Komt er een nieuw brexitreferendum in het Verenigd Koninkrijk?

Multimiljonair Julian Dunkerton, medeoprichter van het modemerk Superdry, heeft 1 miljoen pond (ruim 1,1 miljoen euro) gegeven aan een groep die campagne voert voor een nieuw referendum over de brexit. Bestaat er dan toch nog kans op een nieuw referendum over de uitstap uit de Europese Unie?

labels
Ivan Ollevier
De auteur is journalist bij VRT NWS. Hij volgt al jaren de Britse politiek en maatschappelijke discussies.

"Geen paniek! Geen paniek!"

Herinnert u zich nog "Dad's Army"? "Dad's Army" was een BBC-komedieserie die liep van 1968 tot 1977. Op de Nederlandse televisie was ze te zien onder de titel "Daar komen de schutters". Ze ging over de British Home Guard tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een van de vermakelijkste personages was korporaal Jones, de (bejaarde) plaatselijke slager. Zijn paniekaanvallen waren hilarisch: dan liep hij rond als een kip zonder kop, "No panic, no panic..." scanderend. Telkens als hij "no panic" begon te roepen, wist de kijker: nu pas breekt er echt paniek uit.

Geruststellende woorden

Het kan niet anders of veel Britten moeten deze zomer aan "Dad's Army" hebben teruggedacht. Verscheidene Britse ministers vonden het nodig om hun landgenoten duidelijk te maken dat ze de brexit onder controle hebben, zelfs als er geen akkoord komt tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie. Minister van Gezondheidszorg Matt Hancock: "De overheid zal geneesmiddelen inslaan." Brexitminister Dominic Raab: "De regering zal ervoor zorgen dat de voedselvoorziening niet in het gedrang komt." Het spreekt vanzelf dat de "geruststellende woorden" niet bepaald het gewenste effect hadden. Wel integendeel. Geen paniek dus. Geen paniek...

De regering zal ervoor zorgen dat de voedselvoorziening niet in het gedrang komt

Niet ongenegen

Het idee dat een welvarend land als het Verenigd Koninkrijk in de 21e eeuw eten en medicijnen zou moeten hamsteren, is uiteraard volkomen van de pot gerukt. De twee ministers hebben er ongewild het argument van het Remainkamp dat er een tweede referendum moet komen, mee versterkt. Volgens een peiling van Sky News zou de helft van de Britten een nieuw brexitreferendum niet ongenegen zijn.

Andere vraag

Al lijkt een heruitgave van het referendum van 2016 ("Moet het Verenigd Koninkrijk lid blijven van de Europese Unie of de Europese Unie verlaten?") op dit moment uitgesloten, een nieuwe verwoording is dat niet helemaal.

Mogelijk krijgen de Britten een andere vraag voorgeschoteld: "Moet het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaten, ook als er geen akkoord is?" 

Bewegingsruimte

Het nadeel is dat zo'n referendum georganiseerd zou moeten worden voor eind maart 2019, het moment waarop het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaat. Eerste minister Theresa May zou er bij de EU natuurlijk ook kunnen op aandringen om het vertrek uit te stellen, maar Brussel wil de brexit het liefst geregeld zien voor de verkiezingen voor het Europees parlement, eind mei. Veel bewegingsruimte is er dus niet.

Alpenlucht

Voorlopig kunnen de Britten alleen maar hopen dat Theresa May tijdens die lange bergwandelingen waar ze zo van houdt, schitterende ideeën heeft opgedaan over hoe ze de brexitblokkade kan doorbreken. Alpenlucht wil weleens voor inspiratie zorgen. Ze is er de vrouw niet naar om met de armen in de lucht een berghelling af te stormen, "No panic! No panic!" roepend.  Maar de onverschilligheid waarvan ze de voorbije maanden herhaaldelijk blijk heeft gegeven, een onverschilligheid die soms al eens wordt verward met koelbloedigheid, zal ook geen soelaas brengen.

Moet het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaten, ook als er geen akkoord is?