Eigen woning Léon Stynen, foto Alexander Dumarey

Open Monumentendag: 5 tips uit het overweldigende aanbod  

De feestperiode voor de monumentenliefhebber is weer aangebroken. In 193 Vlaamse gemeenten openen 500 panden en tuinen de deuren en poorten, en er zijn 800 activiteiten. Tel er daar dit weekend nog evenveel bij in Wallonië, en in Brussel volgende week. 5 tips. 

Het is al de 30e editie van de Open Monumentendagen, een initiatief van de raad van Europa midden jaren 80, in Vlaanderen gecoördineerd door erfgoedorganisatie Herita, waar je nu ook lid kan van worden. Vanaf 1990 zijn de Vlamingen enthousiaste bezoekers van normaal niet toegankelijke kastelen, huizen, slotkloosters, parken en verlaten feestzalen. Nieuwsgierigheid en bekommernis om het plaatselijke mooie pand gaan hand-in-hand. Het aanbod is overweldigend, iedereen vindt wel ergens zijn of haar gading.  

Léon Stynen in Antwerpen

Het meest coherente aanbod biedt Antwerpen. Daar staat architect Léon Stynen (1899-1990) centraal, een man die bepalend was voor het beeld van de stad. En de modernistische architectuur van de man valt moeiteloos in te vullen met ver uiteeenlopende onderwerpen. Zo is er in de Lange Zaal van de Koninklijke Academie de tentoonstelling "Naughty Kids" over punk en postpunk in Antwerpen. Kijk hier voor het volledige Stynen-programma in Antwerpen.

Veel van de vermelde sites zijn al volzet. Maar vanop de fiets naar de gebouwen kijken is ook een heerlijke ervaring. En Antwerpen besteedt voorts aandacht aan andere moderne architecten, onder hen Braem, Robbrecht en Daem, Van Steenbergen,  De Roover en Van Averbeke.

Pottelberg Kortrijk: jong en oud, verleden, heden, toekomst

De Pottelberg in Kortrijk is een historisch gebied. In 1302 lag hier het Franse leger dat op de Groeningekouter ten onder zou gaan. In de 20ste eeuw was de Pottelberg de bakermat van de Kortrijkse dakpannenindustriue en van de befaamde Kunstwerkstede De Coene. Het glooiende terrein, met 37 meter het hoogste punt van Kortrijk, werd zwaar gebombardeerd tijdens de Tweede Wereldoorlog, wegens de nabijheid van het rangeerstation.  

Er waren kloosters, scholen en instellingen voor zorg, tot vandaag trouwens.  Op de monumentendag kan het heropgebouwde paviljoen van De Coene op Expo 58 vanuit alle hoeken bekeken worden. Er zijn  verschillende andere attracties, kasteel "Hoog Moscher", een wijkschool, een sociale tuinwijk, het bedrijf Van Marcke, volkscafé "De Krone", de instelling voor bijzondere jeugdzorg "De Korf", voorheen wezenschool Stella Maris, een naam als een klok in Kortrijk, een bejaardenhuis met gangen in Art Deco en de vroegere firma "Eau Minerale naturelle Pottelberg".   

Het paviljoen van Stedebouw op Expo 58, uitgevoerd door Kunstwerkstede De Coene, heropgebouwd aan de Pottelberg.
Video player inladen ...

Pak een pint in Zelzate

In Zelzate staat café Regina, een van de meest authentieke drankgelegenheden van het land. Het café uit 1929 heeft zijn authentieke en kleurrijke Interbellumstijl behouden. Dat blijkt uit de aardige plafond- en muurschilderingen, de glimmende lambriseringen, de prachtige toog met wondermooie glazen kasten en het bewaarde meubilair.  

Nog in Zelzate kan je het "Oud Kasteeltje" uit 1850 bezoeken, dat nu onderdak biedt aan 4 lokale musea, je kan wandelen of fietsen langs de 20 belangrijkste gebouwen van de gemeente, uitvergrote antieke prentkaarten bekijken in het psychiatrisch centrum Sint-Jan-Baptist en miniatuurzeilschepen bewonderen.  

Ga nooit naar Hamont-Achel!

WordPress.com

Hamont-Achel, aan de Nederlandse grens, heeft een zware reputatie. De darkwavegroep "De Brassers" komt van daar, die van "En toen was er niets meer." Limburger Sijn Meuris mocht veel van zijn ouders, maar naar Hamont-Achel gaan kon niet, no way, zei hij in BelPop op Canvas. Misschien had dat te maken met cinema Walburg uit 1958. Walburg, de naam alleen al. De zaal biedt plaats aan 500 toeschouwers, uitzonderlijk veel. De bioscoop, is authentiek bewaard en bleef een belangrijke getuige uit de fifties.  

In Halle zijn de oorlogen nog niet voorbij

Halle duikt in het oorlogsverleden. Aan de Grote markt is er de  tentoonstelling "Door de lens van de bezetter". Het gaat om foto's op basis van Duitse negatieven uit de periode 1917-18, geen echte oorlogskiekjes maar opnames van ons erfgoed toen. Ook elders zijn trouwens al tentoonstellingen gebouwd met die onlangs opgedoken bevroren tijdsbeelden.  

In "Den Ast", de voormalige mouterij Van Roye, komt de Tweede Wereldoorlog tot leven. Niet toevallig, dit uitzonderlijke kader was in de periode 1940-45 een schuilplaats voor de bevolking tijdens bombardementen. In dit stuk industriële archeologie zijn nu het kunstwerk 'In Flanders Fields" van Kathy Vandamme en de oorlogstekeningen van August Campe te zien. "In Flanders Field" bestaat uit 30 kistjes met evenveel pakkende verhalen van rechtstreeks betrokkenen. August Campe was soldaat tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar zijn tekeningen die hij toen maakte, verwijzen vreemd genoeg naar de eerste wereldbrand. 

Wallonië en Brussel

Le Vif Weekend

Het hele weekend is er ook in Wallonië monumentendag. Thema is: "ongewoon, onbekend en ondergronds patrimonium".  En onze zuiderburen hebben onverwachte en bijzondere architecturale en archeologische plekken bij de vleet, onder meer ondergrondse kanalen, scheepsliften en hellende vlakken, verlaten spoorwegtunnels en een veelheid aan ruïnes.

Het thema in Brussel "het erfgoed, dat zijn wij" stelt de mens centraal in het monument. De 100 volgend weekend opengestelde sites werden gesuggereerd door de Brusselse bevolking zelf. Het programma biedt een mooie staalkaart van de emotionele band tussen inwoner en erfgoed.   

Het volledige programma voor Vlaanderen vindt u hier, dat van Wallonië ici en voor Brussel wendt u zich daar