27-09-1918: Bulgarije geeft de strijd op, Britten lanceren tweede offensief

Op 27 september 1918, de tweede dag van het Geallieerd eindoffensief, zetten de Britten de aanval in in Noord-Frankrijk, nabij Cambrai. En Bulgarije geeft als eerste land van de Vierbond de strijd op.

In Noord-Frankrijk heeft het Britse leger een nieuwe offensief geopend, het tweede Geallieerde offensief aan het Westfront in 2 dagen tijd..

De aanval concentreert zich op het Canal du Nord bij Cambrai. Dat kanaal in aanbouw, dat het Noord-Franse mijnbekken met de Oisevallei moet verbinden, bevat geen water, maar vormt een formidabele gracht met wanden tot vier meter hoog. Versterkt met mitrailleursposten is het een geducht onderdeel van de Hindenburglinie

Canadese infanteristen wachten in het Canal du Nord om op te rukken. Beginfoto, tekening van de aanval uit The London Illustrated News. © IWM (Q 9637)

Het Canadese legerkorps speelde de hoofdrol. In de duisternis van de vroege ochtend begonnen de vier Canadese divisies een aanval. De Duitse verdedigers werden volledig verrast. Meteen daarop werden geprefabriceerde houten bruggen aangevoerd die over het kanaal werden gelegd.

Tegen de avond hebben de Canadezen een bruggenhoofd van zowat twintig kilometer breed langs het kanaal gemaakt. De strijd duurt voort, maar de Duitsers verloren 16.000 man als krijgsgevangenen, plus 200 kanonnen.

Duitse krijgsgevangenen voeren gewonden aan. © IWM (Q 9328)

Het relatief gemak waarmee het kanaal werd overgestoken toont dat de manier van oorlog voeren in enkele maanden sterk veranderd is.

Detailkaart met de Canadese terreinwinst op 27 september, en rechts Duitse krijgsgevangenen.
De koppen over 27 september in de New York Tribune en Le Journal van 28-09-1918 ( Library of Congress, BnF Gallica)

Bulgarije geeft de strijd op

Bulgarije heeft de Geallieerden om een wapenstilstand gevraagd. Het houdt de oorlog voor bekeken.

De situatie in het Balkanland is catastrofaal. De Bulgaarse legers in Macedonië trekken zich verder terug naar het noorden, achternagezeten door Geallieerde legers. En in Bulgarije zelf lijkt de revolutie te zijn uitgebroken.

"Schaam je, Maritza", een Oostenrijks en een Duits soldaat kijken ontzet toe hoe Bulgarije de strijd tegen de Entente opgeeft. Uit de Oostenrijkse Illustrierte Kronenzeitung, 4-10-1918 (Oostenrijkse Nationale Bibliotheek).

Overal wordt gedemonstreerd. In de steden zijn naar Russisch voorbeeld arbeidersraden ontstaan. In het stadje Radomir, in het westen van het land hebben revolutionairen de republiek uitgeroepen, met de populaire boerenleider Stambolijski als president. Intussen naderen muitende troepen de hoofdstad Sofia.

Een Bulgaars officier observeert de vijand en bestudeert een kaart, Bulgaarse soldaten kussen een icoon voor de strijd. Foto's op de voorpagina van het Oostenrijkse Das Interessante Blatt van 3-10-1918.

Alleen een onmiddellijke stopzetting van de oorlog lijkt het regime van tsaar Ferdinand nog te kunnen redden. De Bulgaarse regering nam daarvoor contact op met de Geallieerden via Amerikaanse diplomaten. De Verenigde Staten zijn immers niet in oorlog met Bulgarije. Bulgarije vroeg een onmiddellijk staakt het vuren van 48 uur om onderhandelingen mogelijk te maken.

Foto's van de troepen die in Macedonië tegenover elkaar stonden. Bovenaan Duitsers en Bulgaren, in he midden en onderaan Serviërs, Britten, Fransen, Grieken en Italianen (uit The London illustrated News).

Maar de Geallieerde opperbevelhebber op de Balkan wil de Bulgaren geen gelegenheid geven om nieuwe stellingen in te nemen of versterkingen te laten komen. Generaal Franchet d’Espèrey heeft wel een Bulgaarse delegatie uitgenodigd om meteen op zijn hoofdkwartier in Saloniki besprekingen te beginnen over een wapenstilstand, maar de vijandelijkheden worden intussen niet stopgezet.

Bulgarije is het kleinste land van de  “Vierbond” dat tegen de Geallieerden oorlog voert. In 1915 stapte het als laatste van de vier in de oorlog. Nu stapt het als eerste er weer uit.

Links, de Franse generaal Franchet d'Espèrey, rechts, de Servische kroonprins Peter observeert vanop een hoogte zijn oprukkende troepen, de bevrijding van het vaderland lijkt nu weer wat dichterbij.

Op andere fronten

Opde tweede dag van hun offensief in het noord-oosten van Frankrijk hebben de Amerikanen Montfaucon ingenomen. Ze hadden het dorp al een dag eerder ingenomen, maar waren toen teruggeslagen door de Duitsers die zeer fel verzet bieden.
Kaartje van de Frans-Amerikaanse terreinwinst in de Meuse-Argonne, de Fransen opereren links, de Amerikanen rechts.