Crevits: "Zittenblijven is een uiterste remedie"

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) vindt dat het systeem van zittenblijven een optie moet blijven in ons onderwijs. "Het is wel een uiterste remedie", zegt ze. Om dat hard te maken, zijn nieuwe maatregelen in de maak. Tegen 2020 zou de klassenraad bijvoorbeeld beslissen of een leerling met een B-attest blijft zitten. Nu ligt die keuze bij de ouders en de leerling. Met die aanpassing zouden alle alternatieven, zoals heroriëntering of een flexibel leertraject, meer worden overwogen. De voorbije vijf jaar was er overigens een daling van het aantal zittenblijvers. 

In onze reeks  "De kracht van de leerkracht" in de aanloop naar het nieuwe schooljaar pleit leerkracht wetenschappen Peter van Limpt ervoor om het systeem van zittenblijven af te schaffen en te vervangen door een vorm van flexibel leertraject. 

Het is volgens Van Limpt zinloos dat een leerling die niet geslaagd is voor enkele vakken een volledig schooljaar opnieuw moet doen en dus ook alle vakken waar hij wel voor slaagde opnieuw moet afleggen. "Dat vreet aan de motivatie."

Zittenblijven: "Uiterste remedie"

Minister Crevits is zich bewust van de negatieve gevolgen van zittenblijven. "Het moet voor de klassenraad dan ook een ultieme remedie zijn wanneer alle alternatieven uitgeput zijn", klinkt het. Die alternatieven zijn bijvoorbeeld een andere oriëntering of een verplichte remediëring voor een vak. Ook zijn er op dit moment al flexibele leerwegen mogelijk.

De minister denkt nog aan nieuwe maatregelen om zittenblijven enkel als laatste optie te gebruiken. Tegen 2020 zou de klassenraad beslissen of een leerling met een B-attest moet blijven zitten, of wordt geheroriënteerd. Nu ligt die beslissing nog bij de ouders en de leerling zelf. Op die manier zou het B-attest ook vaker tot een heroriëntering of een ander alternatief moeten leiden. Zo hoopt de minister dat zittenblijven effectief als laatste optie wordt benut. 

Scholierenkoepel

Dat minister Crevits iets wil doen aan de problematiek van het zittenblijven, is lovenswaardig. De manier waarop ze het probleem wil oplossen, is echter fout, zo stelt de Vlaamse Scholierenkoepel (VSK) maandag op het initiatief van de minister.

 "We zijn zeer verbaasd over dit voorstel", reageert VSK-voorzitter Rania El Mard. "Leerlingen vragen al lang om meer keuzes, maar dit voorstel neemt er net nog één uit hun handen. Als een leerling voelt dat een jaar overdoen de beste optie is, moet die mogelijkheid blijven bestaan."

Laat de uiteindelijke beslissing over de schoolloopbaan altijd bij de leerlingen zelf

Vlaamse Scholierenkoepel

De minister geeft zelf aan dat flexibele leerwegen een beter alternatief zouden zijn voor het B- of C-attest. Deze zijn op papier al mogelijk, maar op weinig scholen worden ze echt gebruikt. De Vlaamse Scholierenkoepel roept dan ook op in te zetten op maatregelen die het makkelijker maken bepaalde vakken mee te nemen naar een volgend jaar, of 'op proef' over te gaan, maar ook de ultieme optie van het zittenblijven open te laten.

"Voor sommige leerlingen kan een jaar dubbelen net het verschil maken", aldus nog El Mard. "Stel je maar eens voor dat je net een slecht jaar had, of gewoon te laat beseft hebt dat je een tandje bij moest steken. Dan moet een tweede kans mogelijk zijn. We vragen de minister dan ook om de uiteindelijke beslissing over de schoolloopbaan altijd bij de leerlingen zelf te laten."

Aantal zittenblijvers daalt

Het aantal leerlingen dat blijft zitten, is de voorbije vijf jaar overigens gedaald. In het schooljaar 2016-2017 - de meest recente cijfers - waren er in de lagere school 7.942 leerlingen die hun jaar opnieuw moesten doen (1,92 procent van het totaal), in het secundair onderwijs waren er 16.178 zittenblijvers (4,11 procent). Twee jaar daarvoor waren dat er nog respectievelijk 8.771 (2,22 procent) en 18.221 (4,63 procent).