Video player inladen ...

"Oncobrood" kan ondervoeding bij kankerpatiënten voorkomen

Kankerpatiënten die chemotherapie krijgen, blijven beter op gewicht als ze aangepast brood eten. Dat blijkt uit een pilootproject van de Karel de Grote Hogeschool in Antwerpen en Kom op tegen Kanker met 52 patiënten. De helft van hen legde een smaaktest af en kreeg een broodrecept mee naar huis met ingrediënten die ze lekker vinden, zoals pesto, citroen, honing of sjalot. De patiënten die het zogenoemde oncobrood aten, verloren tijdens de chemokuur minder gewicht dan de anderen. De onderzoekers vinden dat alle kankerpatiënten de kans moeten krijgen om hun eigen oncobrood te bakken. 

Greet Vanroy is erg blij met het broodbakoventje dat ze heeft gekregen van Kom op tegen Kanker. Twee keer per week bakt ze er brood mee. Het deeg bereidt ze met bloem, water en gist en nog enkele ongewone ingrediënten - appelsap, honing en... mosterd. Dat halfuurtje werk heeft haar leven totaal veranderd.

Smaaktest met de obox

Sinds Greet behandeld wordt met chemotherapie omdat ze kanker heeft, smaakt haar eten niet meer. Brood at ze vroeger veel, maar de chemokuur heeft haar smaakzin aangetast en boterhammen vindt ze niet meer lekker. Uit een smaaktest die haar werd afgenomen door een heuse chef-kok in het Sint-Augustinusziekenhuis in Wilrijk bleek dat ze een voorkeur heeft voor zurige smaken. 

Chef gastro-engineering Lobke Van den Wijngaert stelde daarom een broodrecept op dat rekening houdt met de smaakvoorkeur van Greet. Van den Wijngaert heeft een zogenoemde obox, een testkit met flesjes gevuld met bijvoorbeeld mosterd of citroen of kaas. "We testen of de patiënt houdt van zoet, zuur, zout of bitter en welke concentraties hij of zij lekker vindt. Die kennis gebruiken we om een recept samen te stellen.

Dat kunnen de gekste combinaties zijn, ik heb al eens een brood voorgeschreven met sjalotjes en Luikse siroop. De patiënten vragen soms: "Moet dat echt allemaal in mijn brood?" Maar als ik hen in het ziekenhuis terugzie als ze voor de chemokuur komen, stralen ze van tevredenheid."

Lees verder onder de foto

obox

Kankerpatiënten moeten goed eten

Ook Greet is verlekkerd op haar zelfgebakken oncobrood. "De geur alleen al als ik het deksel van het oventje licht!" Waarom is het zo belangrijk dat kankerpatiënten voldoende eten en niet vermageren? Onderzoekster Marleen Corremans: "Ze hebben al hun energie nodig om de behandeling te doorstaan en aan hun herstel te kunnen werken. Een tumor haalt veel van die energie naar zich toe, kankerpatiënten mogen dus zeker niet minder gaan eten en gewicht verliezen."

De oncobroodeters bleven op gewicht

De helft van de patiënten van het Antwerpse pilootproject legden geen smaaktest af en kregen dus ook geen broodrecept mee naar huis. Zij vermagerden enkele kilo's tijdens de chemotherapie, in tegenstelling tot de patiënten die wel aan smaaksturing deden, hun gewicht bleef op peil.

Ook Greet zegt dat ze dankzij het oncobrood niet al te veel is afgevallen. "Ik heb geen snijmachine en dus moet ik een mes gebruiken om het oncobrood te snijden. Dat geeft dikke boterhammen en daardoor eet ik nogal veel bij elke broodmaaltijd. En natuurlijk omdat ik het zo lekker vind. Zelfs mijn kleinkinderen vinden het een lekkernij."

"Eindelijk kan ik zelf iets doen"

Er is nog een reden waarom Greet zo tevreden is over het oncobroodproject. "Als kankerpatiënt voel je je machteloos en onbelangrijk. Anderen beslissen voor jou, over van alles en nog wat en je hebt er geen vat op. Nu ik mijn eigen brood bak, kan ik eindelijk iets betekenen, ik draag zelf bij aan mijn therapie en dat geeft een geweldig goed gevoel."

Onderzoeker Bart Geurden kan dat bevestigen. "We hebben bij alle patiënten die oncobrood bakten en aten, vastgesteld dat hun welbevinden is toegenomen. Bij de patiënten die niet aan smaaksturing deden, hebben we dat niet gezien."

Marleen Corremans: "Als kankerpatiënten een gezichtsmassage krijgen, vinden ze dat heerlijk. Maar dat blijft een passieve service, iemand doet dat voor hen. Maar door de patiënten een recept te geven kunnen ze zelf aan de slag. Dat waarderen ze heel erg."

Kom op tegen Kanker: "Mooi zorgproject"

Het pilootproject in Antwerpen is een samenwerking van de Karel de Grote Hogeschool, het Center for Gastrology in Leuven en de organisatie Kom op tegen Kanker. Marc Michils van KOTK: "Oncobrood is in de eerste plaats een zorgproject, een mooi initiatief om kankerpatiënten met betere zorg te omringen. De onderzoekers hebben positieve effecten aan kunnen tonen - de gewichtstoename en het welbevinden van de patiënten. Verder onderzoek is nodig om de resultaten van deze beperkte groep wetenschappelijk te onderbouwen."

Iedereen oncobrood?

Slechts zo'n vijfentwintig kankerpatiënten hebben kennis kunnen maken met oncobrood. De onderzoekers zouden het graag aan veel meer mensen aanbieden. Ze hebben contact met enkele andere ziekenhuizen die ermee zouden willen werken. Marleen Corremans: "In de toekomst zou elke kankerpatiënt een afspraak moeten kunnen maken met een chef gastro-engineering om een smaakprofiel op te laten stellen en op die manier zijn herstelproces zelf in handen te nemen."

Hieronder ziet u een filmpje van KOTK over het oncobroodproject. Daaronder kan u de reportage uit "Het Journaal" herbekijken.

Video player inladen ...