(Illustratie: Martin Wagner et al, Environmental Sciences Europa 26)

Nieuwe studie voorspelt 50 keer meer microplastics in zee tegen 2100

Volgens onderzoek van de universiteiten van Gent en Wageningen en het Vlaams Instituut voor de Zee zullen er 50 keer meer microplastics in zee zitten tegen 2100. Op plaatsen dicht bij de kust en de havens zal de veiligheidsdrempel worden overschreden.

De onderzoekers schatten een groei van de huidige kunststofproductie van 366 miljoen ton vandaag naar 13.514 miljoen ton tegen 2100. Dat is een groei van 4,5 procent per jaar. Microscopisch kleine deeltjes komen van plastic afval, dat verder afbreekt op zee, of van cosmetica of kleren gemaakt van gerecycleerde PET-flessen. Volgens het onderzoek zal een kubieke meter oceaanwater in 2100 10 tot 50 drijvende deeltjes microplastics bevatten. Dat is ver onder de veiligheidsnorm die Europa heeft bepaald volgens de principes van de zogeheten REACH-verordening. REACH staat voor Registratie, Evaluatie en Autorisatie van Chemische stoffen.

REACH

Volgens REACH ligt de veiligheidsgrens op 6650 drijvende deeltjes per kubieke meter zeewater. De verwachte 10 tot 50 deeltjes per kubieke meter zijn maar een gemiddelde. In kustgebieden of nauwe zee-engtes zijn er wel hoge concentraties van drijvend microplastic en is de norm dus al overschreden.

Maar het grootste deel van de microplastics, 94 procent, zakt naar de zeebodem. Daar ligt de grens volgens REACH op 540 deeltjes per kilogram droog bodemsediment. Het onderzoek geeft aan dat die grens zeker zal overschreden worden in gevoelige gebieden zoals havens, stranden en andere getijdenzones. In 2040 zullen die gebieden al in het 'rood' staan. De auteurs verwachten een sterke overschrijding van de norm tegen 2100 met 1580 tot 8050 deeltjes per kilogram.

Op de zeebodem leven veel dieren, als er veel microplastics op de bodem neerdwarrelen dan komen die terecht in het voedselweb. Dat geeft twee problemen, zegt Jan Seys van het Vlaams Instituut voor de Zee: "de plastics verstoren de groei van allerlei organismen, de fauna gaat slechter groeien, het hele systeem gaat al wat haperen en uiteindelijk heeft dat zijn weerslag op het hele oceaan-ecosysteem en zelfs op de gezondheid van de mensen die daaruit gaan consumeren. Dus initiatieven om dat afval vanuit het oppervlak van de oceaan op te ruimen zijn zeer lovenswaardig, maar waarschijnlijk ook maar een druppel op een hete plaat."   

De microplastics op de zeebodem verstoren de groei van allerlei organismen, dat heeft zijn weerslag op het hele systeem en zelfs op de gezondheid van de mensen die daaruit consumeren

Jan Seys, Vlaams Instituut voor de Zee