Fertiliteitsexpert: "Elektro-ejaculatie kan nu al tot twee dagen na de dood"

De vruchtbaarheidstechnieken ontwikkelen razendsnel. In de VS zijn inmiddels meerdere baby’s geboren uit zaadcellen die onttrokken zijn aan dode mannen. "De techniek van elektro-ejaculatie kan nu al tot twee dagen na overlijden, maar is in België wettelijk niet mogelijk", zegt VUB-professor Herman Tournaye.

Nederlandse gynaecologen en vruchtbaarheidsexperten hebben deze week een richtlijn geformuleerd om grote terughoudendheid aan de dag te leggen bij het afnemen van sperma van overleden mensen. Hiermee willen ze ingaan op de eerste verzoeken van vrouwen die een kind willen omdat hun man plots is overleden.

In de VS werd al in 1999 een kind geboren uit het sperma van een dode man. Postmortale voortplanting is er sindsdien herhaaldelijk toegepast. Ook in Australië is de techniek intussen bekend. In vele gevallen gaat het om mannen die in een kunstmatige coma worden gehouden, maar ook wanneer de dood helemaal is ingetreden, bestaat de toepassing.

"Het gaat om post mortem verkrijgen van zaadcellen, dus louter het gebruik nadat ze bij leven zijn ingevroren. Technisch gezien is het een toepassing voor levende mannen, maar het kan wel degelijk ook na overlijden", bevestigt fertiliteitsexpert Herman Tournaye in "De wereld vandaag" op Radio 1.

Met elektrische stroom een zaadlozing opwekken

"De meest elegante manier is elektro-ejaculatie. Via een elektrische stroom laat je de spieren samentrekken die tot een zaadlozing kunnen leiden. Dit kan post mortem. Het kan nu zelfs al tot één à twee dagen na een overlijden. Op deze manier kan je na overlijden nog steeds vruchtbaar sperma verkrijgen. Opgelet, in België passen we de elektro-ejaculatie enkel toe bij leven. Meestal gebeurt het bij mensen die een ruggenmergletsel hebben gekregen door een ongeval en verlamd zijn."

"Het verkrijgen van zaadcellen na het overlijden wordt bij mijn weten nergens verricht in Europa. Bij leven kan het inbanken van zaadcellen wel. Je kan dan een post mortem optie openhouden. Samen met je partner moet je een contract ondertekenen, met fysieke handtekening. Ook een vertegenwoordiger van de spermabank moet mee ondertekenen. Nogmaals, dit kan enkel bij leven. In principe kunnen alle mannen hun zaadcellen gaan inbanken. In de praktijk gebeurt het vooral door mannen met kanker, mannen die er zich van bewust zijn dat hun overlevingskansen klein zijn."

In Nederland is postmortale voortplanting voorwerp van een ethisch en politiek debat. In België zijn we nog niet zo ver. Herman Tournaye: "De Belgische wet maakt het ons gemakkelijk. Ze laat het gewoon niet toe. Dus moesten mensen met de vraag komen voor elektro-ejaculatie na de dood, dan kunnen we duidelijk zijn. Het blijft natuurlijk een optie om ons licht op te steken in de VS waar het wel gebeurt. Ik ben zelf reeds in de VS geweest en heb toen kunnen zien hoe een expert regelmatig werd gecontacteerd om na een overlijden zaadcellen te recupereren."