AFP or licensors

Latijns-Amerika zoekt naar oplossingen voor ongeziene migratiecrisis

Sinds het uitbreken van de crisis in hun land zijn meer dan 2 miljoen mensen Venezuela ontvlucht, en het einde van de exodus is nog niet in zicht. De buurlanden hebben steeds meer moeite om de toestroom in goede banen te leiden. Twaalf landen komen nu samen om gezamenlijk naar oplossingen te zoeken. "Een regionale inspanning zal ons toelaten om deze situatie beter aan te pakken."  

De stroom migranten vanuit Venezuela is de grootste migratiecrisis in de geschiedenis van de regio. Ongeveer 2,3 miljoen Venezolanen, zo'n 7,5 procent van de bevolking) is sinds de crisis in eigen land uitgeweken naar het buitenland. De overgrote meerderheid daarvan, zeker 1,6 miljoen mensen, is gevlucht sinds 2015, toen het gebrek aan voedingsmiddelen en medicijnen acuter werd.   

Colombia vangt de meeste migranten op. De voorbije 15 maanden zijn ongeveer een miljoen Venezolaanse migranten de grens met het buurland overgestoken. Ook in Peru (400.000) en Ecuador (120.000) is de instroom aanzienlijk. Zo'n 500.000 Venezolanen zijn verder zuidwaarts getrokken, naar Chili, Argentinië, Uruguay of Paraguay, of naar Brazilië, dat het aantal migranten ook sterk zag toenemen. 

De uittocht uit het door crisis geteisterde Venezuala heeft dus een impact op heel het continent De kwestie aanpakken gebeurt bijgevolg ook beter regionaal. De situatie is inmiddels zo urgent, dat een betere samenwerking en coördinatie niet kan uitblijven.

Samenwerken

Vandaag en morgen is in de Ecuadoriaanse hoofdstad Quito dan ook een vergadering gepland waarop de regeringen van 12 landen vertegenwoordigd zijn: Ecuador, Argentinië, Bolivië, Brazilië, Colombia, Costa Rica, Chili, Mexico, Panama, Paraguay, Peru en Uruguay. Ook onder meer de Wereldbank is vertegenwoordigd.

Venezuela zelf is ook uitgenodigd, maar neemt niet deel aan het overleg.

De twaalf landen willen de criteria eenvormig maken die aan de migranten worden gesteld. Momenteel worden de Venezolaanse migranten bij elke grens onderworpen aan andere vereisten: Colombia vraagt dat transmigranten een identiteitskaart voorleggen, en zij die zich willen vestigen een paspoort. Ecuador vraagt een gecertificeerde identiteitskaart. Peru een paspoort of een aanvraag voor een vluchtelingenstatuut.

AFP or licensors

Er zal ook geprobeerd worden om de opvang beter te stroomlijnen. Vandaag is er afgezien van een paar geïmproviseerde kampen weinig huisvesting beschikbaar. Veel Venezolanen slapen op straat en zijn aangewezen op liefdadigheid. Wie werkt, doet dat vaak aan een hongerloon, tot ongenoegen van de plaatselijke arbeiders.

Er moeten gecoördineerde humanitaire oplossingen worden uitgewerkt, want heel wat migranten dreigen ofwel werkloos te worden ofwel te worden uitgebuit door hun werkgever. Ook riskeren ze het slachtoffer te worden van mensenhandel, seksuele uitbuiting en racisme.

Ook zullen projecten worden opgezet om de migranten medisch te onderzoeken en te vaccineren. In Venezuela zijn allang geen vaccins meer beschikbaar, waardoor migranten besmettelijke ziektes mee de grens over nemen. Al deze zaken maken dat de goodwill tegenover de migranten zienderogen afneemt.

AFP or licensors

Opvang, werkgelegenheid, gezondheidszorg, onderwijs kosten geld. De landen willen de handen ook ineenslaan om te zoeken naar financiële steun van de internationale gemeenschap. Ecuador wil een oproep lanceren voor internationale fondsen. Tijdens een bezoek aan de Colombiaanse hoofdstad Bogotá kondigde de Spaanse premier Pedro Sanchez al aan dat er vanuit Europa 30 miljoen euro zal worden vrijgemaakt.

Wat ook op tafel zal liggen, is de vraag naar een systeem van quota, een soort spreidingsplan voor migranten. "Het is absoluut noodzakelijk dat elk land een deel van de verantwoordelijkheid opneemt", liet de regering van Ecuador al weten.

En Venezuela zelf?

Met die opmerking wordt niet alleen verwezen naar de andere landen aan tafel, maar ook naar Venezuela zelf. De landen die in Quito rond de tafel zitten, willen de Venezolaanse regering vragen om maatregelen die de migratie "op een adequate manier aanpakken", met andere woorden om de oorzaken voor de massale uittocht aan te pakken. 

Wat dat betreft zitten de landen niet allemaal op dezelfde lijn. De meeste landen zijn kritisch voor de Venezolaanse president Nicolas Maduro, terwijl Bolivië achter zijn beleid blijft staan.

Maduro rekent op een "revolutionair plan" om uit het dal te klimmen. Dat behelst onder meer het verhogen van belastingen en olieprijzen voor sommige bestuurders en het invoeren van een nieuwe munt, de bolivar soberano (soevereine bolivar), die vijf nullen minder heeft dan de vorige munteenheid.