Video player inladen ...

Piloot Ryanair: "Ze behandelen ons als cijfers, wij zijn het zat"

De Belgische piloten van Ryanair staken morgen omdat de maat meer dan vol is voor hen. In een gesprek met VRT NWS getuigt een piloot waarom ze zich uitgeperst voelen. “Ze behandelen ons als een cijfer. We moeten onze eigen uniformen betalen, zelfs onze eigen nietjesmachines.” Omdat de directie niet op hun eisen voor betere omstandigheden ingaat, leggen ze samen met  hun Nederlandse, Duitse, Zweedse en Ierse collega's het werk neer. De piloot waarmee VRT NWS aan de vooravond van die staking sprak, getuigt anoniem. Niet anoniem getuigen zou het einde betekenen van zijn carrière.

Heb je het gevoel dat je respectvol behandeld wordt?

"We merken aan heel veel dingen dat ze ons behandelen als een cijfer. Voor dit management is Ryanair een geldmachine, de mensen zijn enkel een kost. We zien dat ook aan de manier waarop ze omspringen met nieuwe piloten. Die worden op zelfstandige basis aangekomen, met een contract waarbij alles te nemen of te laten is. Er is geen ruimte om te onderhandelen. Als jonge piloot is het vaak een van de enige mogelijkheden om die eerste job te bemachtigen. Daarom tekenen ze uiteindelijk dat contract."

"Alle voorwaarden zijn ook altijd in het voordeel van Ryanair. Ze kunnen ons inplannen wanneer ze willen, wanneer er niet voldoende werk is zetten ze je op non-actief en krijg je ook geen geld. Voor jonge piloten is het heel hard.  Het is ook vechten om vrij te krijgen voor een huwelijk of een begrafenis. Ze plannen je verlof zelfs in op je rustdagen, waar je sowieso recht op hebt. Dat is alsof iemand die bediende is bij een gewoon bedrijf, zijn vakantiedagen zou moeten opnemen tijdens het weekend."

Video player inladen ...

Kan je iets meer vertellen over die contracten? Hoe ben je zelf bij Ryanair terechtgekomen?

"Ik ben aangenomen tijdens de nasleep van de financiële crisis in 2008. Ryanair was toen de enige maatschappij die nog aan het groeien was, die piloten in dienst nam. Met net een opleiding achter de rug die meer dan 100.000 euro heeft gekost neem je eender welke job aan. Bij Ryanair gaan werken is een kans die vooral jonge piloten krijgen, dus doen ze het. Je hebt wel weinig of niets te zeggen."

"Meer dan de helft van de piloten (diegene die freelance werken, red.) wordt trouwens enkel betaald wanneer het vliegtuig in beweging is. Dat is ook zo voor een deel van het cabinepersoneel. De hele vluchtvoorbereiding, de tijd die we spenderen om het toestel om te draaien, te tanken, passagiers uit te laden, de cockpit voor te bereiden, dat wordt allemaal niet gecompenseerd."

Meer dan de helft van de piloten krijgt enkel een salaris wanneer het vliegtuig in beweging is. Voor vertragingen, weekend - en nachtwerk en feestdagen krijgen we niks.

Piloot Ryanair
Video player inladen ...

Is dat normaal?

"Het is een van onze grootste frustraties. Een van de dingen waarvoor we nu hard aan het vechten zijn, en waarom we staken is de eis dat het Belgische arbeidsrecht wordt toegepast. Wij willen het management nu wakker schudden."

"Sinds het einde van de financiële crisis is de economie opnieuw aan het boomen. Heel veel luchtvaartmaatschappijen groeien en hebben heel wat nieuwe vliegtuigen besteld. Die moeten bemand worden, en dus is het gemakkelijker om nu een job te vinden als piloot."

"Wij hebben gezien hoe onze arbeidsvoorwaarden jaar na jaar zijn achteruit gegaan. Veel piloten vertrekken daarom nu bij Ryanair, dat hebben we gemerkt vorige herfst toen de maatschappij duizenden vluchten moest annuleren. Maar een deel van ons wil blijven vechten voor dit bedrijf. Door deze staking willen we de stabiliteit terugkrijgen, voor onze passagiers. De exodus van piloten moet stoppen. Daar moet het management iets aan doen."

Hoe merk je dat Ryanair ook op personeel kosten wil besparen?

"Wel,  het is heel gek, maar wij moeten onze eigen uniformen betalen. Ook onze eigen nietjesmachines bijvoorbeeld. Wij hebben aan boord documenten die telkens geniet moeten worden. De nietjes brengen we ook zelf mee. Water en koffie krijgen we niet, moeten we ook betalen."

"Dat zorgt voor problemen bij grote vertragingen. Wanneer we plots geen 6 uur, maar 10 of 12 uur van huis zijn. Dan is er geen eten of drinken voorzien voor de bemanning, tenzij je daar zelf natuurlijk voor gaat betalen. Wanneer we uren aan de grond staan (een vertraging dus) door een technisch defect of het weer bijvoorbeeld krijgen we ook geen salaris, we krijgen geen compensatie voor feestdagen, weekendwerk of nachtwerk."

Video player inladen ...

Het gaat ons vooral over respect nu. Respect, dat wij merken dat ontbreekt.

Piloot Ryanair

Wat moet er nu veranderen?

"Het gaat ons vooral over respect nu. Respect dat wij merken dat ontbreekt. De campagne van het management zijn we beu, zijn we zat. Ze verspreiden heel wat foute informatie. Wij geven hard om onze passagiers, dagelijks zijn we aan het vechten om die vlucht van A naar B te krijgen, we doen dat op een veilige manier, we willen op tijd op de bestemming geraken ook. Maar dat erkent het management niet. We krijgen heel agressieve memo's.  Verhalen van piloten die bedreigd worden omdat ze te veel brandstof verbruiken, omdat ze ziek thuis zijn, het is schering en inslag."

Waarom willen mensen toch bij Ryanair werken?

"Ryanair heeft een aantal heel grote pluspunten. Het is een maatschappij die goed is voor als je bijvoorbeeld een familie hebt. De dienstroosters kennen een bepaalde regelmaat, er zijn weinig tot geen hotelovernachtingen in het buitenland, dus je kan elke avond bij je familie zijn. Daarom blijven veel mensen bij Ryanair werken, want in de luchtvaart is dat een luxe.

Als jonge piloot kan je er ook snel carrière maken. Ryanair is meestal een opstap naar een andere maatschappij voor een piloot, het is de plaats om ervaring op te doen en je kan snel van copiloot naar captain evolueren."

Morgen staken jullie, de piloten, twee weken geleden het cabinepersoneel. Is de situatie erg verschillend?

Bij het cabinepersoneel maakt Ryanair gebruik van het feit dat er een hoge jeugdwerkloosheid is in landen zoals Spanje, Italië en Portugal. Daar gaan ze erg veel rekruteren. Zij bieden een job aan, de voorwaarden zijn te nemen of te laten. Deze mensen, het zijn vaak erg jonge mensen, hebben meestal geen keuze. Het is de enige job die ze kunnen vinden en dus gaan ze bij Ryanair aan de slag. De voorwaarden voor het cabinepersoneel zijn echt schrijnend. Ze hebben regelmatig een maandloon dat onder de 1.000 euro ligt, geen ziekteverlof, geen pensioen, geen compensaties voor weekendwerk, geen keuze waar ze gebaseerd zullen worden en waar ze dus zullen moeten leven en wonen. Vooral in het winterseizoen, wanneer er minder gevlogen wordt en iedereen minder werkt is de situatie erg. Velen onder hen komen dan niet rond en moeten hulp gaan zoeken elders."

Piloten gaan blijven vertrekken als hier niks aan gedaan wordt. Ryanair heeft geen andere keuze dan met ons in dialoog te gaan.

Piloot Ryanair

Wat gaat er gebeuren wanneer directie niet aan tafel wil komen?

"Het probleem voor Ryanair is dat de piloten gaan blijven vertrekken als hier niks aan gedaan wordt. Dan hebben ze binnenkort niemand meer om hun vliegtuigen te vliegen. Ze gaan geen andere keuze hebben om in dialoog te gaan en een aantal vaste voorwaarden op papier te zetten, die onze job gaat beschermen voor de volgende jaren. Want wanneer het economisch slechter zou gaan, gaat Ryanair anders de afspraken alweer terugschroeven."

Riadh Bahri: "De vraag is of Ryanair toegevingen wil doen"

Video player inladen ...