Zweedse premier krijgt geen vertrouwen, regeringsvorming belooft erg moeilijk te worden

In Zweden heeft de sociaaldemocratische premier Stefan Löfven niet het vertrouwen van het parlement gekregen. Noch zijn centrumlinkse blok noch de vier centrumrechtse partijen kunnen voorlopig een meerderheidsregering vormen.

Bij de recente verkiezingen begin deze maand bleken de centrumlinkse en de centrumrechtse partijen bijna even groot. Het centrumlinkse blok van Löfven kon rekenen op 144 zetels, de vier centrumrechtse partijen op eentje minder. En dat is niet voldoende voor een stabiele meerderheid, het gevolg van de goede score van de Zweden Democraten.  De rechts-populistische partij kreeg 62 zetels, maar wordt door de andere partijen voorlopig buitenspel gezet.

Omdat premier Löfven na de verkiezingen geen ontslag wou nemen, stond er vandaag een vertrouwensstemming op het programma in het nieuwgekozen parlement. Zoals verwacht heeft zowel de centrumrechtse oppositie als Zweden Democraten tegen de regering gestemd.

En dus moet er nu een nieuwe regering gevormd worden, een taak die wordt geleid door de parlementsvoorzitter. De klassieke partijen willen voorlopig niet samenwerken met de rechts-populistische Zweden Democraten, waardoor het bijzonder moeilijk is om een meerderheid te vormen.

Daardoor zit het traditionele politieke model in Zweden vast. Eén mogelijkheid is om over de partijblokken heen samen te werken, maar dat ligt gevoelig aan beide kanten van het politieke spectrum. Zo willen de vier centrumrechtse partijen wel samenwerken met de sociaaldemocraten, maar willen de sociaaldemocraten voorlopig alleen samenwerken met de twee van de vier partijen: de centrumpartij en de liberale partij.

Een samenwerking met de Zweden Democraten blijft ook een optie, maar dan moeten de centrumrechtse partijen hun verkiezingsbeloftes breken. In ruil voor een strenger asiel- en migratiebeleid, kan de rechts-populistische partij mogelijk gedoogsteun geven.

Het ziet ernaar uit dat de centrumrechtse leider Ulf Kristersson nu aan zet is om een regering te vormen. Als er na vier pogingen geen nieuwe regering is, moeten er nieuwe verkiezingen komen. Maar de kans bestaat dat nieuwe verkiezingen de politieke impasse alleen maar groter zou maken.

Stefan Löfven was premier sinds 2014. Hij leidde een coalitie tussen de sociaaldemocraten en de groenen. In afwachting van een nieuwe regering zal hij wel de lopende zaken afhandelen in Zweden.