Gentse Feesten: Een hoogmis van het absurdisme

De Gentse Feesten bestaan 175 jaar en vandaag kan je er ook met volle teugen van (absurde) humor genieten. Zo zijn er heel wat straatartiesten die bezoekers animeren, er is het internationale Puppetbuskerfestival én ook initiatieven als Batacratie van het zootje ongeregeld van CirQ. Ze bouwen verder op een rijke traditie die eind de jaren 70 begon met de bizarre installaties van Paul De Braeckeleer.

“Heeft er iemand meneer Vandewalle gezien?”

Het begon allemaal in 1979 toen De Braeckeleer de kinder- en jeugdanimatie verzorgde op het Sint-Jacobsplein. “We werkten toen samen met de mensen van theater Exces en als die niet op tijd kwamen opdagen dan riepen we hun naam om door de micro. Er waren toen nog geen gsm's of smartphones dus dat was de enige manier.” Een van de hardleerse laatkomers was Patrick Vandewalle. Te pas en te onpas werd zijn naam omgeroepen: "Heeft er iemand Meneer Vandewalle gezien?". Dat begon al snel zijn eigen leven te leiden. "Op de duur begon iedereen spontaan te roepen: Heeft er iemand meneer Vandewalle gezien? Je hoorde dat overal op het plein opduiken." Op het einde van de feesten wilden we daar toch iets meer mee doen en dus besloten we een installatie te bouwen. 

Een tarzan met een erectie 

"Op het einde van die feesten ondernamen we een poging om 'Meneer Vandewalle' aan het publiek te tonen want die waren intussen erg nieuwsgierig geworden naar wie dat nu eigenlijk was. We hadden op het plein een kleerkast gezet met een gat in waar mensen door konden kijken. Op de kast zat iemand voortdurend aan een touwtje te trekken. Wie door het gat keek, zag zichzelf in een spiegel. Onder die spiegel hing een tarzanpakje. Uit het broekje hingen twee grote uien en stak ook een prei. Die was verbonden met het touwtje waaraan de medewerker op het dak van de kast zat te trekken. Het zorgde meteen voor een hilarisch beeld. Iedereen kwam er lachend buiten. Het gevolg: ook alle andere passanten wilden weten wie 'meneer Vandewalle' was en vooral waarom dat zo grappig was. Voor ons was het mooi meegenomen, we vroegen vijf frank. Het leverde ons extra centen op om pintjes mee te kopen." 

Door een koe kruipen

"Na het succes van 'Meneer Vandewalle' wilden we het jaar erop opnieuw een leuke installatie maken. We wilden de mensen dat jaar door een koe laten kruipen. We hadden het achterste van een koe en de kop nagemaakt. Het achterste monteerden we aan de ene kant van een camionette, de kop aan de andere. Je kroop erin langs haar gat, dat was een grote dubbel geplooide camionband... een bijzonder grote vagina eigenlijk. Binnenin de camionette was er dan een soort doolhofje en dan kon je eruit glijden langs de tong van die koe. We vroegen daar 20 frank voor.

De Koe

Nog meer installaties

Het succes van 'meneer Vandewalle' en 'De Koe' zorgden ervoor dat Paul De Braeckeleer en zijn vrienden ook de jaren erop uitpakten met spraakmakende en absurde installaties. Zo was er onder meer 'Het Ei': een gigantisch ei waar mensen hun hoofd in konden steken. Ze belandden in een grote vogelkooi waar echte vogels en kippen in rond vlogen.

Het Ei

'De Muur' was de meest succesvolle installatie. "Het was één grote lange muur waar je langs de ene kant kon inkruipen. De muur zat vol met opgeblazen handen die je langs alle kanten betastten en vast grepen. Langs de andere kant kwam je er dan weer uit. Vaak met een kledingstuk minder." Met 'De Muur' toerde De Braeckeleer onder meer naar Scandinavië. De installatie stond zelfs eens naast de Berlijnse Muur.   

De Muur

Een reuze-urinoir

De Braeckeleer maakte ook nog een gigantische citroenpers die de mannen als urinoir konden gebruiken. 'De Pistron' heette de installatie. Vanuit het reuze-urinoir liep een leiding naar een cocktailbar verderop. Daar kon je ook 'De Pistron' drinken, een gelige cocktail. Het project zorgde voor heel wat hilariteit maar een aantal vrouwen waren niet blij met 'De Pistron'. "Ik had natuurlijk de vrouwen tegen, want zij vonden het niet eerlijk dat zij niet op 'De Pistron' konden. We hadden er niets beters op gevonden dan ons te verkleden als toreadors en met een grote lap voor de vrouwen te gaan staan als ze naar het toilet moesten. En, natuurlijk, op een bepaald moment riepen we 'olé' en trokken we het doek weg. Ja, dat kon toen allemaal nog." 

De Pistron

Te druk 

De Braeckeleer stopte in 1986 met de installaties omdat de feesten te druk werden. Hij ging aan de slag als decorbouwer en noemde zijn bedrijf 'De Muur' naar zijn meest succesvolle installatie. Intussen ontwerpt hij onder meer de mobiele speelcontainers die her en der in stad Gent opduiken en werkt hij mee aan tal van tv- en kunstproducties.