Video player inladen ...

Engie weet al 20 jaar van betonproblemen: "Spanningen tussen Belgische ingenieurs en Franse groep die naar centen kijkt"

Engie Electrabel weet al meer dan twintig jaar dat er een probleem is met het beton in de bunkers naast vier van de zeven kernreactoren in ons land. Dat blijkt uit een rapport dat VRT NWS kon inkijken. Eerder vandaag waren al zulke geluiden te horen bij bronnen die zowel RTBF als VRT NWS konden spreken. Volgens VRT-journalist Luc Pauwels zijn er "voortdurend spanningen" tussen de Belgische ingenieurs en de Franse groep Engie die de centrales uitbaat in ons land.

Deze winter dreigt een stroomtekort omdat  onder meer de kerncentrale van Tihange 3 langer stil moet liggen door betonproblemen in de veiligheidsbunker. De laatste jaren duiken steeds meer problemen met het beton in de kerncentrales op.

Vanochtend dook er een anonieme getuige op bij RTBF, die al jaren bij Elektrabel werkt. Hij zegt dat de problemen al veel langer bekend zijn. "Ondanks steeds meer alarmerende rapporten werd beslist om niets te doen vanaf midden jaren 90."

"Dat komt overeen met de totale controleovername van Electrabel door Suez (Franse energiegroep, het huidige Engie, die sinds 1998 de controle heeft over Electrabel, nvdr.). Vanaf dat moment werd winst de grootste prioriteit en werd beslist om investeringen voor onderhoud tot het uiterste uit te stellen zolang we niet voor een catastrofale situatie stonden."

En ook VRT NWS heeft bronnen die zeggen dat wat Tihange betreft men al midden de jaren 90 had gezien dat er problemen waren met het beton. 

Rapport bevestigt

Ondertussen heeft onze redactie ook een rapport in handen gekregen dat die informatie bevestigt. Zo greep de operator bij reactor Doel 3 meerdere keren in om de aangepaste betonnen plafonds van de bunkergebouwen aan te pakken. Maar het probleem keerde telkens terug. Het rapport vermeldt dat de schade in 2005 zo groot was dat de toestand van de plafonds ronduit onveilig werd. Een kleinere herstelling volgde in 2007.

Maar Engie Electrabel liet ruim 20 jaar lang na het probleem definitief op te lossen. Pas in 2016, toen de toestand zodanig was verslechterd dat het Federale Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) Electrabel verplichtte Doel 3 uit te leggen, begon Electrabel aan een grondige herstelling. Het volledige dak van het gebouw werd vervangen.

Electrabel liet ook de drie andere reactoren doorlichten. Die bleken allemaal met hetzelfde probleem te kampen, waardoor Electrabel momenteel 5 van zijn 7 reactoren kwijt is.

"De Fransen begrijpen de zeer hoge veiligheidscultuur van de Belgische ingenieurs niet"

De vraag is dus: Waarom heeft men zo lang gewacht? "Die centrales slijten. Men schat telkens bij grote revisies in hoe groot de slijtage is. En dan wordt het een kwestie van centen. Er wordt natuurlijk niet meer gewacht op het moment dat het Agentschap voor de nucleaire controle zegt dat er moet ingegrepen worden. Maar voor de rest is het in handen van de groep zelf", zegt VRT-energiespecialist Luc Pauwels.

Luc Pauwels merkt uit getuigenissen "dat er voortdurend spanningen zijn tussen de Belgische ingenieurs en het Belgische personeel - die bijna vergroeid zijn met de kerncentrales - enerzijds en anderzijds de Franse groep die voortdurend naar de centen aan het kijken is. De Belgen vechten voor de veiligheid, de Fransen begrijpen de zeer hoge veiligheidscultuur van de Belgische ingenieurs niet."

Problemen met het beton?

Wat wil dat nu zeggen, problemen met het beton? "Het gaat om plafonds van 1,5 meter dik", aldus Luc Pauwels. "Eind vorig jaar/begin dit jaar heeft men in Doel 3 vastgesteld dat er scheuren te zien waren en dat er stukjes uit vielen. Het FANC heeft toen gezegd dat er onmiddellijk moest worden ingegrepen. Daarop is men gaan kijken naar de andere kernreactoren met gelijkaardige gebouwen. In Tihange heeft men toen gezien dat er daar ook een probleem was. Bij Doel 4 zag men geen scheurtjes, maar via ultrasone meting heeft men vastgesteld dat er wel een degradatie van het beton aan de gang is."

De discussie die nu over de betonnen daken aan de gang is, gaat over de vraag of ze bestand zijn tegen een vliegtuig dat zich van bovenaf in die bunkers wil inboren. "Het gaat over extreme hoge veiligheidsnormen waarvan het Belgische personeel zegt Wij moeten dat gewoon doen, maar waarvan uit het iets verdere Parijs wordt gezegd Is dat nu nodig?", weet VRT-journalist Luc Pauwels.

Pauwels kan zich naar eigen zeggen voorstellen dat er nu kritiek zal losbarsten op het bedrijf. "En met name richting Parijs. Er zijn al langer berichten in kranten dat de Fransen Electrabel eigenlijk hebben gezien als een melkkoe. Je moet je ook vragen stellen bij het feit dat de Belgische overheid in 2005 de volledige groep heeft laten overkopen door de Fransen." 

Beluister hier de uitleg van VRT-journalist Luc Pauwels in "De ochtend" op Radio 1: