Video player inladen ...

Vaarwel betalingen van 3,47 euro: iedereen lijkt klaar voor het verplicht afgeronde bedrag

Handelaars, klanten en binnenkort ook de wetgeving: de geesten zijn rijp voor betalingen die op 5 cent worden afgerond. Er gloort dus hoop aan de einder, net nu ons land klaarblijkelijk in de 1 en 2 centjeswoestijn is beland. Het nijpende tekort voor u uitgelegd in 10 korte vragen en antwoorden.

1. Waarom moeten we ons eigenlijk druk maken over dat rosse kleingeld?

Omdat we stilaan zonder zitten, meldde het Laatste Nieuws vanochtend. Handelaars hebben vaak niet genoeg muntjes van 1 en 2 cent meer in huis om mensen te kunnen teruggeven. En ook de Nationale Bank zit blijkbaar stilaan zonder.

2. Hoezo te weinig centjes? De spaarpotten van mijn kinderen zitten vol...

Precies, en dat is nu juist het probleem. U en ik potten die kleine centjes op, in lades en spaarvarkens, nadat ze eerst weken veel te veel plaats hebben ingenomen in portefeuilles, handtassen, jas- en broekzakken. En zo blijven die muntjes uit de gewone roulatie.

3. Dan maken we er toch gewoon een paar bij?

Dat zal niet gaan. De Europese Centrale Bank wil niet dat we nog extra muntjes produceren, omdat die ook weer niet in omloop zouden geraken.

4. Ik meen daaruit te begrijpen dat we er al te veel gemaakt hebben?

Wel, volgens woordvoerder Francis Adyns van de FOD Financiën gaat het om meer dan 1,6 miljard stuks: 860 miljoen muntjes van 1 cent en 770 miljoen muntjes van 2 cent. Vorig jaar nog, toen er ook sprake was van een tekort, heeft ons land er nog 60 miljoen extra geslagen. Maar dat mag nu dus niet meer.

5. Een massale terugroepactie dan maar?

Dat is één van de opties die de FOD Financiën naar voren schuift: "De mensen oproepen om de centjes naar de Nationale Bank te brengen, dat is een gratis transactie", zegt Adyns. "Een gewone bank rekent daar wél extra kosten voor aan."

Of massaal de rosse centjes aan het goede doel geven, suggereert Adyns, "zoals de bekende "rospotten" voor de actie "Iedereen tegen Kanker". 

6. …Of er gewoon wettelijk voor zorgen dat we die centjes niet meer nodig hebben?

Inderdaad, en daar lijkt het ook stilaan op uit te draaien. Al sinds 2014 is de wetgeving daarrond versoepeld en hebben handelaars de vrije keuze om bedragen aan de kassa af ronden. Maar dat had tot dusver weinig succes. "Handelaars hebben uiteraard schrik van de reacties van klanten als zij wél afronden en de concurrent niet", klinkt het bij zelfstandigenorganisaties Unizo en NSZ. "Bovendien willen zij discussies aan de kassa vermijden.

Zij zijn het, samen met handelsfederatie Comeos en het Franstalige UCM, intussen eens over het feit dat de wet zo'n afronding aan de kassa moet verplichten. Daarmee zouden die bezwaren van de baan zijn.

7. Aha, eensgezindheid, waar wachten we dan nog op?

'We' wachten niet meer. Dat wil zeggen: minister van Economie Kris Peeters heeft de boodschap van de verschillende federaties begrepen en heeft intussen een wetsvoorstel klaar. Daarin worden cashbetalingen aan de kassa verplicht afgerond tot op 5 cent. Dat betekent: als de prijs eindigt op 1, 2, 6 of 7 cent, wordt naar beneden afgerond. Afronden naar boven gebeurt als de prijs eindigt op 3, 4, 8 of 9 cent. 

Een voorbeeld: een totaalbedrag van 19,21 euro wordt 19,20 euro aan de kassa en 19,27 euro wordt 19,25 euro: voordeliger voor de klant dus. Maar 19,24 euro wordt naar boven afgerond naar 19,25 euro. 19,28 euro wordt dan weer 19,30 euro. Daar heeft de handelaar dan een klein voordeel.

"In Finland hebben ze dat onmiddellijk gedaan bij de invoering van euro", legt Filip Horemans uit, woordvoerder van Unizo. "Dat verliep zonder problemen. Op het einde van de rit, per saldo, wordt van zo'n afronding ook niemand slechter."

8. Welaan dan, dan is het probleem binnenkort opgelost?

Het wetsvoorstel gaat nu naar het parlement. Als ze het daar ook eens zijn over de kwestie, is de wet tegen het einde van het jaar van kracht. We schrijven 'als', want het is natuurlijk nooit zeker hoeveel eensgezindheid daar heerst over deze zaak.

9. Welke bezwaren zouden daar nog kunnen opduiken?

Het punt waar ook bij de handelaars nog een beetje discussie over heerst, is de vraag of het afronden van betalingen aan de kassa al dan niet verplicht moet zijn voor elektronische betalingen. In het wetsvoorstel van Peeters is dat niet het geval.

Bij Comeos en Unizo vinden ze dat ook niet per se nodig. "Dit is toch een pragmatische oplossing voor het probleem? Zijnde: er zijn te weinig rosse centjes."

Maar bij het NSZ snappen ze niet waarom het voorstel van Peeters niet ineens 'doorpakt' naar de elektronische betalingen. "Zo ga je dus binnenkort situaties krijgen dat mensen gaan zitten rekenen aan de kassa of het voordeliger is om het afgeronde bedrag in cash, of het niet afgeronde bedrag met de kaart te betalen", zucht NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws. "Dat zorgt dan weer voor langere wachttijden, discussies aan de kassa en dat kan uiteindelijk ook weer nadelig zijn voor de handelaar." 

10. Samengevat?

Verkoop het vel van de beer niet voor 14,35 euro - terwijl dat eigenlijk maar 14,34 euro kostte - vóór hij geschoten is.