Nieuw wapen om orkaankracht te voorspellen kan cruciaal worden

Tegen de achtergrond van een nieuw Atlantisch orkaanseizoen, werken wetenschappers hard door om meer precieze voorspellingen te kunnen maken over de intensiteit van een orkaan.  Het allernieuwste hulpmiddel is het satellietsysteem CYGNSS, dat in staat moet zijn om accuraat data op te pikken in het hart van de storm, want daar ligt de sleutel voor het ontbrekende puzzelstukje. 

Wetenschappers kunnen nu al relatief goed inschatten in welke richting een orkaan of cycloon zich zal begeven, maar met een andere, cruciale factor hebben ze het heel wat moeilijker: de precieze intensiteit van een orkaan. Ook dat is belangrijk voor het nemen van noodmaatregelen en het evacueren van mensen. 

"We weten nu al beter welk pad een storm kiest", vertelt Steve Bowen, die als weersvoorspeller voor verzekeraar Aon Benfield werkt. "Dat is een grote eerste stap. We hebben ongeveer de helft van de cirkel ingevuld nu, en willen nu die andere helft ingevuld krijgen, de intensiteit", vertelt hij aan Reuters. 

De razendsnelle ontwikkeling van Matthew in 2016 had niemand zien aankomen

Door de klimaatverandering wordt dat aspect steeds belangrijker: omdat de oceanen opwarmen en de temperaturen stijgen, komt er ook meer energie vrij in stormen en kan die intensiteit dus potentieel toenemen.

Matthew verraste door zijn razendsnelle ontwikkeling

Twee jaar geleden verraste de Atlantische orkaan Matthew experts door zijn razendsnelle ontwikkeling. In ongeveer 24 uur tijd groeide Matthew uit tot een monster van Categorie 5 (met windstoten tot 270 km/u), en niemand had dat razendsnelle scenario zien aankomen. Voorspellers hadden enkel een trage groei of een stagnatie verwacht van de beginnende storm.  Matthew ging uiteindelijk aan land in Florida, maar dat had net nog wat meer tijd om zich voor te bereiden.  

Het Atlantisch orkaanseizoen vorig jaar eiste een zware tol, met als uitschieter Maria, die naar schatting ruim 4.000 mensen doodde en op Puero Rico een ravage aanrichtte. 

De sleutel ligt in het hart van een storm

De sleutel om de ontwikkeling van een storm te bepalen, ligt in het hart ervan. Maar het oog van een storm is net een punt dat vrij moeilijk te bereiken is, en waar metingen niet evident zijn. Daar kan een vliegtuigje voor worden gebruikt, maar sinds een tweetal jaar is er ook het Cyclone Global Navigation Satellite System (CYGNSS), een constellatie van acht satellieten die in 2016 door de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA werd gelanceerd.  

Nieuwe reeks satellieten moet beter in staat zijn om in het oog van de storm te meten

Vorige satellieten hadden het moeilijk om de windkracht aan de zeeoppervlakte te meten in het centrum van de storm, onder meer omdat zware regens het signaal verstoorden. CYGNSS is speciaal daarvoor ontworpen. De satellieten passeren vaker om data op te nemen, en vliegen ook lager. 

Op dit moment zijn specialisten bezig om de data van het Atlantisch orkaanseizoen vorig jaar te analyseren en te vergelijken met de data verzameld door CYGNSS. Die analyses moeten toelaten om in de toekomst betere voorspellingen te doen over hoe zwaar een beginnende storm zal worden, en of hij bijvoorbeeld naar categorie 4 of 5 zal overgaan. Volgend jaar zou het systeem helemaal operationeel moeten zijn. (lees door onder de tweet)

Intussen wordt vooral in Amerika al volop gekeken naar het nieuwe Atlantische orkaanseizoen, dat officieel al vorige maand is begonnen. Vorig jaar slaagden weerkundigen erin om 6 van 39 keer een specifiek intense ontwikkeling van een storm in het Atlantische bassin te voorspellen. "Dat klinkt misschien weinig, maar tien jaar geleden zou dat nul keer zijn geweest", zegt Michael Brennan van het National Hurricane Center. 

Het vorige orkaanseizoen had heel stormen die zich razendsnel ontwikkelden, of net plotseling aan kracht verloren. Voorspellen is dus geen makkelijke klus, maar wetenschappers vestigen hun hoop op het nieuwste systeem.