Video player inladen ...

Aeolus gelanceerd: de satelliet die onze weersvoorspellingen nauwkeuriger moet maken

Woensdagnacht is in Frans-Guyana de Europese weersatelliet Aeolus gelanceerd. Aeolus zal 3 jaar lang vanop 320 kilometer hoogte alle windstromen op aarde in kaart brengen. Die gegevens moeten het mogelijk maken het weer op aarde nauwkeuriger te voorspellen.   

Dinsdag werd de lancering vanop de Kourou-basis van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA nog uitgesteld omdat de windstromen in de atmosfeer ongunstig waren. 

"Bewaker van de winden"

Satelliet Aeolus is vernoemd naar een figuur uit de Griekse mythologie die door de goden was aangeduid als "bewaker van de winden". Het is de allereerste weersatelliet die is uitgerust met een zogenoemd Doppler lidar instrument waarmee het mogelijk is over heel de aarde de snelheid van de windstromen te meten. 

ESA-ingenieurs onderwerpen de telescoop van Aeolus aan een laatste inspectie ESA

Het instrument bestaat uit een laser en een telescoop. De laser stuurt ultraviolette lichtsignalen uit die door wolken en aerosolen (vloeibare en vaste deeltjes die in de lucht zweven) worden weerkaatst.  De telescoop vangt het weerkaatste licht op, waarna een computer het analyseert. Die berekent aan de hand van de gegevens uit het weerkaatste licht onder meer de locatie, de snelheid en de hoogte van de windstromen. 

Nauwkeurige weersvoorspellingen

Met al die gegevens die Aeolus doorstuurt, moet het binnenkort mogelijk zijn het weer nauwkeuriger te voorspellen. "Windstromen bepalen voor een groot stuk ons weer," legt Steven Dewitte van het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KMI) uit. "Als we hier in België willen weten hoe het weer er de volgende dagen zal uitzien, dan moeten we de windstromen kennen in een groot gebied rondom ons. Zij bepalen mee welk soort weer er op ons afkomt en wanneer het ons zal bereiken." 

Over de windstromen in sommige gebieden hebben we vandaag nauwelijks betrouwbare informatie.

Steven Dewitte, wetenschappelijke dienst waarnemingen KMI

"Over de windstromen in sommige gebieden hebben we vandaag nauwelijks betrouwbare informatie, omdat het er moeilijk is om waarnemingen te doen. Dat is vooral het geval in het zuidelijk halfrond en boven de oceanen. Om boven de oceanen de snelheid van de windstromen te kunnen inschatten, moeten we ons vandaag hoofdzakelijk baseren op de hoogte van de golven. Aeolus zal ons over al die gebieden meer gedetailleerde en meer nauwkeurige gegevens kunnen bezorgen."

"Hoe groter het gebied is waarover we gegevens hebben, hoe makkelijker het is om weersvoorspellingen te doen voor de lange termijn. Aeolus is het enige instrument dat de windstromen over heel de aarde waarneemt. Het gaat ons dus flink vooruithelpen."  

Een hoogtechnologisch precisie-instrument

Dat het instrument aan boord van Aeolus heel nauwkeurig meet, bewijzen volgende cijfers:

  • In het onderste deel van de atmosfeer (luchtlaag tot 2 kilometer boven de aarde) meet het instrument windsnelheden met een nauwkeurigheid van 1 meter per seconde.
  • In de troposfeer (luchtlaag tot 16 kilometer boven de aarde) meet het instrument met een nauwkeurigheid van 2 meter per seconde.
  • Het instrument bepaalt de gemiddelde windsnelheid over een afstand van 100 kilometer
  • Het instrument kan de snelheid van 100 windstromen tegelijk opmeten

Bekijk hieronder in de video hoe Aeolus wordt klaargemaakt voor de lancering