Video player inladen ...

Wat gaat er om in het hoofd van Trump om de Montenegrijnen "sterk en agressief" te noemen?

De Amerikaanse president Donald Trump heeft in een interview met de hem niet ongenegen tv-zender Fox News laten weten dat Balkanland Montenegro wel eens een Derde Wereldoorlog zou kunnen veroorzaken. Hij noemt de Montenegrijnen "een sterk en agressief volk". Maar waar komen deze uitspraken vandaan? We proberen in het hoofd van Donald Trump te kruipen.

analyse
Stefan Blommaert

Niemand die weet wat de Amerikaanse president precies bedoelt met zijn uitspraken over Montenegro. Al moet gezegd: de uitspraak werd enigszins geprovoceerd door de dienstdoende journalist van Fox News. 

"Waarom zou mijn zoon naar Montenegro moeten gaan vechten om het land te beschermen tegen een aanval?", had interviewer Tucker Carlson gevraagd. Die had het eigenlijk over het beruchte artikel 5 van het NAVO-handvest, waarin staat dat de NAVO gelijk welke lidstaat die wordt aangevallen desnoods met militaire middelen moet verdedigen.

Trump is zoals bekend tegen een te grote betrokkenheid van de VS in de NAVO, en vooral tegen de financiële consequenties daarvan. In elk geval antwoordde hij zonder verpinken: "Ik begrijp waar u het over hebt. Ik heb het me zelf ook al afgevraagd. Montenegro is een klein land met een sterk volk. Een heel agressief volk. Ze zouden wel eens agressief kunnen worden, en proficiat, we zitten in de Derde Wereldoorlog."

Video player inladen ...

Je zou natuurlijk in het hoofd van Trump kunnen proberen te kruipen om te achterhalen waar die onverwachte omschrijving van de Montenegrijnen vandaan komt.

Heeft de Amerikaanse president ooit de geschiedenis van Montenegro gelezen, en zou hij hebben onthouden hoe de inwoners van de bergachtige streken zich eeuwenlang heldhaftig hebben verzet tegen de Ottomanen, die elders in de Balkan een groot deel van het grondgebied hadden ingepalmd?

Of herinnerde hij zich de Montenegrijnse eerste minister, die hij tijdens een NAVO-bijeenkomst opzijduwde om vooraan op de familiefoto te kunnen geraken? Agressief in-de-weg-staangedrag.

Video player inladen ...

Nu stond Montenegro natuurlijk ook wel in de weg van Rusland, toen het zijn ambitie bekendmaakte om lid te willen worden van de NAVO. En zeker toen dat lidmaatschap een jaar geleden realiteit werd. Moskou moet al lang met lede ogen aanzien hoe veel landen van de Balkan – vooral voormalige Joegoslavische deelstaten – in de westerse invloedssfeer terechtkomen.

Dat Montenegro lid zou worden van het Atlantisch Bondgenootschap heeft Moskou met veel diplomatieke druk proberen te voorkomen. Volgens de Montenegrijnse overheid zaten de Russen in dat verband zelfs achter een poging tot staatsgreep, in de herfst van 2016.

Moskou moet al lang met lede ogen aanzien hoe veel landen van de Balkan in de Westerse invloedssfeer terechtkomen

Misschien heeft Poetin zijn Amerikaanse ambtgenoot daarover aangesproken, tijdens de recente ontmoeting tussen de twee in Helsinki. Misschien gebruikte de Russische president zelfs het woord "agressief" in zijn omschrijving van de Montenegrijnse toenadering tot de NAVO en Europa. En is dat woordje blijven hangen? Maar al die mogelijke verklaringen zijn dus wel degelijk giswerk.

Het nieuwe mini-incident met Trump als hoofdrolspeler komt bovenop de "not"-saga inzake vermeende Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen van 2016.

Montenegro zelf reageert laconiek

In Montenegro zelf reageren ze nogal laconiek op de hele affaire. Premier Dusko Markovic zei in het Montenegrijnse parlement zakelijk dat Trump het gewoon had over de NAVO-financiering en daarom niet wil dat Amerikaanse soldaten zouden sneuvelen in een strijd ter verdediging van andere lidstaten.

De Montenegrijnse oppositie verzekerde de Amerikaanse president er in een mededeling van dat de bevolking van het kleine Europese land met zijn 600.000 inwoners zeker geen oorlog wil veroorzaken. "Misschien kan hij proberen om ons democratische systeem beter te begrijpen, in plaats van het te hebben over onbestaande oorlogsambities van de Montenegrijnen", zo klonk het nog. Ach, misschien bedoelde Trump gewoon: "Montenegrins are NOT aggressive."