BELGA/DIRKX

Killerrobots: waarom doet de regering niet wat het parlement vraagt?

Het parlement keurde een resolutie goed waarin België een leidende rol moet spelen in het verbod op killerrobots. Deze week heeft ze daar de kans voor tijdens een internationale conferentie van de Verenigde Naties. Waarom negeert de regering daar de resolutie van het parlement?

labels
Noel Sharkey
Noel Sharkey is professor Artificiële Intelligentie en Robotica en voorzitter van het International Committee for Robot Arms Control (ICRAC). Hij werkt in België onder meer samen met Pax Christi.

Deze week verzamelen meer dan 70 landen, waaronder België, in Genève voor VN- topoverleg over “killer robots”. Dat zijn wapensystemen die doelwitten kunnen selecteren, volgen en doden zonder enige menselijke controle. Met andere woorden: beslissingen over leven en dood zouden uitbesteed worden aan machines.

Tientallen landen willen onderhandelingen starten over een nieuw verdrag dat verzekert dat mensen altijd controle zullen hebben over moordmachines. Maar hoewel het Belgische parlement de regering vorige maand opriep om verbodsonderhandelingen te steunen, weigeren Belgische diplomaten hun steun uit te spreken aan een verbodsverdrag. De Belgische diplomatie negeert op flagrante wijze de wil van het Belgische parlement.

Geen science fiction

We spreken hier niet over Terminator-achtige robots, zoals we ze kennen uit Hollywoodfilms. Het gaat hier over conventionele tanks, vliegtuigen, duikzeeboten en schepen – met dien verstande dat ze volledig gecontroleerd worden door computers en niet door mensen.

Verschillende landen, waaronder de VS, Rusland, China, Israel, Turkije en het Verenigd Koninkrijk, hebben al de race ingezet om autonome wapens te ontwikkelen, denkende dat ze zo een militair voordeel zullen verwerven. Maar het is duidelijk dat, als we deze wapens niet verbieden, ze zich snel zullen verspreiden en een breed gamma aan nieuwe risico’s voor de internationale veiligheid en stabiliteit zullen creëren. Het risico op een nieuw soort wapenwedloop, zonder enig wetgevend kader, is reëel. 

Stop killer robots

De Campaign to Stop Killer Robots, een coalitie van meer dan 70 NGO’s, voert al sinds 2013 een strijd binnen de Verenigde Naties om te komen tot een nieuw internationaal verdrag dat verzekert dat wapens altijd gecontroleerd worden door mensen. Duizenden van onze collega’s in de wereld van de Artificiële Intelligentie (AI) steunen deze strijd. De afgelopen jaren waarschuwden ze expliciet voor de risico’s van volledig autonome wapens. 

In juli 2018 riepen meer dan 200 gerenommeerde AI- en roboticabedrijven ook op tot internationale actie tegen killer robots, en beloofden ze om niet deel te nemen aan het onderzoek naar en de productie van killer robots. Zes maanden eerder riepen ook 88 Belgische topexperts in AI en robotica op tot een internationaal en nationaal verbod.

Vanuit onze positie in de AI-wereld zijn we uiteraard erg happig om AI-toepassingen te ontwikkelen, omdat we geloven dat dit een antwoord biedt op vele hedendaagse en toekomstige problemen. De strijd tegen klimaatverandering, humanitaire hulpverlening en transport zijn maar enkele domeinen waar AI een nuttige rol kan spelen. We steunen de vele nuttige commerciële toepassingen van de technologie, en juist daarom willen we niet dat de technologie misbruikt wordt voor volledig autonome oorlogsvoering.

Een verbod op de ontwikkeling en het gebruik van volledig autonome wapensystemen staat verdere vooruitgang in de AI-wereld niet in de weg. Integendeel: een verbodsverdrag zou enkel van toepassing zijn op het behoud van menselijke controle over de kritieke functies (selecteren en doden) van autonome wapensystemen. Sterker nog: zonder nieuwe wetgeving vrezen vele AI-experten dat het publiek zich tegen alle vormen van AI zal keren, ook de nuttige. Ze verwelkomen daarom een nieuw verbodsverdrag. 

Verantwoording

Een maand geleden nam het Belgische parlement een resolutie aan die de regering vraagt om een leidende rol te spelen in een internationaal verbodsverdrag en om te verzekeren dat het Belgisch leger nooit killer robots zal gebruiken. Een opiniepeiling, begin juli 2018, toont bovendien dat minstens 60 procent van de Belgen een internationaal verbod wil.

De Belgische regering moet luisteren naar de roep van zijn eigen parlement, bevolking en AI-experts. Belgische parlementsleden moeten de regering ter verantwoording roepen voor het negeren van parlementaire resoluties. Het is nu of nooit: de Belgische diplomatie moet alsnog zijn volle gewicht werpen achter een internationaal verbod op killer robots.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.