Europa gooit stok in Android-hok

Met een recordboete van 4,43 miljard euro voor Google zet Europa zijn ramkoers met Silicon Valley verder. Hoog spel, dat u als gewone smartphonegebruiker duur kan komen te staan.

opinie
Frederik De Bosschere
Frederik De Bosschere laat voor vrtnws.be tweewekelijks zijn licht schijnen over verrassingen of tegenslagen in de wondere wereld van de digitale technologie.

De boete van Europa voor Google is de hoogste tot op heden en komt bovenop een boete van 2,42 miljard euro vorig jaar. Toen ging het over het manipuleren van zoekresultaten om eigen Google Shopping diensten te bevoordelen. Nu staat het pushen van Google Search & Chrome als standaard op nieuwe Android-toestellen centraal.

De uitspraak vertoont daarmee veel echo’s aan de legendarische veroordeling van Microsoft in 2007. Door Internet Explorer de standaard te maken, klonk het toen, misbruikt Microsoft zijn Windows-marktdominantie. Het verdict: "ontbundelen". 

Dat werkte: het aandeel van IE daalde de afgelopen tien jaar van zo’n 70% naar minder dan 5%, en plaveide de weg voor het succes … van Google ("hoge Britse stem": i-ro-nyyyyyyy).  Al is het onduidelijk of de oplossing hier evenveel zoden aan de dijk zal zetten. Maar eerst: waarover gaat het eigenlijk?

Het probleem

Wanneer telefoonmerken Android willen gebruiken, legt Google hen op dat ze ook Google Search en Chrome mee moeten installeren. Doen ze dat niet, dan mogen ze ook de Google Play Store niet aanbieden. Geen Google-apps? Geen toegang tot alle andere Android-apps. Onhaalbaar dus. Dat moet stoppen, stelt eurocommissaris Margrethe Vestager terecht.

De favoriete kritiek van Silicon Valley op de Europese Commissie - behalve dat ze natuurlijk nooit akkoord zijn met het probleem in kwestie - is deze: de commissie kan goed klagen, maar biedt weinig oplossingen. 

Een beetje kleinzerig, want de tech-reuzen zijn al lang geen kleine kelderstart-ups meer, en beschikken over genoeg middelen en mensen om creatieve oplossingen of alternatieven te bedenken. Maar deze keer, met name het "openbreken" van Android, zie ik het ook wel moeilijk in de praktijk gebeuren. En wel hierom.

Geen eenvoudige klus

Je kan het gebruik van andere apps om te zoeken, navigeren, mailen, surfen, … toelaten en zelfs aanmoedigen. De Google-apps zullen altijd een streepje voorhebben. Ze hebben toegang tot al uw data, over uw verschillende toestellen, apps en sessies heen. Daardoor zorgen ze steeds voor de meest slimme en snelle gebruikservaring.

Hoe meer u binnen dat ecosysteem blijft, hoe naadlozer de ervaring. Dat is niet nieuw, noch uniek. Ook Apple hanteert al vele jaren een dergelijke strategie.

Natuurlijk moeten grote platformen als Android of iOS andere apps een kans bieden. Maar: die moeten dan sowieso concurreren tegen ervaringen die hypergeorchestreerd samenwerken met quasi alle andere "standaardtoepassingen".

Android "opkappen", bijvoorbeeld door integratie van zoeken in het besturingssysteem te verbieden, zal niet lukken. Daarmee zouden we gebruikers terugkatapulteren in de tijd. Vergelijk zo een modern technologisch platform met duizenddelige, minutieus gecoördineerde Lego Technic-constructies. Je kan ons anno 2018 niet plots met Duplo laten spelen.

Kort gesteld: Google en Apple komen met hun geïntegreerde strategie tegemoet aan onze wens om meer gemak.

Wat dan wel?

Het probleem zit niet zozeer in het feit dat die apps samenwerken. Maar wel in de "lock-in” die daarmee gecreëerd wordt. Iemand met een iPhone en iPad zal niet snel switchen naar een Android-telefoon omdat hij daarmee een pak synergie verliest. Een Spotify-gebruiker zal niet snel naar Apple Music overstappen, omdat ze dan haar hele luistergeschiedenis verliest en de nieuwe dienst al haar muzikale voorkeuren  manueel moet meedelen. Begin er maar eens aan.

Die lock-in is een beetje eigen aan het spel. Elke service probeert u beter te bedienen door u beter te leren kennen. Die data is hun concurrentieel voordeel. En dus een concurrentieel nadeel voor concurrenten of nieuwe spelers. 

Daar zou de Europese Commissie moeten tussenkomen. Bijvoorbeeld door datadeling de norm te maken. Dan mogen Google en Apple - met uw toestemming - data verzamelen om hun diensten beter op u af te stellen. Maar wilt u morgen die data meenemen of gebruiken in een ander ecosysteem? Geen probleem.

Het favoriete excuus van de siliconen-CEO’s is steeds: "een gebruiker hoeft onze diensten niet te gebruiken, hij kan ook switchen". Ja, maar die switch is gewoon een royale aarspijn. 

Door data te standaardiseren en te delen, zou Margrethe Vestager het open internet kunnen redden. Ze heeft stalen ballen, nu de structurele oplossing nog.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.