de grutto © Ralf Kistowski - creative.belgaimage.be

Klimaatverandering bedreigt vogels meer dan zoogdieren

Volgens Brits onderzoek is de snelheid waarmee de aarde opwarmt bepalend voor de achteruitgang van de fauna. Uit het onderzoek blijkt ook dat de opwarming vogels dubbel zo hard treft als zoogdieren.

De aarde warmt sneller op dan verwacht. Wetenschappers van het Institute of Zoology gingen na in welke mate die opwarming diersoorten bedreigt. Ze onderzochten bijna 1000 populaties van 481 soorten. Ze bestudeerden ook de veranderingen van het leefgebied van die soorten. Dat kan gaan om natuurlijke veranderingen, of om veranderingen door tussenkomst van de mens.  

Van grutto tot jakhals

Volgens het Wereldnatuurfonds is sinds 1970 58% van de fauna verdwenen door het landgebruik van de mens en door de opwarming van de aarde. De soorten die tijdens het onderzoek in het oog sprongen waren de grutto in Duitsland en Senegal, de grauwe gans in Canada, het jachtluipaard in Oeganda en de zwartrug jakhals in Tanzania.

de zwartrug jakhals yathin.com

Al die soorten gaan duidelijk achteruit, maar de onderzoekers merkten verschillen. De achteruitgang bij de vogels is dubbel zo groot als bij de zoogdieren. Tegelijk is de achteruitgang bij zowel vogels als zoogdieren het grootst in de gebieden met de hoogste temperaturen. In natuurparken gaan de soorten minder achteruit.

Volgens onderzoeksleider Fiona Spooner zijn vogels kwetsbaarder omdat  hun broedseizoenen gemakkelijker worden verstoord door temperatuurverschillen:
”Zoogdieren zijn flexibeler dan vogels en kunnen gemakkelijker de temperatuurschommelingen verdragen.”

Zoogdieren zijn flexiber dan vogels en kunnen gemakkelijker temperatuurschommelingen verdragen

Fiona Spooner, Institute of Zoology
grauwe ganzen © Ralf Kistowski - creative.belgaimage.be

De onderzoekers benadrukken dat deze studie het landgebruik van de mens  niet wil minimaliseren. Ontbossing, landbouw, bebouwing en drooglegging blijven een bedreiging van het leefgebied van dieren. “Wat de mens met het land doet, speelt zeker een rol en een verandering van gedrag is niet iets dat we moeten  afwentelen op de volgende generaties”, besluit mede-onderzoeker Robin Freeman.
Katrien Goossens van de vakgroep biologie aan de UGent onderstreept het belang van dit onderzoek:

De onderzoekers spreken van 'biologische vernietiging', dat verdient al onze aandacht

Katrien Goossens, vakgroep biologie UGent

“ Deze onderzoekers spreken van biologische vernietiging, dat verdient al onze aandacht. Klimaatverandering en verlies van vrije ruimte voor de natuur versterken elkaar. De hier bestudeerde populaties zijn maar het topje van de ijsberg en verraden gelijkaardige patronen voor andere organismen. En die organismen zorgen voor de bestuiving van onze planten, de zuivering van het water of de bodemvruchtbaarheid. Aangezien alle organismen met elkaar in verbinding staan, dus ook de mens, zijn dit onrustwekkende bevindingen”.