Video player inladen ...

De aanleiding voor de open brief: Jan Fabre zei in juni dat er in zijn compagnie nooit een probleem is geweest

De open brief waarin 20 ex-werknemers en stagiairs van dansgezelschap Troubleyn getuigen over grensoverschrijdend gedrag van de kunstenaar en regisseur Jan Fabre, kwam er volgens de ondertekenaars naar aanleiding van een interview van VRT NWS met Fabre. Daarin reageerde Fabre op een rapport over seksueel grensoverschrijdend gedrag in de cultuursector. Hij zei daarbij dat er in zijn compagnie nooit een probleem is geweest. "Jamais."

"Wow, ik vind het choquerend dat het zo extreem is", zei Fabre aan het begin van het interview, in een reactie op de cijfers van grensoverschrijdend gedrag in de cultuursector. Uit een onderzoek op vraag van Vlaams minister van Media en Cultuur Sven Gatz (Open VLD) in de nasleep van de #metoo-beweging, was net gebleken dat 1 op de 4 vrouwen in de cultuursector slachtoffer is geweest.

Al wat leeft, moet je respecteren. Dus zeker ook de vrouw.

Het onderzoek vond Fabre een goede zaak. "Ik vind: al wat leeft, moet je respecteren. Dus zeker ook de vrouw. Ik bedoel: no doubt."

Maar hij merkte ook een kentering. "Wat ik merk, en daar moet ik ook eerlijk in zijn, zelfs mensen in mijn compagnie, als ik een keer roep tegen een van mijn danseressen en actrices, wordt er tegen mij nu al gezegd: Jan, pas op. Want dat kan zijn dat je daardoor die mensen, hé... "

"Er is een officiële organisatie in mijn compagnie die dat allemaal moet in het oog houden, en dat wordt mij nu ook gezegd natuurlijk.  Als ik wat roep, en tier, en niet content bent, dan wordt ook natuurlijk al gezegd: ge moet oppassen want die jonge danseressen of actrices kunnen dan angst hebben of zich gemanipuleerd voelen."

"Er is dus ook iets gevaarlijks daaraan. Omdat je daardoor de relatie – die zo’n secret bound was tussen regisseur, choreograaf, acteurs, dansers -  die ga je ook feitelijk ongelofelijk kapotmaken en kwetsen."

"Want je voelt dat jonge mensen – ik voel dat ook in mijn compagnie … Ik heb bijvoorbeeld overlaatst een voorstelling gemaakt over “Belgium Rules”. Over België: hommages aan Rubens, Félicien Rops, Paul Delvaux, René Magritte. En ik moest in mijn compagnie plots gaan uitleggen aan jonge actrices en dansers dat die kunstenaars geen seksisten waren."

Mijn acteurs, mijn dansers gaan fysiek en mentaal zeer ver. En dat kan alleen maar gebeuren door vertrouwen. 

"Maar dus op zich, als ik dat hoor dat dat zoveel is (het aantal gevallen van seksueel overschrijdend gedrag in de cultuursector nvdr.)… maar natuurlijk de vraag is: over wat gaat het, hé? Ik vind, er moet altijd wederzijds respect zijn. En bij mij, zeker in mijn type van werk, veertig jaar lang, als u iets van mijn werk kent, mijn acteurs, dansers zowel mannelijk als vrouwelijk gaan fysiek en mentaal zeer ver. En dat kan alleen maar gebeuren door vertrouwen. Vertrouwen in elkaar en vertrouwen in de maker waar ze mee werken. Dus dat is al veertig jaar lang zo in mijn compagnie. En tot hiertoe is dat al fantastisch gelopen bij mij. "

"Het is goed, dat de vrouw, dat die sowieso verdedigd wordt. Maar ik moet zeggen, bij ons in de compagnie,  veertig jaar lang, is er nooit een probleem mee geweest. Jamais."

In het interview vertelde hij ook dat zijn compagnie een aanspreekpunt had. "Wij hebben al lang in onze compagnie een aanspreekpunt voor jonge acteurs en dansers. Als ik bij manier van spreken wat te gewelddadig was in mijn woorden, en riep en tierde, want ik kan nogal streng zijn als regisseur – maar altijd fair. Streng en fair, professioneel en fair. Maar straight."

"Bijvoorbeeld, want zo gebeurt dat: ik riep overlaatst tegen een meisje die bij mij al vijf jaar werkte, die was wat te dik geworden. En ik riep door de microfoon: you have to train again. Nadien kwam men mij vertellen: Jan, dat is kwetsend. Je hebt die vrouw toch een beetje gekwetst nu. Een jaar geleden waren daar allemaal geen problemen mee."