Wereld investeert minder in energie als geheel, wel meer in elektriciteit

Voor het derde jaar op rij is er in 2017 wereldwijd minder geld geïnvesteerd in energie. Er was een daling van 2%, tot 1,8 triljoen dollar. (Dat is 1 met twaalf nullen, of nog: duizend miljard.) Energie-investeringen zijn goed voor bijna 2% van de wereldwijde economie. Dat staat te lezen in het jongste rapport van het Internationaal Energie Agentschap, een agentschap verbonden aan de Oeso, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling.

De energie-investeringen zijn in 2017 gedaald omdat er minder elekticiteitscentrales werden gebouwd. Er zijn vooral minder centrales op steenkolen, waterkracht en kernenergie. Die daling is groter dan de stijging van de investeringen in zonne-energie.

Toch blijft elektriciteit de belangrijkste sector qua investeringen, vooral dan in netwerken. De groei van de elektriciteitssector toont hoe de maatschappij aan het "elektrificeren" is. In 2017 lagen de investeringen in elektriciteit voor het tweede jaar op rij hoger dan die in olie en gas samen. (750 miljard dollar tegenover 715 miljard).

Impact van China

Na jaren van groei zijn de investeringen in hernieuwbare energie (vooral wind en zon) vorig jaar wel met 7% gedaald. Volgens het Internationaal Energie Agentschap (IEA) komt dat door beleidsbeslissingen in China. China is goed voor meer dan 40% van alle investeringen in zonne-energie, dus wat daar gebeurt heeft grote gevolgen voor de totale cijfers. Het IEA vreest dat recente beslissingen in China met betrekking tot steun voor zonne-energie ook dit jaar de groei van de investeringen zullen afremmen.

In 2017 zijn de investeringen in energie-efficiëntie wel toegenomen maar niet genoeg om de daling van de investeringen in hernieuwbare energie te compenseren. "Dat baart mij zorgen", zegt IEA-topman Fatih Birol. "Dit kan de opmars van schone energie vertragen terwijl we die absoluut nodig hebben om onze doelstellingen inzake klimaat en schone lucht te halen."

Veel minder investeringen in kernenergie

De IEA rapporteert in 2017 ook een sterke daling van de investeringen in kernenergie: die gingen naar beneden met liefst 44%. Het sluiten van kerncentrales reduceert in sommige regio's de impact van de groei van hernieuwbare energie, zegt de IEA. Anders gezegd: de capaciteit die erbij komt aan hernieuwbare energie, wordt opgeheven door de capaciteit die wegvalt in kerncentrales die sluiten. "In Europa wordt 40% van de groei aan hernieuwbare energie geneutraliseerd door de sluiting van kerncentrales", aldus het IEA.

Wel is er op veel plaatsen een stijging van de investeringen in de levensduurverlenging van bestaande kerncentrales. Het IEA wijst erop dat dit langer openhouden van bestaande centrales eventueel een kosten-efficiënte manier kan zijn om de transitie naar een koolstofarme economie te maken.

Fossiele energie houdt stand

Opvallend is ook dat er in 2017 voor het eerst sinds 2014 een kleine stijging was in de investeringen in fossiele energie, zeg maar olie, gas en kolen.  Al die sectoren samen waren vorig jaar goed voor 59% van de investeringen voor de opwekking van energie. Dit betekent dat fossiele energie ook de volgende jaren nog een belangrijke rol zal spelen. Het IEA zegt wel dat het te vroeg is om te concluderen dat we met dit investeringspatroon de doelstelling van 40% investeringen in hernieuwbare (dus niet-fossiele) energie tegen 2030 zullen missen.

Nog een paar globale cijfers: China gaat lopen met ruim een vijfde van de wereldwijde investeringen in energie. De VS staan op de tweede plaats met 16%, Europa is goed voor ongeveer 15%. Wat de VS betreft, valt ook het toenemende belang van schaliegas op. Die sector zou in 2018 heel sterk kunnen groeien en dan ook voor het eerst winstgevend kunnen zijn. India heeft in 2017 dan weer voor het eerst meer geïnvesteerd in groene stroom dan in stroom opgewekt uit fossiele bronnen.