Een van de "hongerstenen" in de Elbe, met rechts de oudste notering uit 1616. Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved

Oude "hongerstenen" duiken op in de droog liggende bedding van de Elbe: "Als je me ziet, huil dan"

Door de erge droogte van dit jaar zijn in de opgedroogde rivierbedding van de Elbe meer dan een dozijn "hongerstenen" letterlijk opnieuw boven water gekomen. Op de stenen staan lijnen en data van voorgaande laagwaterstanden, en soms staat er ook een waarschuwende boodschap op. Op de steen met de oudste notering, uit 1616, staat "Als je me ziet, huil dan".  

In de loop van de eeuwen hebben de mensen die langs de oevers van de Elbe woonden, een rivier die vanuit Tsjechië door Duitsland naar de Noordzee loopt, stenen in de rivier gebruikt om in tijden van droogte de laagwaterstanden aan te duiden. 

Ze deden dat door met een lijn de waterstand aan te duiden en er de datum bij te vermelden. Soms zetten ze er ook een waarschuwende boodschap bij, om hun nazaten te waarschuwen voor de moeilijke tijden, die zouden aanbreken als het water door droogte weer zo laag stond dat de stenen opnieuw droog kwamen te liggen.

In de buurt van het noordelijke Tsjechische stadje Decin, in de buurt van de Duitse grens, zijn deze zomer al meer dan een dozijn van dergelijke "hongerstenen" opnieuw opgedoken, zo meldt het persagentschap AP. 

De oudste waterstand die er op de stenen te zien is, dateert uit 1616. Op die steen, die beschouwd wordt als het oudste hydrologische gedenkteken in Centraal-Europa, staat een inscriptie gebeiteld in het Duits die zegt: "Als je me ziet, huil dan". 

Het water in de Elbe staat nu nog een flink stuk lager dan de waterstand die in 1616 op de "hongersteen" aangeduid werd. Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved

Moeilijke tijden voor de boeren

De waarschuwingen van de oude stenen lijken alvast uit komen voor de boeren in het noorden en midden van Europa. In talloze landen hebben de boeren hun vee nu al moeten voer moeten geven dat bedoeld was om de winter door te komen. En gevreesd wordt dat ze door de droogte geen tweede keer hooi zullen kunnen oogsten, zodat de boeren graan zullen moeten kopen om hun vee te voederen in de winter. 

Maar dat zal duur worden, want verwacht wordt dat de graanoogst heel wat minder zal opbrengen dan andere jaren. 

In Zweden wordt verwacht dat er dit jaar 30 procent minder graan geoogst zal worden, volgens het persbureau AFP, en in Nederland zou de oogst 20 procent lager liggen. Voor hooi en voedergras verwachten de Nederlandse boeren 40 tot 60 procent minder opbrengst, en ook in Duitsland ziet het er niet goed uit. In Neder-Saksen, een belangrijke regio voor voedergewassen, zou de oogst 40 procent lager liggen dit jaar, en de autoriteiten zeggen dat door de droogte een boerderij op de 25 het risico loopt om de deuren te moeten sluiten.  

In Engeland, dat getroffen is door de ergste droogte in 80 jaar, is de melkproductie fel gedaald door een gebrek aan hooi, en veel dieren worden vroeger dan anders naar het slachthuis gestuurd. In juli steeg het aantal runderen dat geslacht werd met 18 procent, en een groot deel van die dieren waren melkkoeien. In Duitsland werden zo'n 10 procent meer runderen geslacht.

En ook in Frankrijk hebben de boeren het moeilijk. Zelfs in het Centraal Massief, de "watertoren" van Frankrijk, zullen de boeren geen twee oogsten van hooi kunnen binnenhalen, en de prijs van stro is nu al gestegen van 60 tot 80 euro per ton vorig jaar, naar meer dan 100 euro. Gevreesd wordt dat ook in Frankrijk veel boeren het dit jaar zullen opgeven. 

Volgens de European Milk Board, die meer dan 100.000 kleine melkveehouders als leden heeft, produceerden de boeren zelfs voor de droogte al met verlies. Volgens de raad kostte een liter melk de boeren 40 tot 45  cent, en konden ze die maar verkopen voor 30 tot 33 cent. Met de droogte zullen de kosten nog verder stijgen.

De Europese Commissie heeft de boeren uitzonderlijke hulp beloofd, maar gevreesd wordt dat die niet zal volstaan en dat de droogte de genadeslag zal betekenen voor veel boeren. "Als je me ziet, huil dan", helaas zou het wel eens voor veel boeren en hun gezinnen geen loze waarschuwing kunnen zijn.

De "hongerstenen" zijn in Decin een bezienswaardigheid, voor ze opnieuw onder het water verdwijnen. Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved