Ernstige griep maakt mensen extra gevoelig voor fatale schimmelinfectie

Vlaamse en Nederlandse onderzoekers hebben ontdekt dat wie met ernstige griep in het ziekenhuis belandt, meer kans loopt om een dodelijke schimmelinfectie te ontwikkelen dan andere patiënten. De bevindingen zijn verschenen in het vooraanstaande tijdschrift The Lancet Respiratory Medicine.  

De eerste vaststellingen dateren van 2009, toen de Mexicaanse grieppandemie uitbrak en heel wat mensen met ernstige griep op intensieve zorg belandden. Artsen constateerden dat een relatief groot aantal onder hen een schimmelinfectie op de longen had. Die vaststellingen wekten de nieuwsgierigheid van een groep wetenschappers, die samen het fenomeen verder onderzochten. 

De groep, onder leiding van professor Joos Wauters (UZ Leuven) en dokter Bart Rijnders (Erasmus MC Rotterdam), bestudeerde de gegevens van grieppatiënten die tussen 2009 en 2016 in Belgische en Nederlandse ziekenhuizen op de dienst intensieve zorg waren opgenomen. Ze stelden vast dat de schimmelinfectie in al die jaren meer grieppatiënten had getroffen dan andere patiënten.    

Professor Joost Wauters op intensieve zorg in het UZ Leuven Wim Feyaerts/UZ Leuven

Aspergillus

De schimmel waarmee de patiënten besmet waren, is de Aspergillus-kiem. Dat is een draadvormige schimmel die voorkomt in hooivelden maar ook in huizen. De sporen van de schimmel zijn zowat overal aanwezig waardoor we ze dagelijks inademen. De longen van gezonde mensen stoten de sporen af. Maar bij mensen van wie het longslijmvlies beschadigd is, kunnen de sporen blijven zitten en longinfecties veroorzaken. 

Uit de gegevens die de wetenschappers bestudeerd hebben, blijkt dat 15 procent van de grieppatiënten in de periode 2009-2016 op intensieve zorg een Aspergillus-infectie ontwikkelde.  Bij andere patiënten, die wel een longontstekking hadden maar geen griep, was dat in diezelfde periode maar 5 procent. Uit deze cijfers concluderen de wetenschappers dat griep de kans op een Aspergillus-infectie gevoelig verhoogt. 

Wie naast griep ook een schimmelinfectie heeft, is pas echt in gevaar. Bijna 1 op de 2 sterft.

Prof. Joost Wauters, internist UZ Leuven

Professor Joost Wauters wijst alvast op het belang van de bevindingen: "Artsen en zorgverleners die op intensieve zorg werken, weten nu dat ze extra waakzaam moeten zijn, want een schimmelinfectie op de longen kan fatale gevolgen hebben. Wie met ernstige griep op intensieve zorg belandt, heeft sowieso al veel kans om te sterven want 1 op de 5 overleeft het niet."

"Maar wie naast griep ook een schimmelinfectie heeft, is pas echt in gevaar. In dat geval is de overlevingskans maar 45 procent. Het is dus belangrijk dat de infectie snel wordt opgemerkt zodat die meteen behandeld kan worden."

Zoeken naar oorzakelijk verband

Hoe griep een Aspergillus-infectie in de hand werkt, wordt momenteel verder onderzocht. "We weten het nog niet", zegt professor Wauters. "Maar er spelen ongetwijfeld meerdere factoren mee. We vermoeden dat griep in ernstige vormen het immuunsysteem verzwakt en het longslijmvlies beschadigt, waardoor de schimmel makkelijker kan toeslaan. Maar het zou net zo goed kunnen dat bepaalde mensen genetisch gevoeliger zijn voor schimmelinfecties. Die zaken moeten we dus verder uitzoeken."