Video player inladen ...

Twee verdachte overlijdens van Vlamingen in Zuid-Afrika

De Zuid-Afrikaanse politiediensten onderzoeken samen met het Belgische parket of er een verband bestaat tussen de dood van twee Vlamingen in Zuid-Afrika in amper een maand tijd. Thomas Ngeze, van Rwandese afkomst, werd op 16 juni dood aangetroffen in een hotelkamer in Johannesburg. Pieter-Jan Staelens werd op 29 juli levenloos gevonden in zijn uitgebrande auto in Hermanus in de Westkaap. In beide gevallen is er nog geen uitsluitsel over hoe zij om het leven gekomen zijn.

In Zuid-Afrika zijn de voorbije maand twee Vlamingen overleden in verdachte omstandigheden. De Zuid-Afrikaanse politie onderzoekt de overlijdens samen met het Belgische parket.

De dood van de 27-jarige jurist Thomas Ngeze, afgestudeerd aan de UGent en aan het werk in Zuid-Afrika, werd door zijn familie zeer snel toegeschreven aan een doodseskader van het Rwandese regime. Vader Hassan Ngeze was tot 35 jaar gevangenschap veroordeeld voor het Arusha-tribunaal vanwege zijn rol bij de genocide op de Tutsi’s in Rwanda in 1994.

De man had een verzoek ingediend tot voorlopige vrijlating nadat hij een derde van zijn straf had uitgezeten. Het Rwandese regime heeft daar woedend op gereageerd. Vader Hassan Ngeze schreef dan ook na de dood van zijn zoon dat dit een wraakactie was vanuit de huidige machthebbers in Kigali. Het staat vast dat Thomas Ngeze op de avond van zijn dood een afspraak had met mensen van de Rwandese ambassade in Zuid-Afrika.

(Lees verder onder de foto.)

Thomas' vader Hassan Ngeze 2003 AFP

Tweede dode

De Zuid-Afrikaanse onderzoekers en de Belgische justitie leken aanvankelijk niet veel geloof te hechten aan dat verhaal. Tot de dood van Pieter-Jan Staelens.

Ook hij is een jonge jurist, een achttal jaar ouder dan Thomas Ngeze. Tijdens zijn jaren als advocaat in Brugge legde hij zich vooral toe op het vreemdelingenrecht en pleitte onder meer met succes het dossier van Ojong Scott Manyo, de 19-jarige Kameroenese vluchteling die dreigde teruggestuurd te worden hoewel hij zeer goed geïntegreerd was.

Drie jaar geleden week Staelens met zijn Gabonese vrouw en hun drie kinderen uit naar Zuid-Afrika om er een nieuw leven te beginnen in de sector van de hernieuwbare energie. Alles lijkt erop dat het jonge gezin, Pieter-Jan was nog maar 35, geen grote problemen kende.
(Lees verder onder de foto)

Pieter-Jan Staelens in functie als advocaat in 2015 Foto Kurt bvba

Maar op zondag 29 juli werd hij dood aangetroffen in zijn uitgebrande Volkswagen Amarok, gewoon naast de weg in de vallei die, o ironie, Hemel en Aarde heet, even buiten de stad Hermanus. De familie en de politie stond en staat voor een raadsel. Een ongeval? Een overval?

Pieter-Jan kende Thomas

In het milieu van de kritische Rwandese diaspora circuleerde snel het bericht dat Pieter-Jan Staelens ook het slachtoffer was geworden van diezelfde Rwandese doodseskaders die Thomas Ngeze uit de weg hadden geruimd. Maar bewijzen daarvan ontbreken.

Het staat wel vast dat Staelens, hoewel formeel niet als advocaat aan het werk in Zuid-Afrika, de verdachte dood van Thomas Ngeze op vraag van de familie aan het onderzoeken was. Hij kende de familie Ngeze nog vanuit Brugge, had vroeger opgetreden als hun raadsman en was volgens directe getuigen erg aangeslagen door de tragische dood van de jonge Thomas Ngeze. Pieter-Jan Staelens contacteerde de Zuid-Afrikaanse politie om meer te weten te komen en zou geholpen hebben om de procedures rond te krijgen voor de repatriëring van het lichaam van Thomas Ngeze naar België. (lees verder onder de foto)

Thomas Ngeze

De sleutelvraag is uiteraard of Staelens daardoor in het vizier was gekomen van diegenen die de dood van Thomas Ngeze op hun geweten hebben en elk spoor wilden wissen. 

Rwandese doodseskaders

Dat de Rwandese geheime diensten, inclusief doodseskaders, actief zijn in Afrika en op sommige plaatsen in Europa en Noord-Amerika, is al lang geen geheim meer. Met name in Zuid-Afrika werd op oudejaarsavond 2013 Patrick Karegeya vermoord, gewurgd in zijn hotelkamer in Johannesburg. En op zijn kompaan en ook dissident Kayumba Nyamwasa, ooit een trouwe bondgenoot van de Rwandese president Paul Kagame, werden al vier aanslagen gepleegd, volgens de Zuid-Afrikaanse justitie in opdracht van Kigali.

Elders in Afrika, onder meer in Oeganda, Kenia en Zambia, zijn de afgelopen decennia tientallen Rwandezen vermoord of spoorloos verdwenen die bekend stonden als kritisch voor het regime van Paul Kagame.

En zelfs onder meer in Canada, Engeland en … ons land krijgen personen die mogelijk geviseerd worden door de Rwandese geheime diensten geregeld speciale bescherming. Sommige verdachte overlijdens van Rwandezen op verschillende plaatsen in Europa zijn tot nu toe nooit opgehelderd.

Uiteraard vormt dat nog geen bewijs dat Thomas Ngeze en Pieter-Jan Staelens het slachtoffer zijn geworden van deze doodseskaders. Wel heeft een informant van binnen dat milieu al contact opgenomen met de Belgische overheid. Hij beweert dat hij precies weet wie de (Rwandese) opdrachtgevers waren en hoe de moorden gebeurd zijn. De bevoegde Belgische diensten zouden die informatie intussen ontvangen hebben.

Het wordt nu wachten op de resultaten van de autopsie op het lichaam van Pieter-Jan Staelens en het verdere Zuid-Afrikaanse en Belgische onderzoek.

Beluister hieronder de volledige uitleg die VRT NWS-journalist Peter Verlinden deed in het Radio 1-programma "De wereld vandaag":

Bekijk hier het fragment uit "Het Journaal":

Video player inladen ...