Archieffoto à ©Danny Gys / Reporters

Tussentijds rapport over gesloten jeugdinstellingen: "Vuile isoleercellen zonder tijdsaanduiding"

De leefomstandigheden van jongeren in de gesloten jeugdinstellingen in Vlaanderen laten nog vaak te wensen over. Dat blijkt uit het eerste tussentijdse rapport van de commissie van toezicht voor jeugdinstellingen. "Er wordt in het rapport gewag gemaakt van een jongen die 14 dagen in een isoleercel heeft gezeten", zegt Vlaams Parlementslid Lorin Parys (N-VA). "Er wordt verteld dat sommige isoleercellen heel vuil zijn en geen enkele tijdsaanduiding hebben. Je maakt in mijn opinie jongeren gewoon gek als je ze daarin opsluit. Als parlementslid schrik ik ervan dat dat gebeurt." Volgens het Agentschap Jongerenwelzijn zijn veel problemen intussen opgelost. 

Van januari tot juni gingen twaalf vrijwilligers (onaangekondigd) op bezoek in de instellingen, om te kijken of de rechten er gerespecteerd worden. Volgens Vlaams Parlementslid Lorin Parys is de toestand op sommige plaatsen dramatisch en worden zelfs de grondrechten van de jongeren geschonden.

(lees verder onder de foto)

Jonas Roosens

Jongere verbleef 14 dagen in een isoleercel

“Ik ben verontwaardigd door alles wat ik gelezen heb in dat rapport, op elke van de zeventig pagina’s”, zegt Parys in “De wereld vandaag” op Radio 1. Hij geeft enkele voorbeelden: “Een jongere verbleef 14 dagen in een isoleercel. Sommige van die isoleercellen blijken ook zeer vuil en er is geen tijdsaanduiding. Zo maak je die jongeren gek. Ik heb daar schrik van. We moeten dat een halt toeroepen.”

In andere gevallen is sprake van schimmel op de muur, ramen die ’s zomers niet open kunnen, verwarming die het niet doet als het koud is, en douches zonder warm water. Er was ook een jongen die een strafpunt kreeg omdat hij te veel boter op zijn boterham had gesmeerd. 

Maar ook fundamentele rechten worden geschonden, zegt Lorin Parys: “In één instelling moeten de jongeren bij hun opname een document ondertekenen dat ze geen beroep zullen aantekenen tegen hun plaatsing, anders verliezen ze een aantal privileges. Dat kan toch niet! Dat druist in tegen de grondrechten. Wie verzint zoiets? En waarom komen we dat nu pas te weten?”

Minister van Welzijn Jo Vandeurzen spreekt dit formeel tegen: “Jongeren die onthaald worden in een instelling, krijgen informatie over de mogelijkheid om hoger beroep in te stellen. Die informatie is opgenomen in de onthaalbrochure, maar werd in één instelling ook nog eens via een apart document overlopen. Op geen enkel moment werd aan de jongere gesuggereerd dat het aantekenen van hoger beroep nadelige gevolgen zou hebben voor hem of haar.”

Lorin Parys wil dat er een crisismanager komt om het beleid in de gesloten jeugdinstellingen onder de loep te nemen en de wantoestanden recht te trekken. Het verslag,- dat werd gemaakt in opdracht van de Kinderrechtencommissaris - is intussen ook bezorgd aan de leden van de commissie Welzijn van het Vlaams parlement.

Agentschap Jongerenwelzijn: “Veel problemen zijn al opgelost”

Het Agentschap Jongerenwelzijn neemt het rapport naar eigen zeggen serieus. Woordvoerder Peter Jan Bogaert: ”Er staat wat er staat. Anderzijds zijn heel wat van de aangehaalde gebreken en problemen al opgelost. Wij ontkennen niet dat er nog verbeterpunten zijn, maar veel is al veranderd.”

De bedoeling was dat het rapport volgende woensdag zou besproken worden in de commissie Welzijn van het Vlaams parlement, maar Lorin Parys besloot het vandaag al naar buiten te brengen. Peter Jan Bogaert:” Het was de bedoeling om daar een sereen debat over te hebben.”

“Neem nu die isolatie. Dat is een heel uitzonderlijke maatregel. Maar soms kan het niet anders, voor de veiligheid van de jongere zelf, of van de leefgroep of van het personeel. Dat wordt ook telkens gemeld aan de Kinderrechtencommissaris.”

Freya Van den Bossche (SP.A): "Mijn partij kaart dit al maanden aan"

Ook Vlaams parlementslid (en lid van de commissie Welzijn) Freya Van den Bossche van oppositiepartij SP.A is verontwaardigd:" Kinderen en jongeren sluit je niet twee weken op in een isoleercel. Vandeurzen (Vlaams minister van Welzijn, nvdr) moet reageren, hij kan dit niet zomaar afschuiven op zijn administratie."

"Deze zorgcrisis in de jeugdinstellingen is niks nieuws, mijn partij kaart dit al maanden aan in het parlement. Ook jongeren zelf, ouders, en personeel van verschillende instellingen trekken al maanden aan de alarmbel. Hoelang nog? Wat moet nog gebeuren vooraleer de minister de ernst hiervan inziet?"

Van den Bossche wil niet dat er gewacht wordt tot de definitieve evaluatie volgend jaar vooraleer er ingegrepen wordt. Voor haar moet er de komende weken bekeken worden wat op korte termijn al kan gebeuren om zorgzekerheid te bieden. "Er zijn structurele ingrepen nodig.”

Groen reageert "geschokt door sommige elementen" van het verslag. "Dit toont toont aan dat het broodnodig was deze nieuwe vorm van controle werd opgericht. Het is al meteen duidelijk dat er veel en grondige klachten zijn. Hier moet nu mee aan de slag gegaan worden. Zowel door de instellingen zelf als door de politiek", zegt parlementslid Elke Van den Brandt. Zij ziet een aantal zaken terugkomen, en wijst op het gebrek aan investeringen deze legislatuur.