Politie wil in de toekomst criminele feiten "voorspellen" via algoritmes

De federale politie wil in de toekomst databanken en algoritmen gebruiken om criminele feiten te kunnen "voorspellen". Dat schrijft De Tijd. Via databanken en algoritmes kunnen misdaadfenomenen beter in kaart gebracht worden, het zogenoemde "predictive policing". Op basis daarvan kan de politie gerichter te werk gaan.

Nederland heeft al enkele proefprojecten met predictive policing achter de rug, onder meer in Amsterdam. Het is de bedoeling om het ook in de rest van het land te gebruiken. Op basis van databanken en algoritmes worden bijvoorbeeld plaatsen en tijdstippen gedetecteerd met een groter risico op criminele feiten. Ook in ons land is er grote interesse voor predictive policing, maar het systeem staat hier nog maar in de kinderschoenen, zegt Guy Theyskens, woordvoerder van de federale politie.

Een en ander past binnen het nieuwe computersysteem iPolice, dat de politie tegen 2020 gebruiksklaar wil hebben en de data van alle politiediensten samenbrengt. "We willen binnen iPolice ook mogelijkheden creëren om aan predictive policing te doen", aldus Theyskens. "Momenteel zijn we nog aan het werken aan de tools, het bouwen van de systemen dus. Daarna moeten we er de data invoeren op basis waarvan we eventueel verbanden kunnen leggen en voorspellingen kunnen doen."

Die data, dat zijn gegevens uit de eigen politiedatabanken, bijvoorbeeld de frequentie waarmee bepaalde misdrijven in bepaalde gebieden voorkomen. Maar ook data uit externe bronnen zullen van belang zijn, denk bijvoorbeeld aan de weersvoorspellingen. "De grootste moeilijkheid is om te bepalen welke data relevant zijn voor predictive policing. Welke gegevens kunnen en mogen we gebruiken en welke niet? En ook: de verbanden die het systeem dan op basis van algoritmes gaat leggen, moeten ook geïnterpreteerd worden."

Op basis van het systeem zou de politie haar werk beter kunnen oriënteren, zegt Theyskens. "Bijvoorbeeld bij het opstellen van patrouilleschema's."

"Geen Big Brother-databank"

Predictive policing is vooral een hulpmiddel, beklemtoont Theyskens. "Het is geen glazen bol dat voorspelt dat iets hoe dan ook zal gebeuren. Het is een systeem dat de waarschijnlijkheid van iets berekent op basis van allerlei gegevens. Het blijft altijd een hypothese waarbij voorzichtigheid geboden is.  De interpretatie zal door politiemensen blijven gebeuren."

Er worden ook vragen geopperd over privacy en over etnische profilering. "Het systeem zal geen parameters mogen gebruiken die de politiemensen vandaag ook niet mogen gebruiken, denk aan iemands huidskleur bijvoorbeeld. Etnische profilering mag niet", aldus Theyskens.

"Het gaat hier ook vooral over feiten. Het mag niet de bedoeling zijn om tot een Big Brother-databank te komen. Tegen de tijd dat het systeem in gebruik zal worden genomen, zullen daar wel nog meerdere afspraken rond worden gemaakt."

Beluister het gesprek met Dick Willems in "De ochtend"

Datawetenschapper Dick Willems ontwikkelde mee het systeem in Nederland en legt uit hoe het daar concreet in zijn werk gaat.