Erkenning van WHO voor Yin en Yang, Vankrunkelsven: "Laat ons de vooruitgang niet weggooien"

De Chinese begrippen yin en yang, Chinese kruidengeneeskunde of acupunctuur worden vanaf volgend jaar door de Wereldgezondheidsorganisatie erkend. Docent Huisartsengeneeskunde Patrik Vankrunkelsven is verontrust. In “De wereld vandaag” op Radio 1 spreekt hij van “een commerciële strategie van China” en vraagt hij “de vooruitgang alstublieft niet weg te gooien”.

De WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) wil elementen uit de traditionele Chinese geneeskunde opnemen in de International Classification of Diseases, een internationaal referentiewerk voor medische diagnoses. Zomaar even 3.106 begrippen uit de Chinese geneeskunde worden opgenomen in toonaangevende werk.  Het betekent een opvallende steun van de WHO aan wat in het Westen vaak tot de alternatieve geneeskunde wordt toegewezen.

De populaire begrippen “yin” en “yang” zullen erkenning krijgen, maar ook acupunctuur of cupping, bij ons bekend als “koppen zetten” of “potten zetten”. Ook aspecten uit de Chinese kruidengeneeskunde komen terecht in de internationale classificatie.

De beslissing van de WHO is er gekomen door druk vanuit Aziatische landen, maar ook door de stijgende populariteit in het Westen. Wat niet wil zeggen dat vele westerse medici  bezorgd zijn. Want weinig Chinese geneeswijzen zijn wetenschappelijk bewezen. 

Een verkoudheid: te veel yin of yang?

Ook Patrik Vankrunkelsven, ex-politicus en nu docent Huisartsengeneeskunde aan de KULeuven is bijzonder geërgerd. “Het gaat hier om een opmerkelijke stap. Dit is niet zomaar een lijst. Dit is een internationaal veel gebruikte lijst van diagnoses die artsen opzetten, een lijst die ziekenhuizen en het Riziv gebruiken. Het nieuwe toegevoegde hoofdstuk 26 bevat voortaan termen uit de Chinese geneeskunde. Je leest nu bijvoorbeeld dat een ziekte waarbij je veel moeten plassen een te veel aan yin of yang kan betekenen. Ik vermoed niet dat het nieuwe hoofdstuk 26 meteen veel zal gebruikt worden in België. Maar in China of Japan betekent het dat een verkoudheid voortaan met goedkeuring van de WHO kan toegewezen worden aan te veel yin of yang.”

Vankrunkelsven vindt de besluiten van de Wereldgezondheidsorganisatie niet vrijblijvend. “De WHO steekt het niet onder stoelen of banken. De organisatie wil dat deze Oosterse geneeswijzen ook effectief opgenomen worden in de geneeswijzen van verschillende landen. Dit is dus een gelijkschakeling. De WHO zegt niet dat acupunctuur of Chinese kruiden daadwerkelijk ook werken. Of tenminste, het zegt dat net niet.” 

“Water met suiker”

Oosterse geneeskunde is al sinds de jaren 60 aan een langzame opmars bezig in Europa. Maar groeiende populariteit kan Patrik Vankrunkelsven absoluut niet overtuigen. “Er is in alle lagen van de bevolking een hoog geloof in alternatieve geneeswijzen, in homeopathie of acupunctuur. De klassieke geneeskunde blijft echter duidelijk hierover: er is tot zover geen wetenschappelijk bewijs. Gelukkig zijn de kuren vaak onschuldig. Soms is het niet meer dan water met suiker. Ook Chinese kruidengeneeskunde is vaak ongevaarlijk. Maar bij sommige kruiden is bewezen dat ze bij veelvuldig gebruik tot kanker kunnen leiden. Erger is het wanneer door langdurig gebruik van alternatieve middelen een goede behandeling wordt uitgesteld. Hier wordt het ernstig. Dit kan fataal aflopen.”

Geneeskundigen in Westerse landen menen dat de WHO is gezwicht voor lobbying vanuit China. Patrik Vankrunkelsven zegt dat de beweging al langer is ingezet. “De Canadese Margaretha Chan die van Chinese afkomst is, heeft jaren aan de leiding gestaan van de WHO en heeft altijd gepleit voor de Oosterse geneeswijzen. Ik zie ook een commerciële strategie. In China bloeien de wellnesscentra op die uitpakken met Oosterse behandelingen voor rijke Arabieren en Russen. China opent ook in andere landen centra voor Oosterse behandelingen. De export van Chinese kruiden wereldwijd is een bloeiende business geworden. Er zit dus veel toekomst in het economisch rendabel maken van Chinese geneeskunde.”

“Wij gebruiken ook vingerhoedskruid”

Of bekijken we het te veel vanuit een westerse bril? Hebben we te weinig oog voor de Chinese verworvenheden? Vankrunkelsven:  “Maar in China zijn ook medici aan het werk die proefondervindelijk onderzoeken of hun geneeswijzen werken. De klassieke geneeskunde heeft over de hele wereld een ontzettende wetenschappelijke vooruitgang gemaakt in efficiëntie. Dat kan niet gezegd worden van alternatieve geneeswijzen. Soms gebruikt de klassieke geneeskunde ook producten die in kruiden zitten. Wij gebruiken ook het actieve product in vingerhoedskruid, maar het is wel aantoonbaar bewezen dat het in sommige gevallen kan werken. Laat ons de vooruitgang alstublieft niet weggooien in al te veel relativisme.”