Video player inladen ...

Betogers vernielen religieuze school in Iran op vierde dag van sociaal protest

Gisteravond hebben enkele honderden betogers vernielingen aangericht in een religieuze school in Karaj, ten westen van de Iraanse hoofdstad Teheran. Het land lijkt de voorbije dagen opnieuw in de ban van sociaal protest. Ook in juni en eind vorig jaar was dat al het geval.

Volgens het Iraanse persbureau Fars zijn 500 betogers gisteravond de religieuze instelling in Karaj binnengevallen. Ze hebben er meubilair verwoest, de ramen ingegooid en brand gesticht en ze riepen slogans tegen het islamitische regime. Daarop werd de menigte verdreven door de oproerpolitie.

De voorbije vier dagen worden er in Iran opnieuw protest tegen het regime. Dat begon in Isfahan in het centrum, maar verspreidde zich snel in Shiraz, Ahvaz en de voor het sjiisme erg belangrijke stad Mashhad in het noordoosten van Iran. Steeds meer vrouwen gooien op straat hun hoofddoek weg, wat ook een afwijzing is van het strikt islamitische regime.

De protesten lijken echter vooral sociaaleconomisch geïnspireerd. De economie in Iran is in vrije val nu de Verenigde Staten zich uit het nucleair akkoord hebben teruggetrokken en opnieuw sancties opleggen. Europa en Rusland houden zich wel aan dat nucleair akkoord, maar hun bedrijven schorten geplande investeringen in Iran op uit vrees dat ook zij het slachtoffer gaan worden van Amerikaanse vergeldingsmaatregelen.

Volksprotest met regelmaat van een klok

Opvallend is de snelle opeenvolging van de protestgolven in Iran. Eind vorig jaar waren er massabetogingen in zowat 80 steden in het land. Daarna viel het wat stil tot de grote bazaar van Teheran in juni deels werd stilgelegd door betogers, waarna het protest zich ook opnieuw verspreidde en uitdoofde.

De voorbije week was er opnieuw een opstoot. Is die dan gericht tegen de werkloosheid en de economische crisis -zo heeft de Iraanse munt dit jaar al tweederde van zijn waarde verloren- dan kan dat snel omslaan naar de politiek. Tot nu toe zijn er geen echte leiders of organisaties opgestaan die het spontane ongenoegen kanaliseren, al wil dat niet zeggen dat die er niet zijn of zich liever nog verborgen houden. De linkse Volksmujaheddin of "Mujaheddin-e Khalgh" maken op hun website wel veel melding van het protest, maar het is niet duidelijk of die daarachter zit.

Het is ook niet uit te sluiten dat het straatprotest op een bepaald ogenblik "gekaapt" wordt door een van de vele clans binnen het regime die in Teheran om de macht strijden. De Amerikaanse sancties en de economische crisis lijken de (relatief) gematigde president Hassan Rouhani te verzwakken tegenover de meer conservatieve "hardliners". Die verwijten Rouhani zwakte of naïviteit tegenover de VS. Zeker is dat het protest steeds vaker uitbreekt, al is dat met onderbrekingen, en dat het ongenoegen bij de gewone Iraniërs erg diep zit.