(c) Copyright 2018, dpa (www.dpa.de). Alle Rechte vorbehalten

Is migratie “de moeder aller Duitse politieke problemen”?

Na twee maanden relatieve rust - ook in Duitsland was het een warme zomer - lijkt de strijd tussen bondskanselier Merkel (CDU) en binnenlandminister Seehofer (CSU) terug. Aanleiding is de recente uitspraak van Seehofer in een kranteninterview. Daarin zegt hij dat migratie "de moeder is van alle problemen in de Duitse politiek". "Niet waar", zegt Merkel. En de Duitsers zelf? Die heeft er drie jaar na "Wir schaffen das" ook een duidelijke mening over: de migratiepolitiek is mislukt.

analyse
Jeroen Reygaert
Jeroen Reygaert is VRT-buitenlandjournalist en volgt Duitsland en Nederland op de voet.

Een week na de gebeurtenissen in Chemnitz sprak binnenlandminister Horst Seehofer dan toch. Hij had al zware kritiek gekregen, omdat hij de uiterst-rechtse manifestanten in de derde stad van Saksen niet van commentaar voorzien had, terwijl andere Duitse politici van “niet AfD-strekking” bijna over elkaar struikelden om hun afschuw uit te spreken. Maar nu was Seehofer terug zichzelf. “Ik zeg al drie jaar dat migratie de oorzaak van alle problemen is”, zei de CSU-voorman. 

"Seehofer is zelf het probleem"

Over een dikke maand, op 14 oktober, trekken ze in Beieren naar de stembus voor de deelstaatverkiezingen. Die zijn voor de CSU razend belangrijk. De CSU is de enige Duitse partij die slechts in 1 deelstaat naar de kiezer trekt: in Beieren. De rest van het land wordt op christendemocratisch vlak bediend door de CDU. De CSU wil daarbij zijn rechterflank afdekken, opgejaagd door de rechts-populisten van de AfD. 

Want voor de Beierse christendemocraten is de potentiële - en volgens de peilingen nakende - nederlaag, de schuld van Angela Merkel en haar “Wir schaffen das”. Het leidt al maanden tot spanningen tussen de twee zusterpartijen. Wat zegt ik: “al maanden?”. Volgens Seehofer: “al 3 jaar”. 

De reacties bij andere partijen zijn niet mis te verstaan. Merkel sprak Seehofer tegen. “Seehofer is de grootvader aller politieke problemen”, klinkt het fors bij coalitiepartner SPD. Het partijbestuur werpt Seehofer voor “rechts-populistische onzin” uit te kramen. Die Linke, de uiterst-linkse oppositiepartij, noemt Seehofer dan weer “de vader aller racismeproblemen”. Dat migratie de oorzaak van racisme is, vinden ze bij Die Linke de wereld op zijn kop en een rechtse mythe. 

Applaus kreeg hij enkel van de AfD. Uiteraard.

Maar Seehofer wijkt niet: “peilingen geven mij gelijk”, zei hij.

"Wir schaffen das is mislukt"

De “Deutschlandtrend”, de maandelijkse peiling van de openbare omroep ARD, geeft Seehofer alvast op dat laatste punt gelijk. 

Een ruime meerderheid van de bevolking vindt dat het asielbeleid van de voorbije drie jaar is mislukt. Bijna 7 op de 10 Duitsers vinden dat de integratie slecht tot zeer slecht verloopt. Zo vinden ze dat er te weinig asielzoekers op een goede manier aan het werk zijn. Nochtans was de integratie op de arbeidsmarkt – “we hebben hen nodig” – een van de voornaamste redenen om massaal vluchtelingen welkom te heten in Duitsland. Ook de spreiding van vluchtelingen over het land kan op weinig waardering rekenen.

Meer dan 8 op de 10 Duitsers vinden bovendien dat asielzoekers die geen recht op verblijf hebben, sneller het land uit gezet moeten worden. 

Het is deze week drie jaar geleden dat kanselier Merkel, te midden de vluchtelingencrisis, haar beroemde zin "Wir Schaffen das", we redden het wel, zei. Drie jaar later lijkt de gemiddelde Duitser daar duidelijk anders over te denken.

Anderzijds zou Merkels CDU, mochten er nu zondag verkiezingen zijn, nog steeds met ruime voorsprong de grootste partij blijven. Als is het wel met 5 procentpunten minder dan bij de verkiezing een jaar geleden. Ondanks de vele crisissen rond migratie, ondanks ‘de moeder aller problemen’, heet de Duitse bondskanselier nog steeds Angela Merkel: “Ich schaffe das”, was misschien correcter geweest.