Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

VN-topman Guterres waarschuwt voor "groeiende chaos", "volgende twee jaar cruciaal voor het klimaat"

In zijn openingstoespraak voor de Algemene Vergadering in New York heeft topman Antonio Guterres een sombere evaluatie van de wereld geschetst. Die wordt alsmaar meer chaotisch en de volgende twee jaar zullen beslissend zijn voor de klimaatverandering, luidde het.

"Het principe van multinationale samenwerking wordt uitgehold net op het ogenblik dat we dat het meest nodig hebben", waarschuwde secretaris-generaal Antonio Guterres de 133 aanwezige wereldleiders in New York.

In een alsmaar meer chaotische wereld staan universele waarden onder druk, lappen landen internationale regels en normen aan hun laars en kunnen leiders dat straffeloos doen, zo ging het verder en dat in een wereld die meer verbonden is dan ooit, maar tegelijk ook meer gefragmenteerd.

Het was een somber beeld en Guterres vergelijk de huidige situatie op wereldvlak met die in Europa van honderd jaar geleden, of anders de Eerste Wereldoorlog tussen Europese grootmachten. Of nog een vergelijking die niet echt optimistisch klinkt: die van de "Val van Thucydides" of oorlog als gevolg van vrees van gevestigde grootmachten tegenover opkomende grootmachten. Guterres sprak over Athene en Sparta tijdens de Peloponesische Oorlog, maar de toehoorders begrepen dat het eigenlijk over de Verenigde Staten en China ging.

"Conflict is niet onvermijdelijk"

Toch kunnen oorlog en conflict vermeden worden als leiders erin slagen om hun belangen met elkaar in evenwicht te brengen en samenwerken voor het algemeen belang. Dat kan enkel in een multilaterale samenwerking met respect voor internationale wetten en normen en met de Verenigde Naties als middelpunt, aldus Guterres. Vertrouwen tussen staten is daarbij van essentieel belang.

Guterres gaf toe dat de situatie het voorbije jaar niet echt verbeterd is en de oorlogen in Jemen en Syrië voortwoeden terwijl de Rohingya in ellende blijven zitten en Israëli's en Palestijnen overhoop blijven liggen.

Met het groeiende populisme en polarisatie, het uithollen van mensenrechten en de vrees en wantrouwen voor migranten en vluchtelingen in het achterhoofd, riep Guterres op om naar feiten te kijken en niet naar ingebeelde vrees.

"Kantelmoment voor klimaat nadert snel"

Guterres had nog een waarschuwing: de klimaatverandering zal de volgende twee jaar een kritiek ogenblik bereiken als de wereldleiders nu niet snel optreden. Het gaat om een "existentiële bedreiging die sneller gaat dan wij werken om die tegen te houden". Voor het eerst is het permanente ijspak ten noorden van Groenland aan het openbreken en Guterres wil nog dit jaar een nieuwe klimaattop organiseren.

Zonder hem bij naam te noemen, leek de toespraak Guterres vooral gericht op de Amerikaanse president Donald Trump, die niet enkel zijn land heeft teruggetrokken uit het Klimaatakkoord van Kopenhagen, maar ook steeds meer unilateriaal optreedt buiten het internationaal kader van de VN en zijn instellingen in.

Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.