Waarom een Vlaamse Netflix moeilijk wordt

Opmerkelijk nieuws: Medialaan roept concullega's op om de handen in elkaar te slaan voor een fictieplatform. Wat zijn de slaagkansen van zo’n Vlaams antwoord op Netflix?

labels
Frederik De Bosschere
De auteur laat voor vrtnws.be regelmatig zijn licht schijnen over verrassingen of tegenslagen in de wondere wereld van de digitale technologie.

In TV-land heerst stilaan paniekvoetbal. Live kijken blijft tuimelen; Netflix zet z’n steile opmars verder. Positief is dat de Vlaming dus van fictie-bingen houdt. Minder is dat de Vlaamse media geen sterk antwoord hebben.

Daarom, zegt Medialaan, moet er samengewerkt worden. En hoewel dat terecht is, schat ik de slaagkans van zo’n 'Vlaamse Netflix’ eerder laag in, en wel hierom.

Recht naar de kijker

Wat Netflix een unieke tegenstander maakt, is dat het een rechtstreekse relatie heeft met de kijker. Hun series moeten niet passeren langs een TV-zender of een kabeldistributeur. Dat spaart een pak onderhandelingen rond rechten uit. En dat wordt gesmaakt. TV-legendes als David Letterman of Matt Groening zetten hun nieuwe shows niet op TV, maar op Netflix, omdat ze weten dat ze daarmee meteen een wereldwijd publiek bereiken. Om nog maar te zwijgen over het hele gedoe rond hoeveel dagen je kan terugkijken of welke seizoenen beschikbaar zijn. Alles, altijd, voor iedereen.

Voor Vlaamse fictie ligt dat moeilijker. Hoewel we steeds vaker digitaal kijken, blijft het publiek dat via Proximus of Telenet TV kijkt zeer groot. Dat spanningsveld blijft dus. Een oplossing van eigen bodem zonder ook die partijen mee aan boord wordt moeilijk. Maar dat betekent extra stoelen aan de onderhandelingstafel.

Een bijkomstige uitdaging voor het Vlaamse fictieplatform is dat de zenders hun content sowieso ook via eigen websites of apps online zetten.

Het gouden tijdperk van de riante reclame-inkomsten is voorbij. Er komt een ander inkomstenmodel.

De relatie met de kijker zal dus versnipperd blijven. En net dat maakt Netflix zo sterk: dat centraliseert wél al die vragende oogballen, wat het bedrijf immens veel macht geeft. En het is een pak makkelijker, en minder verwarrend, voor consumenten.

Goedkoop en geen reclame

Wat ook gesmaakt wordt bij Netflix, en waar eerdere Vlaamse alternatieven de bal missloegen: het is goedkoop en vrij van reclame.

Dat is iets waarbij de Vlaamse media zich zal moeten neerleggen: het gouden tijdperk van de riante reclame-inkomsten is voorbij. Er komt een ander inkomstenmodel. En ja: wellicht is de nettosom daarvan kleiner. Media zou niet de eerste sector zijn die op grote voet leefde en door digitale disruptie wordt hertekend. Maar dan nog geldt: beter jezelf disrupten, dan wachten tot een ander het doet.

Voor Netflix werkt dat nieuw model omdat ze wereldwijd opereren. Lastig voor een zuiver Vlaams platform: de afzetmarkt is klein en de inkomsten dus ook. Samenwerken met andere Europese spelers en content-producenten zal nodig zijn om schaal te bereiken.

Samenwerken

En net daar wringt het schoentje het meest: samenwerken. Ik zie de discussies zo voor me: "het aanbevelingssysteem toont teveel VTM en te weinig SBS” of “waarom staat er nu wéér een VRT reeks op de homepagina?” En dan weet je nu al: interne politiek zal het halen op wat de gebruiker eigenlijk wil.

Lastig voor een zuiver Vlaams platform: de afzetmarkt is klein en de inkomsten dus ook.

Dat is áls dat platform er überhaupt komt. De Vlaamse media hebben een samenwerkingsverleden dat op z’n zachts gezegd hobbelig is. “Media ID”, de gezamenlijke registratiemuur, was dood nog voor het - dankzij een miljoenensubsidie - gelanceerd werd, en is intussen ook effectief begraven.

Of kijk hoe moeizaam Stievie, dat de Vlaamse zenders probeert te verenigen, van de grond komt. Reclame, rare rechten, … Een mooi voorbeeld van hoe niemand blij wordt van compromissen, en al zeker de consument niet, die verwend wordt door goedkopere en gebruiksvriendelijkere oplossingen uit het buitenland.

De oproep tot samenwerking komt er ironisch genoeg wanneer Medialaan met 'VTM Go' op eigen houtje iets nieuws lanceert, en zelfs de concurrentie lijkt aan te gaan met het eigen Stievie-platform.

Pax media?

Het is dus afwachten of ze het deze keer echt menen. Al kan je daarvoor vrezen. Terwijl de buitenlandse bedreiging al in de living staat, gluren de Vlaamse toplui liever door het gordijn, naar wat de buren in hun achtertuin uitspoken.

In de directiezalen hier spreken ze over Vilvoorde, Kobbegem of Groot-Bijgaarden. Bij Netflix over de wereld.

Echt samenwerken is dus de boodschap. De koek verdelen is niet leuk. De koek verliezen nog minder.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.