Verkiezingskandidaat stuurt ongevraagd campagne-sms'jes: "Dit is not done"

Een lokale kandidaat bij de lokale verkiezingen die gegevens van kiezers opsnort via de Witte Gids en vervolgens campagne-sms'jes stuurt: econoom Peter De Keyzer maakte het tot zijn ergernis mee. Mag dat wel volgens de nieuwe privacywetgeving GDPR, zo vraagt hij zich af op Twitter. Kenners schudden van nee, al zijn er nog altijd grijze zones.

"1. Politicus stuurt me ongevraagd campagne sms. 2. Ik stel vraag of dit wel kan volgens GDPR. 3. Antwoord: 'Ik heb de gegevens uit de Witte Gids dus mag het.' Wie kan me zeggen of Witte Gids een GDPR-loophole is?", tweette Peter De Keyzer, zaakvoerder van Growth Inc. en voormalig hoofdeconoom van BNP Paribas op Twitter.

Na navraag blijkt het om een sms van een Maasmechelse sp.a-kandidaat te gaan. Volgens hem stond het nummer in "een publiekelijk databestand" van de Witte Gids en ging hij er daarom van uit dat het nummer gebruikt mag worden.

Staatssecretaris voor Privacybescherming Philippe De Backer (Open VLD) reageerde al snel in een tweet en doet dat bij ons ook nog eens telefonisch: "Verkiezingskandidaten mogen enkel de gegevens van op de kiezerslijsten gebruiken om campagne te voeren. Maar daar staan geen telefoonnummers op. En voor elektronische communicatie heb je voorafgaandelijke toestemming nodig. Dan gaat het natuurlijk niet om een sms'je naar een persoonlijke vriend of een familielid. Maar verwijzen naar een nummer dat in de Witte Gids staat, is dus geen geldige reden."

"Gerechtvaardigd belang"

Maar bij sommige organisaties is zulke 'direct marketing', rechtstreekse reclameboodschappen aan hun klanten, cruciaal voor hun werking. Zij roepen dan vaak de wettelijke uitzondering 'gerechtvaardigd belang' in om privacyklachten te omzeilen. Kan die uitzondering hier van toepassing zijn?

ICT-jurist Matthias Dobbelaere van deJuristen vindt van niet. "De politiek moet de burger kunnen informeren, vandaar dat bijvoorbeeld verkiezingsdrukwerk wel in je brievenbus belandt, zelfs als je zegt dat je dat niet wilt. Maar dat doortrekken naar elektronische communicatie? Dat is not done."

Samenzitten met partijen

Er is mogelijk wel een juridische nuance, weet Dobbelaere. "Stel dat die politicus die lijst met contactgegevens echt heeft aangekocht bij de Witte Gids. Dan is het in theorie aan de Witte Gids om te bewijzen of zij de toestemming hebben om die telefonische gegevens te mogen gebruiken."

Dat er nuances zijn, bevestigt ook Willem Debeuckelaere van de Gegevensbeschermingsautoriteit (de vroegere privacycommissie, red.): "Er is een grijze zone: zonder toestemming mag je natuurlijk geen telefonische gegevens gebruiken voor commerciële doeleinden. Maar over de vraag of politiek daaronder valt, is de wetgeving niet geheel duidelijk." 

We moeten duidelijke afspraken maken, zodat we dergelijke discussies kunnen vermijden

Willem Debeuckelaere, Gegevensbeschermingsautoriteit

De Gegevensbeschermingsautoriteit heeft richtlijnen voor politici op zijn website staan (pdf) waarin die grijze zone ook aan bod komt. Politici krijgen daarin wel de raad om voorafgaandelijke toestemming te vragen voor het gebruik van bijvoorbeeld telefoonnummers. "Maar", geeft Debeuckelaere toe, "bij een klacht daarover zullen wij geen financiële boete opleggen."

Hij denkt niettemin dat het beter is dat hij en zijn collega's bij de volgende verkiezingen even gaan samenzitten met de politieke partijen. "We moeten duidelijke afspraken maken, zodat we dergelijke discussies kunnen vermijden."