Video player inladen ...

Elke dag worden ruim 30 Vlaamse gezinnen  met uithuiszetting bedreigd

Elk jaar verliezen duizenden huishoudens hun woning. Het zijn huurders die niet langer in staat zijn de huur te betalen. Ze zoeken elders een onderkomen of belanden op straat. Soms vertrekken ze onder rechterlijke dwang, maar vaak zelfs nog voor het tot een bemiddeling door het OCMW kan komen, uit angst voor juridische kosten. "Pano" toont vanavond de verhalen achter de cijfers.

De cijfers van uithuiszettingen worden jaarlijks bekend gemaakt door de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG). Die laatste verzamelt de gegevens van alle OCMW's.

Als huiseigenaars geconfronteerd worden met een wanbetaler - iemand die de huur niet meer betaalt - kunnen ze naar de vrederechter stappen. Die zal het OCMW contacteren om via bemiddeling een oplossing te zoeken. Daardoor hebben de OCMW's zicht op het aantal uithuiszettingen. "Het is verontrustend", zegt Nathalie De Bast van VVSG. "220 gezinnen per week krijgen te horen dat ze hun woning zullen verliezen en eigenlijk blijft dat cijfer al jaren stabiel. Afgelopen jaar een beetje minder, vorig jaar een beetje meer, het jaar daarvoor wat minder en daarvoor wat meer... er is geen structurele verbetering, het cijfer blijft hangen rond de 12.000 huishoudens per jaar."

Om wie gaat het?

Daar is niet meteen een duidelijke lijn in te trekken. Het gaat wel steevast om mensen met weinig reserve. Ze kunnen bij tegenslag niet tijdelijk terugvallen op spaargeld of hulp van ouders of andere familie. Ze hebben in vele gevallen eigenlijk een te laag inkomen voor de private huurmarkt, maar evengoed zijn het mensen die onverwacht in de problemen komen door bijvoorbeeld een scheiding, ontslag of ziekte.

Wat gebeurt er met hen?

De huiseigenaar trekt dus naar de vrederechter, die contacteert het OCMW met de vraag om te bemiddelen. Er kan soms een afbetalingsplan opgezet worden, begeleiding ook om financieel weer boven water te komen. Maar in de praktijk blijkt dat meestal niet te lukken. Het conflict tussen huurder en verhuurder is tegen dan al te hoog opgelopen. Bovendien vertrekt een deel al uit het huurhuis nog voor die bemiddeling vorm krijgt. Ze zijn bang voor juridische kosten die hen nog verder in schulden kunnen duwen.

Na de uithuiszetting belanden ze ofwel bij familie of vrienden in een weinig benijdenswaardige afhankelijkheidspositie. Anderen belanden bij de thuislozenopvang of letterlijk op straat.

Wat vertellen deze cijfers ons?

Armoede is een probleem in Vlaanderen. Er worden weinig structurele maatregelen genomen. Het VVSG, armoede-organisaties en onderzoekers klagen dat al jaren aan. Ze denken ook mee over mogelijke oplossingen. Af en toe worden er door de overheid beloftes of goede voornemens gemaakt (cfr kansarmoede bij kinderen halveren tegen 2020), maar de uitvoering blijft uit.

De rauwe cijfers liegen er niet om: de kansarmoede-index van Kind en Gezin geeft aan hoeveel procent van de kinderen tussen 0 en 3 jaar opgroeit in kansarmoede. In 2017 bedraagt de index voor het Vlaams gewest 13,76%, alweer een stijging: 0,94 procentpunt hoger dan in 2016.

5 jaar later - Pano vanavond

5 jaar geleden maakte Panorama een portret van gezinnen met kinderen die onder de armoedegrens leven. Het leverde een beklijvende reportage op die in scholen nog vaak gebruikt wordt en met uitspraken die blijven nazinderen, zoals Mika die opkeek tegen de eerste schooldag omdat klasgenootjes dan vertellen over al die mooie reizen die ze gemaakt hebben en hij enkel kan zeggen : ‘Ik ben gaan zwemmen".

Pano heeft drie gezinnen opnieuw opgezocht om te horen en zien hoe het met hen gaat nu, 5 jaar later. Hebben ze baat gehad bij maatregelen die de federale of Vlaamse overheid genomen heeft? En wat hebben ze kunnen realiseren van de dromen die ze 5 jaar geleden koesterden?

Pano toont vanavond op Eén de verhalen achter de cijfers. Zoals dat van Akira, 17 jaar: “Als ik ooit kinderen zal hebben, hoop ik dat ze niet hetzelfde moeten meemaken als mij. Ik zou willen dat ze niets te kort hebben en dat ik af en toe wél eens kan zeggen: "Hier dat krijgt ge". Maar vooral dat ze niet te vroeg volwassen moeten worden, gewoon kind zijn en gelukkig. Dat is denk ik het belangrijkste.”

Bekijk hier het item uit het Journaal van 13 uur

Video player inladen ...

Bekijk de reportage uit "Terzake"

Video player inladen ...