"Free Mustapha": vrienden eisen vrijlating van Belg met Palestijnse roots die opgesloten zit in Israël

Mustapha Awad, een Belgische artiest van Palestijnse afkomst, werd aan de grens met Israël aangehouden op verdenking van terrorisme. Maar volgens zijn Belgische advocate is er geen enkele reden om te geloven dat Awad een terroristische daad heeft gepleegd of wou plegen. “Hij zou twintig uur aan een stuk ondervraagd zijn, maar mag zelf zijn eigen dossier niet inkijken.” Zijn vrienden zijn een petitie gestart: 'Free Mustapha'.

Enkele weken geleden besliste Mustapha Awad om vanuit België af te reizen naar Palestina, het thuisland van zijn voorouders. “Hij had eerder ook al een poging ondernomen om naar zijn moederland te gaan, maar werd toen teruggestuurd,” vertelt zijn Belgische advocate Joke Callewaert. “Nu wou hij dus een tweede maal proberen.”

Op donderdag 19 juli stak Awad de Allenbybrug over tussen Jordanië en de westelijke Jordaanoever, aan de Jordaans-Palestijnse grens. Daar werd hij aangehouden door de Israëlische autoriteiten, die hun grenzen zeer zwaar controleren. 

Eerst dacht ik dat ze hem 35 dagen administratief zouden aanhouden en dan weer loslaten. Maar vorige week werd hij in beschuldiging gesteld voor terrorisme. Waarom? Geen idee.

Advocate Joke Callewaert

Sindsdien wordt Mustapha Awad ondervraagd in een Israëlische gevangenis. “Eerst dacht ik dat ze hem 35 dagen administratief zouden aanhouden, ondervragen en dan weer loslaten,” zegt Callewaert. Maar vorige week donderdag werd Awad in beschuldiging gesteld voor terrorisme. “Al weten we niet waarom,” zegt Callewaert. “Hij heeft een blanco strafblad.”

In Israëlische media staat geschreven dat de man verdacht wordt van lidmaatschap van PFLP (Popular Front for the Liberation of Palestine), het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina dat als een terreurgroep beschouwd wordt. En – zo staat er nog te lezen - hij zou mogelijk militaire trainingen hebben gevolgd bij Hezbollah, een verzetsbeweging tegen Israël, en een terroristische aanval hebben willen plegen in Israël. Zondag 2 september wordt beslist of Mustapha Awad nog langer in voorlopige hechtenis blijft. Mogelijk moet hij later dan voor de militaire rechtbank komen.

Wie is Mustapha Awad?

Mustapha Awad werd in 1982 geboren in een Palestijns vluchtelingenkamp in Libanon. Zijn ouders zijn Palestijnse vluchtelingen die tot op de dag van vandaag in het kamp wonen – dat voor alle duidelijkheid niet uit tenten, maar wel uit huizen bestaat.

Op z’n twintigste besliste Mustapha Awad om naar ons land te komen. Hij startte hier een procedure op om de Belgische nationaliteit te verkrijgen, en die verkreeg hij ook zo’n twee jaar geleden. Awad woont in Aalst, waar hij onder meer in de Raad voor Internationale Ontwikkelingssamenwerking zetelt. 

Mogelijk is hij aangehouden omdat hij in groep de dabkeh danst, een traditionele Palestijnse dans. Met de groep treden ze geregeld op om de Palestijnse zaak te steunen

Advocate Joke Callewaert

De man maakt ook deel uit van een groep die de dabkeh danst, een traditionele Palestijnse dans. Met de groep treedt Mustapha geregeld op als artiest om de Palestijnse zaak te steunen. Volgens Callewaert is dat mogelijk de reden waarom Mustapha Awad aangehouden werd. “De politiediensten zouden die informatie via Facebook kunnen teruggevonden hebben.”

Mustapha Awad (via Facebook)

"In Israël is het toegestaan dat mensen onder zware dwang ondervraagd worden"

Joke Callewaert mag dan wel Mustapha's advocaat zijn in ons land, in Israël kreeg hij een pro-deo advocaat om hem te verdedigen. “Zodra we wisten dat hij aangehouden werd voor terrorisme, heb ik beslist om een andere advocaat te laten aanstellen.” Maar ook hij heeft – net zoals Mustapha Awad zelf – nog geen toegang gehad tot Mustapha’s dossier. “Hij heeft zelfs nog geen akte van inbeschuldigingstelling gekregen van de onderzoeksrechter. Dikwijls worden er daar beslissingen genomen op basis van geheime dossiers. Het is een absurd systeem waar de rechten van verdediging beperkt zijn.” Vanuit ons land krijgt de man wel consulaire bijstand.

Callewaert zelf heeft haar cliënt nog niet aan de lijn gekregen. “Hij mag niet bellen vanuit de gevangenis, zelfs niet naar zijn vrienden en familie in België.” Daarom zal Callewaert misschien zelf naar daar reizen om hem te bezoeken, “want het is moeilijk om vanop een afstand te begrijpen wat er gaande is. Al mag ik zelf niet pleiten, want ik spreek geen Hebreeuws.”

Ik ben bang dat hij zwaar veroordeeld zal worden en dat de rechten van verdediging niet zullen nageleefd worden

Advocate Joke Callewaert

In Israël is het toegestaan dat gevangenen onder dwang ondervraagd worden. “Er mogen heel zware en verregaande ondervragingstechnieken gebruikt worden,” zegt Callewaert. “Zo hoor ik van de media ter plaatse dat hij de eerste keer twintig uur aan een stuk ondervraagd zou zijn. In hoeverre dat dan foltering is of niet, is een vraag waar de rechter zich moet over uitspreken.”

In de Israëlische pers staat intussen te lezen dat Awad volledige bekentenissen heeft afgelegd. “Maar dat lijkt mij bizar,” zegt zijn advocate. Zij ziet zijn lot alvast niet rooskleurig in. “Ik ben bang dat hij zwaar veroordeeld zal worden en dat de rechten van verdediging niet zullen nageleefd worden.”

Petitie 'Free Mustapha' telt al 1.400 handtekeningen

Vrienden van Mustapha Awad hebben nu een petitie opgestart om zijn vrijlating te eisen en hem te ondersteunen. Die werd al door bijna 1.400 mensen ondertekend. Ze zijn bang dat Awad het slachtoffer van foltering wordt. Deze week werd het ondersteuningscomité ook ontvangen op het ministerie van Buitenlandse Zaken. 

Leden van het ondersteuningscomité (via Facebook)