Video player inladen ...

Amerikaanse gevechtsvliegtuig F-35 is voor het eerst in België

Het nieuwste Amerikaanse gevechtsvliegtuig, de F-35, is geland op de militaire basis in Kleine-Brogel. De F-35 zal te bekijken zijn op de Belgian Air Force Days die dit weekend plaatsvinden. De F-35 is topfavoriet om de Belgische F-16 op te volgen.

De F-35 die vandaag is geland, is er een van de Italiaanse luchtmacht. De F-35 is een Amerikaans toestel, geproduceerd door het bedrijf Lockheed Martin. Italië is één van de Europese landen dat in het F-35 programma stapte. In ruil kwam er in het noorden van Italië een assemblage voor de F-35. De F-35 zal dit weekend te zien zijn op de Belgian Air Force Days, maar zal zelf niet vliegen. Het is de eerste keer dat het vliegtuig te zien is in ons land.

De F-35 is samen met de Eurofighter Typhoon, van het Europese consortium Eurofighter een van de twee officiële kandidaten om de F-16 op te volgen. Ook een Frans toestel, de Rafale van producent Dassault, dingt nog mee. Maar omdat de Fransen geen offerte indienden, lijken ze geen kans meer te maken. Ons land wil 34 nieuwe gevechtstoestellen aankopen.

F-35, toestel van de toekomst?

De F-35 is een toestel van de vijfde generatie. Dat is een marketingterm bedacht door Lockheed, maar die aangeeft dat de F-35 verschilt van de huidige generatie gevechtstoestellen die ontwikkeld zijn tijdens de jaren 70 en 80. Vijfde generatie toestellen onderscheiden zich door hun specifieke ontwerp (stealth by shape) en het gebruik van speciale composietmaterialen en radar-absorberende verf zodat het toestel minder waarneembaar is voor radars.

Vijfde generatie toestellen kunnen bommen in hun romp dragen, weer om minder traceerbaar te zijn voor vijandelijke radars. Voort beschikken ze over een erg geavanceerde cockpit en beveiligde apparatuur om grote hoeveelheden data door te sturen. Het zijn een beetje "vliegende computers".

F-35 topfavoriet opvolger F-16

De F-35 is goed op weg om zijn rol als vervanger voor de F-16 in te vullen. Het toestel is intussen aangekocht door heel wat landen die voorheen ook de F-16 gebruikten. Het gaat dan om de VS, het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Italië, Noorwegen, Denemarken, Canada, Australië, Turkije, Japan, Israël en Zuid-Korea. Intussen zijn er al meer dan 300 F-35 toestellen geleverd en vele honderden besteld.

De schaalgroote van het F-35 programma is erg sterke troef

De schaalgrootte van het F-35 programma is aantrekkelijk voor kleine landen zoals België, omdat latere ontwikkelingskosten dan gedeeld kunnen worden onder veel spelers. Bovendien vergroot het de kansen op diepgaande militaire samenwerking tussen de F-35 gebruikers. Dat buurland Nederland, met wie de Belgische Luchtmacht nu al erg nauw samenwerkt, al voor de F-35 koos, is in deze dus niet onbelangrijk.

PA Wire/PA Images

De ene F-35 is de andere niet

De F-35 is ontworpen als een "alleskunner". Toch zijn er drie varianten van de F-35. De meest gekochte is de F-35A variant. Die is het best vergelijkbaar met de huidige F-16. De F-35A is een eenmotorig toestel dat instaat onder meer voor luchtbewaking, steun aan grondtroepen, informatie-inwinning en bombarderen van gronddoelen.

De F-35B is een variant die op een erg korte landingsbaan kan opstijgen en quasi verticaal kan landen. Het gaat om een veel complexere en duurdere variant van de F-35A die vooral op vliegdekschepen kan worden gebruikt.

Tenslotte is er de F-35C die specifiek voor vliegdekschepen is ontwikkeld. Het heeft iets grotere vleugels, een typische haak om te kunnen landen en het kreeg een wat steviger structuur.

De variant die ons land mogelijk wil aankopen, is de standaard F-35A.

F-35B, met in- en uitlaat achter cockpit voor extra stuwkracht tijdens verticale vlucht AP2011

Vraagtekens bij de F-35

De F-35 is een gevechtstoestel dat erg omstreden is en een pak fervente tegenstanders heeft. Dat komt onder meer omdat het toestel met wel erg veel problemen kampt tijdens de ontwikkeling en de ontwikkelingskosten intussen een veelvoud zijn van wat producent Lockheed Martin beloofde. Elk vliegtuig kampt tijdens de ontwikkeling met problemen, maar de F-35 spant voorlopig wel de kroon. Het toestel vloog voor het eerst bijna 20 jaar geleden en nog steeds zijn de vele technische problemen nog lang niet van de baan.

Tegenstanders wijzen op de vele gebroken beloften van Lockheed.  Bovendien stellen ze het concept van de F-35 (stealth by shape) in vraag. Huidige radars kunnen de F-35 op grote afstand al spotten, zij het nog niet snel en nauwkeurig tracken en daardoor neerhalen. Dat laatste lijkt echter een kwestie van tijd te zijn.

Gevechtsvliegtuigen komen bovendien met tankervliegtuigen die helemaal niet "stealth" zijn, en dus lijkt dat voordeel erg relatief, aldus de tegenstanders. Ook is lang niet duidelijk wat het gebruik van de F-35 nu juist gaat kosten. Er zijn problemen met de bouw en het peperdure geavanceerde gedigitaliseerde onderhoudssysteem werkt vandaag niet goed.

Problemen die de vliegtuigbouwer en hoofdgebruiker VS niet langer ontkennen maar er wel meteen aan toevoegen dat er voor bijna alle problemen (dure) oplossingen gevonden worden. Lockheed wijst er bovendien op dat de gebruikskosten voor de F-35 zal dalen als er meer en meer gebruikers zijn.

Xinhua/Avalon.red. All rights reserved.