd gewoond moeten hebben.

De reden waarom de plaats zo aantrekkelijk moet geweest zijn voor de vroegste bewoners, ligt waarschijnlijk in het feit dat ze op de grens ligt van twee verschillende, maar erg rijke ecosystemen, de hooglanden van het Edwards Plateau en de lager gelegen Blackland Prairie. Bovendien zorgen betrouwbare bronnen er heel het jaar door voor voldoende water, zelfs in perioden van droogte, en is er vuursteen van een zeer goede kwaliteit te vinden, om speer- en pijlpunten en andere werktuigen mee te maken.

De studie van het team onder leiding van Thomas Williams, waar ook Michael Collins, Nancy Velchoff en Sergo Ayala van de Texas State University deel van uitmaakten, is gepubliceerd in "Science Advances".  

Zicht op het Texas Hill Country op het Edwards Plateau in Texas. (Foto: Ydoc87 Cody Ely/Wikimedia Commons)