Containerschip van Maersk vaart via noordelijke route rond Siberië dankzij klimaatverandering

Het containerschip Maersk Venta is na een reis van vijf weken aangekomen in de Russische haven van Sint-Petersburg. In augustus was het schip vertrokken vanuit Vladivostok in het Verre Oosten voor een rondvaart ten noorden van Siberië. Dat is korter dan via het Suezkanaal.

Het is de eerste keer dat een groot containerschip van die omvang via de noordelijke route rond Siberië vaart. Het schip van de Deense rederij Maersk-Möller is op 23 augustus vertrokken uit Vladivostok in het Verre Oosten en deed daarna Busan in Zuid-Korea aan.

Van daaruit is het via de Beringstraat tussen Rusland en Alaska naar de Noordelijke IJszee gevaren ten noorden van Siberië om tenslotte de Atlantische Oceaan te bereiken. Na een tussenstop in Bremerhaven in Duitsland is het schip geladen met bevroren vis en Zuid-Koreaanse elektronica nu aangemeerd in Sint-Petersburg aan de Baltische Zee.

Het is een geslaagde test voor Maersk-Möller, maar ook een erg interessante route voor de Russische koopvaardij. Rusland hoopt dat de klimaatverandering dergelijk grote transporten in de toekomst via de Noordoost Passage (stippellijn op de kaart) mogelijkheden biedt. Die route levert een tijdswinst van twee weken op in vergelijking met die via de Indische Oceaan en het Suezkanaal.  Nadeel is wel dat de noordelijke route rond Siberië enkel bevaarbaar is in de zomer; nadien bevriest het water daar. (Lees verder onder de foto).

Foto: Susie Harder, NOAA

Via het noordoosten naar Azië

Het is een oude droom om vanuit Europa via de Noordoost Passage naar Azië te varen, vooral dan voor Rusland zelf, maar ook Engeland en de Verenigde Provinciën. Die wilden zo het Spaanse en Portugese monopolie op de handel met onder meer China, Japan en Zuidoost-Azië omzeilen.

In 1553 zeilde de Engelse expeditie van Hugh Willoughby rond de Noordkaap naar de Russische havens aan de Witte Zee, waarna handelsrelaties werden aangeknoopt. De meeste bekende expeditie is evenwel die van de Hollander Willem Barentsz in 1596 en 1597 waarbij het schip strandde op het eiland Novaya Zemlya en de bemanning daar noodgedwongen de winter moest doorbrengen. Enkele overlevenden slaagden erin om Rusland te bereiken.

Nadien zette vooral Rusland in op de Noordoost Passage, maar die bleek slechts enkele maanden per jaar bevaarbaar te zijn. Door de klimaatverandering en het steeds kleinere pakijs in de Noordelijke IJszee wordt het nu meer en meer mogelijk om die route commercieel uit te baten ook voor grotere containerschepen.

Het hout van het vastgevroren schip van Barentsz werd gebruikt voor de bouw van een huis.