Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved

Catalaanse leider Puigdemont keert zaterdag terug naar België

Puigdemont mag opnieuw vrij bewegen in Europa, behalve in Spanje dan. Want vorige week trok het Spaanse gerecht het Europese overleveringsbevel tegen hem in, omdat het Duitse gerecht hem alleen wilde overleveren voor misbruik van overheidsgeld, en niet voor het veel zwaardere misdrijf rebellie. Zaterdag keert hij terug naar zijn huis in Waterloo.

Puigdemont gaf een persconferentie in Berlijn, waar hij de afgelopen vier maanden verbleven heeft. Hij was opgepakt aan de Duits-Deense grens, toen hij met een wagen vanuit Finland terugreed naar België. Puigdemont woonde toen in een villa in Waterloo, in ons land. Ook in België had het Spaanse gerecht al zijn overlevering gevraagd, maar die eis werd net als nu ingetrokken omdat hij alleen voor een lichter vergrijp kon worden overgeleverd. Nu Puigdemont weer als een vrij man buiten Spanje kan rondreizen, wil hij zich opnieuw in Waterloo vestigen, en van daaruit zijn strijd voor een onafhankelijk Catalonië verderzetten.

Die strijd kwam tot een hoogtepunt toen de Catalaanse regering onder leiding van Puigdemont in oktober vorig jaar eenzijdig de onafhankelijkheid uitriep. Dat gebeurde na een omstreden referendum. Maar de Catalaanse regering werd afgezet, en aangeklaagd voor onder meer rebellie. Puigdemont en vier van zijn voormalige ministers vluchtten naar ons land, de rest van zijn afgezette regering belandde uiteindelijk in de gevangenis in Spanje. 

"Geen woorden maar daden"

Intussen zijn er verkiezingen geweest in Catalonië, die opnieuw nipt gewonnen werden door de partijen die voor onafhankelijkheid zijn. Er is een nieuwe regering, onder leiding van Quim Torra, die gezien wordt als een marionet van Puigdemont. Puigdemont zelf houdt een stevige vinger in de Catalaanse politieke pap. Afgelopen weekend werd hij verkozen als leider van een nieuwe politieke beweging voor onafhankelijkheid.

Puigdemont wil terug naar België omdat hij hier dichter bij de Europese instellingen zit. Hij hoopt nog altijd dat Europa druk zal zetten op Spanje om via dialoog een oplossing te zoeken voor de Catalaanse kwestie. De nieuwe Spaanse premier Pedro Sánchez en zijn socialistische regering lijken alvast meer tot dialoog bereid dan de vorige conservatieve regering onder leiding van Mariano Rajoy.  "Er is zeker een verandering van sfeer, stijl en taalgebruik", erkende Puigdemont op de persconferentie in Berlijn. "Maar nu is het tijd voor daden in plaats van woorden." Maar ook voor Sánchez en zijn socialistische partij is Catalaanse onafhankelijkheid, of een nieuw referendum daarover, onverteerbaar.

Catalaanse bodem

Intussen loopt  in Spanje de gerechtelijke procedure verder tegen Puigdemont, zijn ex-ministers en een aantal andere politici en activisten voor onafhankelijkheid. Bij wijze van gunst zijn de gevangen leiders wel overgebracht naar Catalaanse gevangenissen, waar ze dichter bij hun familie zijn. Maar Puigdemont kan dus nog altijd niet terugkeren naar Spanje. "Ik weet niet of het nog twintig jaar zal duren voor ik weer voet zet op Spaanse bodem", zei hij daarover op de persconferentie in Berlijn. "Maar ik weet wel dat ik geen twintig jaar meer ga wachten om terug te keren op Catalaanse grond."