Vorig jaar uit het land gezet, nu op "most-wanted"-lijst.  Hoe kan dat?

Vorige week werden drie nieuwe namen toegevoegd aan de lijst "Belgium's most wanted". Een van de namen blijkt een 33-jarige Albanees die in juni 2017 uit ons land werd gezet, terwijl de politie hem eigenlijk liever in onze cel ziet.  

Safet Rustemi, dat is de nieuwe naam die sinds vorige week prijkt op de lijst van "Belgium's most wanted". Geen kleine garnaal, maar iemand met meerdere veroordelingen op zijn palmares.

In november 2016 wordt Rustemi door het hof van beroep in Brussel veroordeeld tot negen jaar gevangenisstraf, onder meer voor mensenhandel en drugs. Maar bij de uitspraak van het hof werd een fout gemaakt. Volgens Sven Mary, advocaat van Rustemi, klopte de geboortedatum of -plaats niet in het arrest. "Dit moest eerst worden rechtgezet alvorens de uitspraak uitvoerbaar was", zegt Mary. De rechtzetting gebeurde uiteindelijk in april 2017. Maar omdat Rustemi bij elke zitting aanwezig was, oordeelde de rechter om hem niet onmiddellijk aan te houden, waardoor hij weer vrij rondliep.

Wanneer mijn cliënt op borg wordt vrijgelaten, staat Dienst Vreemdelingenzaken daar

Sven Mary, advocaat

In mei 2017 wordt Rustemi aangehouden in een ander dossier. Een maand later, juni 2017,  wordt hij vrijgelaten na betaling van een borgsom van 25.000 euro. "Die borg werd gekoppeld aan een aantal voorwaarden", verduidelijkt Sven Mary. "Zo moest mijn client aanwezig zijn bij elke oproeping van het gerecht. Die borg is ook een garantie. Want houdt hij zich niet aan de voorwaarden, dan is hij die kwijt."

"Maar op het moment dat mijn cliënt op borg vrijkomt, komt de Dienst Vreemdelingenzaken aankloppen", gaat Mary voort. "Zij willen hem onmiddellijk overleveren, terwijl hij ter beschikking staat van het gerecht in afwachting van zijn proces."

Wij hebben nooit een officiële vraag gekregen om de man ter beschikking te houden van het gerecht

Geert De Vulder, Dienst Vreemdelingenzaken

De Dienst Vreemdelingenzaken bevestigt dat er op het moment van de vrijlating een advies werd gevraagd over Rustemi. "Na de beslissing om hem vrij te laten, in juni 2017, werd beslist om hem te repatriëren naar Albanië en hem de toegang tot ons land te ontzeggen voor een periode van 15 jaar", zegt woordvoerder Geert De Vulder van DVZ. "Nooit hebben wij een officiële vraag van justitie gekregen om hem ter beschikking te houden van het gerecht." Blijkt ook dat het Openbaar Ministerie geen verplichting heeft om de Dienst Vreemdelingenzaken in kennis te stellen van lopende procedures. En DVZ moet geen advies vragen aan het OM over mogelijke uitwijzingen.

Er is geen samenspraak tussen rechterlijke en uitvoerende macht

Sven Mary, advocaat

"Dit is een duidelijk voorbeeld dat er geen samenspraak is tussen de uitvoerende en rechterlijke macht", zegt Sven Mary. "Mijn cliënt wordt in afwachting van zijn proces op het vliegtuig gezet richting Albanië. Daarmee schendt hij ook zijn voorwaarden van de borg en wordt hij uiteindelijk bij verstek veroordeeld." Volgens Mary moet er bij een uitwijzing een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen criminelen die al een proces hebben gekregen en degenen die wachten op een proces.  

Rustemi wordt uit ons land gezet en bij verstek veroordeeld

Mary schrijft nog een brief naar DVZ om hen te melden dat zijn cliënt ter beschikking staat van het gerecht, maar daar geeft DVZ geen gevolg aan. Op 14 juni 2017 wordt Rustemi uitgezet. In februari van dit jaar wordt hij bij verstek veroordeeld tot een gevangenisstraf van 8 jaar en een van 5 jaar in twee verschillende dossiers.

Hoe komt een uit het land gezette crimineel op de most-wanted-lijst terecht?

Op de lijst van "Most Wanted" staan criminelen die in ons land zijn veroordeeld, maar die toch niet in de gevangenis zitten. Rustemi is één van hen, ook al werd hij uit het land gezet.

Die man hoort achter de tralies

Martin Van Steenbrugge, FAST

Voor Martin Van Steenbrugge, de chef van het FAST-politieteam, dat voortvluchtige criminelen opspoort, is het duidelijk waarom hij Rustemi op de most-wanted-lijst heeft gezet: "Rustemi is op dit ogenblik een van de zwaarste voortvluchtige criminelen. De man is nog altijd actief in de criminaliteit. De politie heeft zwaar geïnvesteerd in het onderzoek naar zijn misdrijven, wat hem alles bijeen een celstraf van 22 jaar heeft opgeleverd. Dat is niet niks. Die straf moet worden uitgevoerd, die man hoort achter de tralies."

SP.A: "Hallucinant"

De oppositiepartij SP.A noemt de situatie hallucinant: "Met een vlucht betaald door België, maar zonder enige garantie op gevangenisstraf, werd de man in Albanië afgezet. Vandaag blijkt hij op de most-wanted-lijst te staan, terwijl de Dienst Vreemdelingenzaken op de hoogte was van de nog lopende rechtzaken. Staatssecretaris Francken zet hem het land uit, en vervolgens mogen de diensten van minister van Binnenlandse Zaken naar de man op zoek. Dit is hallucinant", zegt Kamerfractieleidster Meryame Kitir aan Belga. "Het doet ook vragen rijzen. Hoeveel criminelen heeft België zo nog uitgezet zonder enige garantie op opvolging, berechting of gevangenis? Waarom zou wie uitgezet wordt, hier morgen niet terug kunnen staan, bijvoorbeeld?"

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) had vanmorgen op Twitter al aangegeven dat Justitie zijn diensten niet had gewaarschuwd dat de man niet mocht worden uitgewezen.