Video player inladen ...

Ontdekte memo uit 1941 werpt licht op houding keizer Hirohito van Japan over aanval op Pearl Harbour

In Japan is een overheidsmemo uit 1941 boven water gekomen die een licht werpt op de ware houding van toenmalig keizer Hirohito over de aanval op Pearl Harbour, het begin van de oorlog met de VS. Het document geeft aan dat hij de aanval niet ongenegen was.

Zondagochtend 7 december 1941: die dag voerde het leger van Japan een verrassingsaanval uit op Pearl Harbour, een marinebasis van de VS in Hawaï. De aanval markeerde formeel het begin van de oorlog tussen de beide landen, een oorlog die Japan in 1945 finaal zou verliezen.

Enkele dagen geleden is in Japan een overheidsmemo boven water gekomen die volgens historici voor het eerst een licht werpt op de houding van toenmalig keizer Hirohito over die aanval. Het document is luttele uren voor de aanval geschreven door viceminister van Binnenlandse Zaken Michio Yuzawa en vertelt het relaas van een vergadering die premier Hideki Tojo even tevoren met hem had belegd.

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved

In de memo pende Yuzawa verschillende citaten van Tojo over Hirohito neer en die suggereren dat de keizer de aanval op Pearl Harbour niet ongenegen was. "De keizer leek kalm en standvastig eens hij een beslissing had genomen", citeerde Yuzama Tojo onder meer.

Diplomatieke relaties

Op 1 december had Japan alle diplomatieke relaties met het Verenigd Koninkrijk en de VS verbroken. Hirohito schaarde zich achter die beslissing en uit de memo moet blijken dat die steun Tojo sterkte in de overtuiging dat de aanval kon plaatsvinden.

"Als zijne majesteit enige spijt had over de onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk en de VS, zou hij somber zijn geweest", haalt Yuzama een uitspraak van Tojo aan. "Daarvan was echter niks te merken. Dat moet een gevolg zijn van zijn vastberadenheid. Ik ben bijzonder opgelucht. Gezien de huidige omstandigheden zou ik kunnen zeggen dat we bij voorbaat hebben gewonnen."

Een beeld van de aanval op Pearl Harbour Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Ultranationalisten

De rol van Hirohito tijdens WO II blijft tot vandaag een gevoelig onderwerp in Japan. In tegenstelling tot Tojo ontsnapte hij na de oorlog aan een veroordeling en de doodstraf, onder meer omdat de VS hem nodig had als een symbool om Japan tot een democratisch land op te bouwen. Hij stierf in 1989 na 62 jaar op de troon. Hij was 87.

Net omdat het zo'n heikel thema is, heeft de boekhandelaar die de memo in documenten van Yuzawa ontdekte die eerst 9 jaar verborgen gehouden uit vrees voor negatieve reacties. Sommige ultranationalisten houden vast aan het onbezoedelde imago van Hirohito als redder van de natie en apolitieke leider en wijzen aanwijzingen van het tegendeel steevast van de hand.

Nu heeft de boekhandelaar de memo alsnog wereldkundig gemaakt omdat hij het uiteindelijk belangrijker vindt dat de wereld weet wat zich echt heeft afgespeeld tijdens WO II waarin miljoenen inwoners van Japan het leven lieten.

Een portret van keizer Hirohito.