"Stalking loopt in zomervakanties vaker fataal af"

De Antwerpse zuurgooier heeft bekentenissen afgelegd over de aanval op zijn ex-partner. De dader blijkt zijn slachtoffer na een relatiebreuk al meer dan een jaar bedreigd te hebben. Een echt geval van stalking zoals het vooral in zomervakanties fataal afloopt, zo omschrijft criminologe Anne Groenen in "De wereld vandaag" op Radio 1.

Slachtoffer Ragna S. werd dinsdag op het Sint-Jansplein in Antwerpen overgoten met zwavelzuur en wordt  nog steeds in een kunstmatige coma gehouden. Uit sms'en blijkt intussen dat de zuurgooier zijn daad heel precies had aangekondigd.

Criminologe Anne Groenen van de hogeschool UCLL deed onderzoek naar stalking en vindt het gebeuren in Antwerpen heel herkenbaar. "In deze casus is alles aanwezig. We kunnen gedrag nooit exact voorspellen, maar we zien dat in een aantal fatale gevallen er heel wat alarmsignalen zijn."

Tot 20.000 aangiften per jaar

Het slachtoffer van de zuurgooier zou al in 2017 een klacht voor geweld hebben ingediend en had nu zaterdag een afspraak bij de politie voor een nieuwe klacht. Anne Groenen: "De politie krijgt jaarlijks tot 20.000 klachten aangiften binnen van stalking, en daarbovenop ook nog eens zoveel over psychisch geweld tussen ex-partners."

"Het is moeilijk om in deze 40.000 zaken te detecteren waar sneller zou moeten worden gereageerd. Maar we moeten inderdaad vaststellen dat er na klachten vaak een hele tijd niets gebeurt, en dat er in die tijd een escalatie afspeelt. Ook in Antwerpen zijn de alarmsignalen duidelijk niet kunnen worden opgepikt."

Groenen wil echter niet meteen met de vinger wijzen naar de politie. "Onderzoek laat zien dat in 1 op de 4 van de stalkers op een bepaald moment overgaat tot fysiek geweld. Gelukkig gaat het in maar 2 procent om geweld met fatale afloop.  Helaas zijn de heel gevaarlijke stalkers heel moeilijk te detecteren."

Stalken is een denkfout

"Maar", zegt de criminologe, "uit onderzoek blijkt duidelijk de essentiële taak van de politie. Het kan vaak volstaan dat de politie het slachtoffer goede tips geeft en tegelijk de dader verhoort. Wanneer het zoals in dit geval gaat om een zaak met een duidelijke voorgeschiedenis van partnergeweld wordt het moeilijker voor de politie."

"Het kan de zaak aan het parket voorleggen met een mogelijk contactverbod tot gevolg. Stalkers die gevoelig zijn voor regels zullen hun gedrag veranderen. Maar het kan ook meer geweld uitlokken. Stalkers die veroordeeld zijn, en een straf hebben uitgezeten, vervallen vaak. Dit soort mensen heeft denkfouten die een behandeling op maat nodig hebben."

Anne Groenen raadt aan nooit te aarzelen om stappen te ondernemen: "Ga in alle gevallen naar de politie. Dring desnoods aan als er niet meteen gereageerd wordt. Of neem iemand anders mee die je kan ondersteunen."

"Elke zomer fatale afloop"

Onderzoekswerk leidde ook tot een opmerkelijke vaststelling. Stalking loopt vaker uit de hand in vakantieperiodes. Anne Groenen: "Iedere zomervakantie loopt een stalking fataal af. Als je terugkijkt, is dit elke zomer het geval. Stalkers willen op alle momenten grip op het reilen en zeilen van hun slachtoffer. Maar in de vakantie is dat moeilijker. Dan is het gedrag van het slachtoffer minder goed te voorspellen. Ze verliezen hun grip en je ziet dat escalatie van geweld een gevolg is."