AFP or licensors

Onderduiken voor bedreigingen door regime Kabila

De internationale mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch lanceert een dringende oproep voor het regime van de Congolese president Joseph Kabila om te stoppen met de dreigementen tegen twee journalisten en een hele reeks mensenrechtenactivisten in de oostelijke provincie Zuid-Kivu. Zij hebben begin deze maand een documentaire verspreid via het internet over de vernieling van zo'n 300 huizen en ook een groot ziekenhuis in Mbobero. De president heeft daar sinds 2010 meer dan 600 hectaren grond 'gekocht', volgens de vele eigenaars tegen alle rechtsregels in, en laat er sinds begin 2016 iedereen verjagen.

In de Franstalige documentaire, die u hieronder kunt bekijken, komen verschillende eigenaars aan het woord die van de ene dag op de andere uit hun huis moesten vluchten toen zware scrapers begeleid door militairen en politiemensen alle bewoning vernielden. Ook de dokter van het ziekenhuis van Mbobero getuigt hoe hij in de operatiezaal aan het werk was toen de draaiende generator, voor de elektriciteit, stilviel en het ziekenhuis volledig tegen de vlakte ging. De zieken moesten wegvluchten en sommigen stierven onderweg naar een ander ziekenhuis.

Begin 2016 was de echtgenote van president Kabila, Olive Lembe, persoonlijk aanwezig bij die gewelddadige ontruiming van de terreinen. 

Getraumatiseerde en dakloze kinderen

Volgens de documentairemakers zijn meer dan 2.000 bewoners verjaagd uit hun huizen, van wie zeker een kwart kinderen. Een lerares getuigt hoe vele kinderen nu niet meer naar school komen omdat hun ouders het schoolgeld niet meer kunnen betalen, maar ook omdat ze getraumatiseerd zijn door de gewelddadige ontruiming die ze doorgemaakt hebben. 

Nochtans had het dorpshoofd hen al in 2014 gewaarschuwd dat zij vrijwillig moesten vertrekken omdat de presidentsvrouw de gronden gekocht had. Maar in de film leggen verschillende verjaagde bewoners uit dat zij de rechtmatige eigenaars zijn van hun grond en huis en dat er dus geen sprake is van illegale woningen, zoals de overheid het voorstelt. Met de wetgeving bij de hand bevestigen advocaten hun verhaal.

Journalisten ondergedoken

De twee journalisten en twee van de belangrijkste getuigen in de documentaire kregen de afgelopen dagen zware bedreigingen via sms en leven sindsdien ondergedoken. Human Rights Watch roept de Congolese overheid op om hen in bescherming te nemen maar de kans is erg klein dat dit zal gebeuren. Zeker sinds einde 2016 loopt de spanning in Congo alsmaar verder op. Op dat ogenblik hadden er presidentsverkiezingen moeten plaatsgrijpen en had president Kabila de macht moeten overdragen. Die verkiezingen staan nu gepland voor 23 december ... dit jaar, dus twee jaar te laat.

Met de politieke spanning loopt ook de onveiligheid in Congo op. Vele bronnen getuigen over misdragingen door de ordediensten of zeker diegene die rechtstreeks aangestuurd worden door de president. Bijna elke dag zijn er berichten over gewelddaden op burgers en de daders worden bijna nooit gevonden, laat staan vervolgd. Ook in dit geval vermoedt Human Rights Watch dat de bedreigingen het werk zijn van getrouwen van de president. De komende maanden kunnen nog wel erg spannend worden in Congo ...