Vlaamse wetenschapster leidt simulatie Marsmissie

De Vlaamse onderzoekster Angelique Van Ombergen (UAntwerpen) laat zich twee weken opsluiten op een basis in Polen. Samen met 5 anderen gaat ze er een missie naar Mars simuleren. Ze heeft de leiding van de missie en wil er onder meer de psychosociale effecten van isolatie en opsluiting van astronauten bestuderen.

Een reis naar Mars is nog niet voor morgen. De wetenschap bereidt zich wel volop voor. Gesimuleerde missies naar de rode planeet zijn daarbij van groot belang. De Vlaamse onderzoekster Angelique Van Ombergen neemt deel aan zo’n simulatie. Samen met 5 collega’s laat ze zich 2 weken lang opsluiten in de Poolse Lunares-habitat.

Van Ombergen is verbonden aan het departement Fysica van de Antwerpse Universiteit. Daar is ze al jaren bezig met ruimtevaartonderzoek. Zelf astronaut worden zit er niet meteen in, maar als wetenschapster bewijst ze de ruimtevaartsector op een andere manier een dienst. Ze onderzoekt onder andere de invloed van ruimtereizen op het brein en op het evenwichtsorgaan van astronauten. “Het experiment is voor mij een uitgelezen kans om het voor een beperkte tijd allemaal zelf te kunnen ondervinden”, zegt ze.

Een uitgelezen kans om het allemaal zelf te ondervinden

Angelique Van Ombergen, onderzoekster UA

Vandaag is Van Ombergen op weg naar een oude legerbasis in Polen. Een privébedrijf organiseert er sinds vorig jaar, met steun van onder meer het European Space Agency (ESA), simulatiemissies naar de maan en naar Mars. Samen met 5 collega’s start ze er zaterdag een missie van 2 weken.

“Het team bestaat uit 3 mannen en 3 vrouwen. Twee Franse deelnemers, een Pool, een Poolse en nog één Chinese”, zegt Van Ombergen. “We kennen elkaar niet, maar het zijn allemaal mensen met een verschillende achtergrond. We gaan daar een aantal wetenschappelijke experimenten doen om te onderzoeken welke psychologische veranderingen er ontstaan als je zo lang opgesloten zit met mensen die je niet kent."

Van Ombergen is blij dat er bij de experimenten aandacht is voor de psychologische effecten van ruimtereizen. “Dat is te lang over het hoofd gezien”, verduidelijkt ze. “Onderzoekers waren vaak bezig met welke technieken er nodig zijn, welk voedsel, wat het allemaal met het menselijk lichaam doet, maar niet met de psychologische impact.” Zelf kijkt ze vooral uit naar haar eigen experimenten. “Ik ga zelf het cognitieve vermogen van de deelnemers testen. In samenwerking met het Studiecentrum voor Kernenergie ga ik ook de relatie met het stresshormoon meten.”

We zullen volledig geïsoleerd zijn, zonder natuurlijk daglicht en we gaan leven volgens de klok van Mars

Angelique Van Ombergen, onderzoekster UA

De missie wordt geleid door een mission control center vanop de Aarde. Zij stellen voor elke deelnemer een dag planning op. “We zullen volledig geïsoleerd zijn, zonder natuurlijk daglicht en we gaan leven volgens de klok van Mars”, zegt Van Ombergen.

“Het controlecentrum zal ons wekken en aangeven welke experimenten er die dag moeten gebeuren, wanneer er moet gesport worden, wanneer gegeten…”, verduidelijkt Van Ombergen. De communicatie zal trouwens met 20 minuten vertraging verlopen. “Afhankelijk van de afstand tussen de Aarde en Mars is er een vertraging van enkele minuten tot bijna een half uur. Op dit moment bedraagt die eigenlijk maar 3 minuten, maar toch wordt tijdens de simulatie uitgegaan van een negatievere situatie.”

Van Ombergen zal morgen een eerste beeld krijgen van haar verblijf voor de komende twee weken. “Pas dan zal ik beseffen hoe klein er het zal zijn. Op dit moment is het allemaal moeilijk in te schatten”, zegt ze.

De habitat zal bestaan uit kleine, eenvoudige ruimtes. Er is een keuken, een sanitair blok, een slaapvertrek met 3 stapelbedden en een ruimte voor de experimenten. Er is ook een Marslandschap nagebootst.

De Vlaamse onderzoekster zal er de leiding nemen tijdens de missie. Zij is ‘commander’, de baas zeg maar.  Zaterdag begint de missie. Dan gaan de deuren voor de zes 2 weken lang dicht, tot zondag 19 augustus.