Scott Morrison (links) volgt Malcolm Turnbull (rechts) op als premier van Australië.

Malcolm Turnbull out, Scott Morrison nieuwe premier in Australië na interne machtsstrijd

Australië heeft een nieuwe premier: Scott Morrison van de Liberale Partij. Hij volgt Malcolm Turnbull op, die al een tijd onder vuur lag van de conservatieve vleugel in zijn partij. Morrison is al de zevende premier in Australië in elf jaar tijd.

Turnbull kwam de voorbije weken in steeds nauwere schoentjes terecht door de machtsstrijd tussen de gematigde en de meer conservatieve vleugel in de Liberale Partij. Hij lag ook onder vuur door een aantal onpopulaire maatregelen. Plannen om de vennootschapsbelasting te verlagen en om de klimaatverandering tegen te gaan, moest Turnbull na felle kritiek intrekken.

Deze week bereikte het interne conflict een hoogtepunt. Minister van Binnenlandse Zaken Peter Dutton, lid van de harde rechterzijde, forceerde een stemming over het leiderschap van de partij en dus ook over het premierschap. In Australië is de voorzitter van de grootste partij meteen ook de premier. Turnbull overleefde die stemming maar ternauwernood.

Dutton nam na die stemming ontslag als minister. Maar de verdeeldheid over Turnbull werd alleen maar groter. Gisteren zegde ook de minister van Financiën, de Australische Belg Mathias Cormann, zijn steun op, samen met twee andere sleutelfiguren van de Liberale Partij. Daarna boden nog andere ministers uit de regering hun ontslag aan. 

Een meerderheid van de liberale parlementsleden had zich intussen ook uitgesproken voor een nieuwe stemming over het leiderschap. Turnbull zelf had verklaard dat het indien het zover kwam, hij geen kandidaat zou zijn. In die stemming won Scott Morrison, de huidige minister van Begroting, het pleit van Peter Dutton en Julie Bishop. Hij wordt dus de zevende premier in Australië in elf jaar tijd.

Robert Portier: "Morrison spreekt zowel linker- als rechterzijde aan"

Scott Morrison was tot nu minister van Financiën, en in die hoedanigheid verantwoordelijk voor het verlagen van de vennootschapsbelasting. Een plan dat op weerstand botste in de rechterkant van de partij. Eerder was hij minister van Immigratie. Hij nam toen onder meer de beslissing om boten met vluchtelingen terug te slepen naar Indonesië en regels rond het vluchtelingenbeleid aan te scherpen.

"Hij staat dus bekend als iemand die in staat is om harde besluiten te nemen en die ook te dragen", zegt correspondent Robert Portier in "De ochtend" op Radio 1. "Dat zal ongetwijfeld de rechterkant van de partij aanspreken. Anderzijds neemt hij op andere domeinen gematigdere standpunten in, wat hem ook aantrekkelijk maakt voor de linkerkant. Een compromiskandidaat, dus."

Iedereen hoopt dat de problemen nu voorbij zijn, maar mij lijkt dat eerlijk gezegd onwaarschijnlijk.

Robert Portier

Morrison heeft geen gemakkelijke klus, want de meerderheid in het parlement heeft maar één zetel op overschot, en Turnbull heeft al laten weten dat hij geen parlementslid meer zal zijn. Alleen is nog niet duidelijk wanneer precies hij vertrekt. "De meerderheid is dus bijzonder kwetsbaar. In september komt het parlement opnieuw bij elkaar. Als de oppositie een motie van wantrouwen indient en die erdoor krijgt, kijken we aan tegen verkiezingen over een paar maanden."

"Iedereen hoopt dat de problemen nu voorbij zijn, maar mij lijkt dat eerlijk gezegd onwaarschijnlijk", zegt Portier. "De harde rechterzijde onder leiding van Peter Dutton zal zich nu wel even koest houden omdat ze veel schade hebben aangericht in de partij. Maar of ze zich tevreden kunnen stellen met Morrison, die zich altijd loyaal heeft opgesteld ten opzichte van Turnbull, is maar de vraag."

Beluister het gesprek met Robert Portier in "De ochtend"