Video player inladen ...

Alweer een recordschip in de Antwerpse haven. Waar eindigt dat?

Met de komst van de containergigant COSCO Shipping Universe naar de Antwerpse haven is daar alweer een record gebroken: nog nooit meerde er een schip aan dat meer dan 21.000 containers kan vervoeren. En de COSCO Shipping Universe is niet eens het grootste containerschip ter wereld. Zit er nóg rek op die omvang? En waar ligt dan de ultieme grens?

Met de COSCO Shipping Universe mag de Antwerpse haven alweer een vinkje bijzetten op het lijstje records. Het is de eerste keer dat er een schip aankomt dat meer dan 21.000 containers (uitgedrukt in TEU, 'twenty foot equivalent unit', wat staat voor de omvang van een standaardcontainer of gelijkwaardig, red.) kan vervoeren. 

De COSCO Shipping Universe, die vaart onder de vlag van Hong Kong, kan precies 21.237 TEU dragen. Het schip is net geen 400 meter lang en 58 meter breed. Dat is net iets korter en smaller dan de Ever Golden, die eerder deze maand in Antwerpen aankwam, maar die kon 'maar' 20.388 TEU aan. 

Die groei in omvang van die sowieso al gigantische containerschepen in de Antwerpse haven de voorbije jaren is indrukwekkend. Ga het lijstje (zie grafiek hieronder) er maar eens op na: waar we ons in 2012 nog stonden te vergapen aan de Edith Maersk, die net geen 18.000 containers aankon, tellen de huidige containerschepen al ruim 3.000 stuks meer.

Lees verder onder de grafiek.

Vaarwel capaciteitslimiet

Het is 30 jaar geleden dat het grootste containerschip te breed werd voor het Panamakanaal. Die 'post-Panamax'-schepen konden 4.300 containers aan, een vijfde (!) van de capaciteit van de grootste schepen vandaag. Het lijkt alsof we de laatste jaren in een eindeloze recordrace verwikkeld zijn. Waar eindigt dat, transporteconoom Thierry Vanelslander van de Universiteit Antwerpen? 

"Er zit vandaag eigenlijk geen grens meer op die capaciteit", stelt hij. "15 jaar geleden heeft men technisch de limiet van 15.000 TEU overwonnen. Sindsdien blijft de capaciteit van vrachtschepen almaar groter worden."

De schepen met de grootste capaciteit zijn vandaag van rederij OOCL - met onder meer de OOCL Hong Kong - en kunnen 21.431 containers aan. "Maar er liggen nu alweer plannen op tafel voor schepen met 22.500 TEU. Het einde is nog niet in zicht."

De OOCL Hong Kong, het schip met (vandaag) de grootste containercapaciteit ter wereld.

De grens ligt bij de havens

De capaciteitsgrens, zo weet Vanelslander, ligt eigenlijk niet bij de schepen, wel bij de havens. Die moeten bereikbare dokken hebben die diep genoeg zijn, kaaien die groot en stevig genoeg zijn en kranen die hoog genoeg zijn.

Dat de haven van Antwerpen die reuzen van de zee vandaag kan ontvangen, is onder meer te danken aan de uitdieping van de Schelde, die intussen zo'n 7 jaar geleden is afgerond. "Om mee te kunnen met de omvang van het vrachtvervoer dezer dagen moeten havens hun capaciteit uitbreiden", stelt Vanelslander. "Een van de elementen in Antwerpen is die diepgang van de Schelde. Zodra het moeilijk wordt om met volle schepen in Antwerpen aan te lopen, wordt die haven minder interessant dan pakweg Rotterdam. Dus dat is een aandachtspunt."

Om mee te kunnen met de omvang van het vrachtvervoer dezer dagen moeten havens hun capaciteit uitbreiden

Thierry Vanelslander, transporteconoom (UA)

Vandaag zit dat voorlopig dus snor. "Het feit dat een rederij als MSC van Antwerpen zijn Noord-Europese hub gemaakt heeft, is daar een teken van. Dat verklaart ook waarom er de laatste jaren zo vaak recordschepen aanmeren. Maar die rederijen houden wel degelijk een slag om de arm. MSC bijvoorbeeld zit ook in Rotterdam en Le Havre. Mochten er ooit capaciteitsproblemen opduiken in Antwerpen, kunnen zij snel schakelen."

Nieuw dok

Volgens Vanelslander moet er dan ook capaciteit bijkomen om de toekomst voor Antwerpen veilig te stellen. "De rederijen willen met die grote cargoschepen niet tot achter de sluizen moeten varen. En het Deurganckdok (dat nog voor de sluizen ligt, red.) zit al helemaal vol." 

Géén Saeftinghedok zou in elk geval een slecht signaal zijn

Thierry Vanelslander, transporteconoom (UA)

Daarom lijkt de hoop van de haven te liggen op het nieuwe Saeftinghedok dat er nog moet komen. Dat zal 3,2 miljoen containers extra kunnen verwerken. De discussie over dat dok liep jarenlang hoog op, omdat de toekomst van het polderdorp Doel mee in de weegschaal lag. Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) heeft daarover recent een compromis op tafel gelegd. Goed nieuws? "Géén Saeftinghedok zou in elk geval een slecht signaal zijn", concludeert Vanelslander.

En wat met al die containers?

Waar al die containers naartoe gaan? Grotendeels landinwaarts, uiteraard. Vandaag verloopt meer dan de helft van dat vervoer van uit containers uit de haven over de weg, 38 procent gaat via de binnenvaart en 7 procent over het spoor. Maar het doel is, zo klinkt het bij het Havenbedrijf Antwerpen, om in de toekomst veel meer containers via het spoor en de binnenvaart te vervoeren.