AFP or licensors

Herdenking Sovjetinvasie Praag zonder Tsjechische president

In Tsjechië en Slovakije wordt de inval van het Warschaupact herdacht, vijftig jaar geleden.  Tanks en militairen uit het Oostblok maakten een eind aan de Praagse Lente, de tijd van openheid. Bij de herdenking is de Tsjechische president Milos Zeman een opvallende afwezige, en dat lokt kritiek uit.

Vijftig jaar geleden, in de  nacht van 20 op 21 augustus 1968, rolden tanks door de straten van Praag. Dertig Sovjetdivisies en ook Bulgaarse, Hongaarse en Poolse soldaten trokken op bevel van Moskou een streep onder de Praagse Lente. Sinds begin '68 was in - toen nog - Tsjechoslovakije een experiment aan de gang, om het communisme een menselijk gezicht te geven, met meer openheid. Dat gebeurde onder leiding van Alexander Dubcek.

Ijkpunt

De inval in Praag was een ijkpunt in de naoorlogse Europese geschiedenis. Er viel een 100-tal doden. Daarna werd Tsjechoslovakije weer een land waar repressie heerste, en waar mensen werden vervolgd wegens hun mening. 

In Tsjechië was er maandagavond een manifestatie voor de Russische ambassade, met veel Europese en NAVO-vlaggen. Vandaag, dinsdag, is er een herdenking aan het gebouw van de radio, waar in '68 15 doden vielen. Op het Wenceslasplein in Praag zijn er concerten. En ook elders in het land wordt "1968" herdacht.

Opmerkelijk is dat president Milos Zeman zich afzijdig houdt van de herdenkingen. Zeman is zelf oud-communist en tegenwoordig fan van de Russische president Poetin.  Zijn stilzwijgen lokt kritiek uit. Volgens zijn woordvoerder "heeft hij indertijd wel moed getoond  door zich publiek te verzetten tegen de invasie".

In Kosice, in Slovakije, wordt precies vandaag een monument onthuld voor onderzoeksjournalist Jan Kuciak, die fraude in de hoogste kringen aan het licht bracht. Hij werd zes maanden geleden samen met zijn vriendin vermoord.

Maurice De Wilde en Emil Zatopek

In de augustusdagen van 1968 maakte BRT-reporter Maurice De Wilde een lange reportage vanuit Praag. Met veel straatgesprekken met verontruste en angstige burgers en ook met langeafstandsloper Emil Zatopek, bijgenaamd de Locomotief, die zich ook verzette tegen de invasie. Bekijk de reportage hier integraal.

Video player inladen ...
Video player inladen ...