Video player inladen ...

N-VA en SP.A discussiëren over historische schuld voor hoge stroomfactuur 

De Belg betaalt meer dan andere Europeanen voor zijn elektriciteitsfactuur. Dat komt deels door heffingen van de huidige regering, maar ook de keuzes van vorige regeringen bepalen vandaag de prijs. Energie-expert Bert Wollants (N-VA) en SP.A-voorzitter Crombez discussiëren in "Terzake" over de historische schuld voor de prijs van de energiefactuur. Over één ding zijn ze het eens: Engie Electrabel staat te sterk in de markt. 

Al de hele week wordt druk gediscussieerd over een mogelijk stroomtekort in november. Onverwacht zal slechts één van de zeven kerncentrales begin november draaien. Minister van Energie Marghem (MR) moest op zoek naar oplossingen. Intussen garandeert energieproducent Engie Electrabel 750 extra megawatt in november. Het onderhoud aan een van de centrales wordt ook vervroegd, waardoor vanaf 18 november twee centrales zullen draaien. 

Door het stroomtekort, kan onze energiefactuur wel eens stijgen. Maar de Belg betaalt al meer dan veel andere Europese landen. Waar komt die prijs vandaan? De hoge energiefactuur die de Belg betaalt, hangt niet zozeer af van de prijs van de elektriciteit. Die bedraagt maar 20 procent van de factuur. De andere 80 procent hangt af van allerlei heffingen. Die worden bepaald door het beleid. "Deze regering heeft bijvoorbeeld de btw voor elektriciteit met 15 procent verhoogd", legt VRT-energiespecialist Luc Pauwels uit, "van 6 naar 21 procent. Daardoor wordt de energiefactuur een soort belasting."

Maar niet alleen de huidige regering zou de factuur de hoogte in jagen. Ook door de verkoop van Electrabel aan het Franse Suez in 2005, zou de factuur zijn gestegen. "Als je dan in een markt lokale krapte krijgt, kan je enkel wijzen naar één speler", zegt professor voor Energiebeleid Albrecht. "Er werd verwacht dat de markt genoeg vervangcapaciteit zou voorzien. Maar door de financiële crisis komt die er niet." Door de verkoop die de paarse regering uitvoerde, heeft Engie Electrabel een stevige marktpositie, klinkt het dan. 

Wie draagt schuld?

"De Belg betaalt vandaag de prijs door het energiebeleid dat de laatste tientallen jaren is gevoerd", steekt energie-expert en Kamerlid voor N-VA Bert Wollants van wal in "Terzake". Maar ook onder deze legislatuur is de energiefactuur gestegen. "Inderdaad", reageert Wollants "maar dat komt doordat we heel wat kosten van vorige regeringen moesten afbetalen." Volgens Wollants compenseert de taxshift ook voor die hogere energiefactuur.

"Dat verhaaltje van de N-VA kennen we al", reageert SP.A-voorzitter Crombez meteen. "Er is prijsmanipulatie door de grote speler, Electrabel. Je kan aan de bevolking niet zeggen dat Electrabel alles te zeggen heeft op het kabinet van Marghem, dat er wanbeleid en geen visie is, en dan de burger ook nog eens meer laten betalen." De voorzitter komt meteen met een voorstel "SP.A pleit ervoor om de btw op elektriciteit weer met 15 procent te verlagen." Eerder had deze regering de btw op de elektriciteit met 15 procent verhoogd. 

SP.A pleit ervoor om de btw op elektriciteit weer met 15 procent te verlagen 

SP.A-voorzitter John Crombez

"Als je het geld daar weghaalt, moet je het ergens anders halen", werpt Wollants tegen. "Ofwel moet je besparen, ofwel moet je nieuwe belastingen invoeren." Voor de N-VA'er is een verlaagde btw niet aan de orde, ook al leek de minister voor Energie Marghem daar wel voorstander van. "De oorzaak van de stijging van de prijs ligt ergens anders", vindt Wollants. "Wat we nu betalen voor de uitstoot van steenkoolcentrales, zit mee in onze tarieven. En de onzekerheid voor de bevoorrading nu jaagt de prijs ook de hoogte in." 

Staat Electrabel te sterk?

Volgens Crombez rekent de regering de prijs van energie op de verkeerde plaatsen door. "Electrabel is nu aan het cashen", zegt Crombez. "De elektriciteit staat normaal rond 60 euro, en nu bijna op het dubbele." Hij klaagt aan dat de regering de zogenoemde "nucleaire taks voor Electrabel met honderden miljoenen heeft verminderd." Hij vindt dus dat Electrabel te sterk in de markt staat.

Maar SP.A zat ook in te regering toen Electrabel werd verkocht aan het Franse Suez. Draagt de SP.A dan ook geen schuld voor de sterke marktpositie van Electrabel? Volgens Crombez kon de SP.A toen de verkoop niet tegenhouden, door tussenkomst van Europa. "Het is ook niet omdat Engie is verkocht dat er nu plots problemen zijn met het beton van de centrales", zegt ook professor energiebeleid Johan Albrecht (UGent). 

Volgens de SP.A-voorzitter misbruikt Electrabel zijn positie nu. "Hoe komt het dat plots voor de winter het onderhoud van de kerncentrales samenvalt, en dat tegelijk de prijzen verdubbelen?", vraagt Crombez zich af. Hij suggereert dat Engie bewust het stroomtekort zou manipuleren om de energieprijs te doen stijgen. "Eigenlijk moeten die producenten worden opgeknipt, zodat er niet meer één grote miljardenspeler was", vindt Crombez.

Ik vind het goed als er meer spelers op de markt zouden zijn

Energie-expert Bert Wollants (N-VA)

Gelooft Wollants ook in de manipulatie? "Daarover wil ik Engie eerst horen. Volgens mij moeten de maatregelen die nu genomen worden, betaald worden door de energieproducent. Maar als de marktprijzen omhoog gaan, zullen wij daar allemaal meer voor betalen", zegt Wollants.

Toch gaat Wollants akkoord dat Engie Electrabel te sterk in de markt staat. Op één punt lijken de twee elkaar dus wel te vinden. "Ik vind het goed als er meer spelers op de markt zouden zijn", zegt ook Wollants. 

Bekijk hieronder het debat uit "Terzake":

Video player inladen ...

Meer nieuws