Nicolas Maeterlinck

Gwendolyn de Dromer, John de Hervormer, Meyrem de Marketeer, Bart de Realist, Wouter de...

Het beeld van zes partijvoorzitters mooi op een rijtje tijdens het openingscollege van professor Carl Devos, inspireerde politiek waarnemer Wouter Verschelden van Newsmonkey.be om ze te vergelijken: hun stijl, hun aanpak, hun inhoud.

labels
Wouter Verschelden
Wouter Verschelden is uitgever van de nieuwssite Newsmonkey..be. Deze tekst verschijnt ook op die site.

Zelden krijg je in de Wetstraat de gelegenheid om de partijvoorzitters aan een mooi vergelijkend onderzoek te onderwerpen. Maar professor politicologie Carl Devos (UGent) zette de zes netjes op één rijtje in z'n aula, letterlijk zelfs. Het openingscollege van Devos deze week levert een interessante vergelijking op tussen de leidende politici in dit land: qua stijl, aanpak en inhoud. 

Wie is de Keyser Söze van de Vlaamse politiek? Het was een spontane vraag die opkwam, toen de zes partijvoorzitters in de Gentse aula deze week een rijtje vormden, een line-up zoals in de legendarische film The Usual Suspects. Ze stonden alle zes netjes vragen te beantwoorden, en met elkaar te debatteren, wat heerlijke, niet-gescripte discussies opleverde. Zelden gezien: zulke felle en vooral spontane interactie tussen zes figuren die samen de Vlaamse politiek bepalen.

Carl Devos is natuurlijk een beetje de rockster onder de Vlaamse professoren politicologie. Elk jaar heeft zijn openingscollege een hoog showgehalte: de professor strikt een hooggeplaatst politicus, en die laat er met een redevoering in zijn ziel kijken en maakt liefst en passant nog wat nieuws.

Dit jaar overtrof Devos zichzelf nogmaals. Elke voorzitter mocht zijn of haar partij gedurende achttien minuten voorstellen, "TEDx-gewijs", zo stelde Devos. Het leverde vooral een heel interessante staalkaart op van hoe de zes partijvoorzitters zichzelf willen presenteren aan een jonge generatie, hoe ze hun boodschap brengen en hun imago framen. Zoek de verschillen én gelijkenissen.

John Crombez: de hervormer

·     Kernpunt: Sociale onrechtvaardigheid

 

·        Dresscode: Jeans met een wit hemd, opgestroopte mouwen

·        Presentatiestijl: Casual, wandelend over het podium

·        Hulpmiddelen: Een mooi voorbereide slideshow

·        Grapjes: Nauwelijks

·        Oneliner: "Welke samenleving willen we zijn? De keuze is aan jullie"

John Crombez (SP.A) is een atypische partijvoorzitter. Reclameman Marc Fauconnier noemde hem onlangs "te eerlijk" voor de politiek: iets te oprecht over zichzelf en zijn partij. Hijzelf onderschrijft dat ook: hij weigert zich veel aan te trekken van de conventies in de Wetstraat. Als hij aan zichzelf twijfelt, zegt hij dat ook gewoon in een interview. "Het zal wel dat dat not done is, maar daar heb ik lak aan."

Maar tegelijk is Crombez ook vooral een ex-kabinetschef van een hele reeks grote namen bij de socialisten, een beleidsmaker, een dossiervreter. Van twijfel is geen sprake in de tot de nok gevulde aula, als hij 'zijn' dossier mag belichten: sociale onrechtvaardigheid.

Zijn presentatie geeft hij met bijzonder veel energie en in het debat nadien is hij ook nadrukkelijk aanwezig. Iets te nadrukkelijk soms, hij onderbreekt zijn collega's zodanig dat Gwendolyn Rutten (Open VLD) hem met een zinger in de hoek zet: "We hebben het hier allemaal over respect gehad: misschien kan je het ook tonen?"

Maar het verhaal van Crombez staat er wel: een strak voorbereid, stevig links betoog, dat hij niet voor het eerst doet. Veel humor zit er niet in, het is wat drammerig, in de stijl van een Jeremy Corbyn. Verontwaardiging is de onderliggende emotie.

De slideshow, vaak met enkel foto's of grote slogans, is perfect synchroon met wat de SP.A-voorzitter vertelt. Het is een versie van het 'nieuw socialisme', dat hij ook op zijn nieuwjaarsspeech in Bredene naar voor bracht. De superrijken zijn het mikpunt, herverdeling het middel, meer gelijkheid het doel.

"Welke samenleving willen we zijn", houdt Crombez de zaal een spiegel voor. Hij presenteert zich als de hervormer, de man die het socialisme in de 21e eeuw zal brengen. "Want is het normaal dat mensen die als freelancer werken in de digitale economie geen recht hebben op een pensioen? 90 jaar geleden is de sociale zekerheid gesticht, en die moeten we verdedigen. Maar vandaag zitten we in een nieuwe realiteit en we moeten beter doen."

"We moeten het geloof herstellen. We moeten ons afzetten tegen het eenheidsdenken. En we moeten vechten tegen TINA: "There is no alternative." Ze zullen je zeggen dat er geen alternatieven zijn. Maar dat klopt niet." Of om het concreet te maken: na jaren oppositie is Crombez klaar om opnieuw beleid te maken, met misschien wel een rol voor zichzelf in een regering.

Bart De Wever: de realist

·     Kernpunt: De Westerse samenleving is in gevaar

 

·        Dresscode: Strak in het pak, met das uiteraard

·        Presentatiestijl: Droog, van achter het spreekgestoelte

·        Hulpmiddelen: Geen

·        Grapjes: "Het kostte me anderhalf uur om hier te geraken. Een half uur van Antwerpen naar Gent, en dan een uur in Gent zelf."

·        Oneliner: "Ze had je tuk, kameraad."

Als er één ding is dat Bart De Wever wil zijn, is het anders zijn dan alle andere partijen. Het buitenbeentje, het alternatief, niet behorend tot de club. De N-VA-voorzitter doet dan ook heel tegendraads niet mee aan slideshows. Een droge speech, "de avond voordien nog geschreven", dat krijgt het publiek. Van achter het spreekgestoelte zal De Wever zijn toespraak afdreunen, en daarbij behoorlijk complexe gedachtegangen formuleren. De gebarentolken moeten regelmatig tijdens de speech toegeven dat ze een woord niet kennen, of niet kunnen vertalen.

De Wever houdt zich niet aan zijn tijd, en dat is wat symptomatisch: hij weegt politiek het zwaarst en laat dat af en toe gewoon duidelijk voelen aan zijn collega's. "Als 'niet polariseren' betekent dat je presentaties moet geven waarbij niemand zich ook maar aan iets kan storen, dan moet je dat vooral doen. Ik heb hier zo’n voorbeelden al gezien vandaag", laat De Wever zich ontvallen na de voorstellingen van zijn collega's.

Soms neigt het zelfs naar revanchisme. Zo begint hij meteen met een verwijzing naar zijn gastcollege bij diezelfde professor Devos in 2015. Toen ging het over migratie, waarbij hij brandhout maakte van Angela Merkel en haar "Wir schaffen das". Dat leidde destijds tot grote spanning met CD&V, de zusterpartij van Merkel in België. De Wever wrijft het er nog eens in: "Alles wat ik toen gezegd heb, is uitgekomen. Behalve de ondergang van Merkel zelf, al scheelt dat niet veel."

Nicolas Maeterlinck

De Wever kiest 'identiteit' als thema, en presenteert zich daarbij als 'realist' die de "de capitulatie van de linkerzijde" frontaal aanvalt. "Zij verloochenen de waarden van de Verlichting om toch maar de stemmen van de minderheden binnen te halen. Maar die kiezers zullen zich van hen afkeren, dat is in Nederland gebeurd, en is in België ook aan het gebeuren."

De Wever duidt achteraf dat dit thema ook voor interne partijpolitiek nuttig is: hij is bezig aan een boek daarover. Dat hij het aan de UGent voor het eerst test, is niet echt toevallig. De studentengroep Schild en Vrienden kwam er stevig in opspraak, nadat interne communicatie lekte die bijzonder ranzig, seksistisch en antisemitisch was. Verschillende leden van Schild en Vrienden bleken militanten van N-VA te zijn. "Als alles wat ik dacht op mijn 17 jaar online zou staan, zou ik kunnen verhuizen naar Patagonië. Ik heb gedeweept met van alles", zo geeft hij de zaal daarover mee.

Maar zijn eigen achterban, zijn militanten, en bij uitbreiding Vlaanderen, hebben nood aan een helder kader, een duidelijke lijn op dat vlak. Om te weten tot waar ze mogen en kunnen gaan, zou je haast denken. "We moeten doorvaren op het kompas van de Verlichting. Iedereen heeft het recht op emancipatie en onze identiteit is daartoe de sleutel." 

Het is niet bepaald een vrolijk beeld, De Wever waarschuwt vooral: "Kantelt de wereld naar een westers geconcipieerd 'citizenship'? Dat is een illusie." En ook: "Als je te makkelijk toegang geeft tot het burgerschap hier, kantelt ook het beeld in de samenleving hier."

Het komt er dus voor De Wever op aan om nieuwkomers dezelfde 'identiteit' te geven als de Vlamingen. "Je kan daarvoor geen lijstje maken, zo werkt het niet. Het is geen statisch, maar dynamisch gegeven." Niet verrassend is de Nederlandse taal voor hem de sleutel. "De thuistaal ook naar onze scholen importeren of aan het stadsloket brengen: het is mij een compleet raadsel waarom de linkse partijen geloven dat dit kan werken."

Een vorig pleidooi voor de waarden van de Verlichting dus, die afgedwongen moeten worden. En tegelijk de permanente speldenprikken aan de andere voorzitters. "Wie schouderklopjes wil, pakt racisme aan, of ongelijkheid. We zijn het derde meest herverdelende land ter wereld."

Met zijn discours parkeert De Wever zich netjes weg van de anderen. Maar ook met Vlaams Belang heeft hij weinig op. Als Tom Van Grieken (Vlaams Belang) tijdens het debat probeert te onderlijnen dat zijn partij niet racistisch is, en Meyrem Almaci (Groen) hem op de man af vraagt waarom zijzelf dan opduikt in memes van de partij, is het De Wever die hem dood doet: "Ze had je tuk, kameraad." Of hoe je de grootste partij kan zijn, in alle regeringen zitten, en toch het buitenbeentje blijven.

Meyrem Almaci: de marketeer

·     Kernpunt: Ecologie

 

·        Dresscode: Jeanshemd, zwarte broek, hoge hakken

·        Presentatiestijl: Lichtjes wandelend, heftige armbewegingen, traag en helder sprekend

·        Hulpmiddelen: Een gelikte slideshow, steekkaartjes in de hand en          zowaar een filmpje

·        Grapjes: "Wat zegt dat hier allemaal over mij? Getrouwd met een grote    blonde ariër?"

·        Oneliner: "Er is geen planeet B"

Laat ons aannemen dat Meyrem Almaci in Gent toch een beetje een thuismatch speelt voor het studentenpubliek. Het spontane applaus als ze na De Wever het podium beklimt, is fel en nadrukkelijk. "Wat zegt dat hier allemaal over mij? Zelf buitenlandse roots, getrouwd met een grote blonde ariër, samen kinderen", reageert ze op de uiteenzetting van haar voorganger. 

In alles verschilt Almaci van De Wever: zowel qua stijl als inhoudelijk is het dag en nacht. Rode draad is en blijft bij haar steeds de ecologie: "Er is geen planeet B", is de duidelijke boodschap voor de jonge generatie. Groen, groener, groenst.

De presentatie van Almaci oogt jong en fris, doorspekt wel van bekende quotes en citaten om haar verhaal te ondersteunen. Ze steekt zowaar zelfs een kort filmpje gemaakt door Kristof Calvo in haar uitleg, waarin onbekenden elkaar ontmoeten en een gesprek beginnen. Het is een compilatie van de gekleurde samenleving: blank en oud wisselt met jong en kroeshaar, lichte en donkere huidskleur, een hoofddoek naast een blondine. De zaal begrijpt het: dit is gesneden koek voor de generatie die vandaag op de universiteitsbanken zit, video's voor Facebook.  

Maar de vraag is of het niet dat tikje te veel overhelt naar het sloganeske, naar de marketing. Citaten van Stephen Hawking ("We are in danger of destroying ourselves by our greed and stupidity"), van Franklin Roosevelt (“We have nothing to fear except fear ourself"), van Rudi Vranckx ("Angstzaaierij is hét bestsellerproduct van de 21e-eeuwse politieke markt") én Roisin Murphy ("The time is now") rollen over mekaar heen.

Inhoudelijk lijkt ze weinig moeite te doen om te overtuigen: veel harde informatie bevat het groene verhaal niet, het is vooral emo-gedreven. Misschien hoeft dat ook niet: voor de jonge generatie zijn zaken als klimaatopwarming of ecologie tout court vaststaande feiten, die op zich niet meer ter discussie staan.

Vreemd genoeg zit het sterkste moment van Almaci hem dan net op het moment dat ze wel de confrontatie aangaat met de N-VA. Voor de combattieve Almaci, die plots ook sneller spreekt, is het duidelijk dat ze zich met verve weet af te zetten tegen een heldere vijand, in casu het maatschappijbeeld dat zonet De Wever geschetst heeft.

"Angstzaaierij", noemt ze het. "Eens het beest gevoed, krijg je het niet meer in z’n kooi. Het is heel makkelijk om aan zwart-witdenken te doen. Grosso modo zijn er ook maar twee manieren om aan politiek doen: het wij-zij-denken, of dat van de hoop en verbondenheid. Wij kiezen resoluut voor het tweede." De vraag blijft hierbij of Groen in Antwerpen het juiste boegbeeld heeft uitgespeeld. Wouter Van Besien mag dan lijsttrekker zijn, Almaci lijkt veel meer bestand tegen een boksmatch met De Wever. 

Tom Van Grieken: de provocateur

 

·        Kernpunt: Sociaal en anti-immigratie gaan samen

·        Dresscode: Netjes in kostuum met das en stoefertje

·        Presentatiestijl: Aandacht eisend, met de voeten vooruit tackelend

·        Hulpmiddelen: Een bijzonder uitgekiende slideshow

·        Grapjes: "Ik weet niet of mijn resultaat zo goed zal zijn. Verkiezingen, dat blijft een beetje de Lotto."

·        Oneliner: "Je hebt de winnaars van de globalisering: de bakfietsgroenen en de bakfietsblauwen. En de verliezers zijn de bouwvakkers, de truckchauffeurs, de bejaarden."

Wie er ooit aan twijfelde of Van Grieken oratorisch bij iemand in de leer is geweest, hoeft dat niet meer te doen. Bij momenten was het net alsof boegbeeld Filip Dewinter zelf in de zaal stond, en de studenten toesprak: dezelfde tongval, dezelfde zwaaiende bewegingen met de armen, dezelfde ik-tegen-de-wereldhouding. Agent provocateur, bij Vlaams Belang is en blijft dat deel van de huisstijl.

Van Grieken vervult die rol perfect, en het moet gezegd: zijn slideshow zit ook inhoudelijk sterk ineen. Veel research op gedaan, een paar citaten van tegenstanders opgezocht, een pak cijferwerk om het allemaal te staven. Inhoudelijk is z'n pitch ook best vernieuwend: hij parkeert Vlaams Belang sociaal-economisch nadrukkelijk op links.

Globalisering is de grote boosdoener. Want dat creëert de grote breuklijn: met winnaars die verschillende talen spreken, die het economisch goed doen, dankzij de internationalisering. De ogenschijnlijke tegenstelling tussen politiek links en politiek rechts bestaat daarbij volgens Van Grieken niet meer, het zijn allemaal winnaars: "Of het nu bakfietsgroenen of bakfietsblauwen zijn, Kristof Calvo en de Bart Somers, zolang ze maar op tijd hun koffietje kunnen drinken in hun hipsterbar."

De verliezers, dat zijn volgens Van Grieken dan weer "de bouwvakkers, de truckchauffeurs, de bejaarden. Dat is de nieuwe breuklijn." "En ik vrees dat u hier allen bijna allemaal tot de winnaars zal horen", zo wrijft de Vlaams Belanger het erin bij de studenten.

Maar zijn Vlaams Belang wil dus absoluut de sociale zekerheid versterken, "niet afbouwen zoals de N-VA". Nadrukkelijk zal Van Grieken proberen telkens opnieuw zich af te zetten van de "traditionele partijen", maar ook, nog meer zelfs, van de N-VA. De enige manier voor Vlaams Belang om die sociale zekerheid te redden, is de grenzen radicaal sluiten. "Sociale zekerheid voor iedereen, plus open grenzen, dat is onbetaalbaar: hoe los je dat op als je nog meer armoede importeert? Maar is het alternatief het N-VA-model: minder sociale bescherming? Daar ben ik het totaal niet mee eens."

Het is Vlaams Belang, naast de SP.A van Crombez, die als enige het heeft over de pensioenen tijdens de twee uur politiek discours. Niet dat dat nu hét onderwerp is om studenten mee te verleiden, maar het is toch veelzeggend dat uitgerekend Van Grieken het opwerpt. "In dit land hebben we de hoogste belastingen en de laagste pensioenen. Na vier jaar N-VA-beleid is dat nog steeds het geval."

Ook opvallend: Van Grieken wil doodgraag aansluiting bij zijn nieuwste helden: Matteo Salvini van de Lega in Italië en Heinz-Christian Strache van de FPÖ in Oostenrijk. Beiden uiterst rechts, beiden mee in de regering. "Er waait een nieuwe wind in Europa", zo blaast hij. Maar de vraag hoe hij mee in het beleidsbad raakt, daar danst hij rond. Niemand vraagt het hem overigens: het cordon sanitaire komt nooit ter sprake tijdens de twee uur uiteenzettingen.

Integendeel: ook tijdens het debat achteraf dicht hij de kloof niet. Hij blijft nadrukkelijk zich afzetten tegen zijn collega-voorzitters en lanceert af en toe in het bekende anti-migrantendiscours een oneliner. "Is die geweldige diversiteit een verrijking op onze scholen? Dat blijkt niet, want het niveau gaat achteruit, en je krijgt er nog verplicht halal voedsel bovenop." Om maar te zeggen: een Salvini of Strache worden, is een nog behoorlijk verre droom.

Gwendolyn Rutten: de dromer

 

·        Kernpunt: Gewoon doen

·        Dresscode: De witte gympies vallen op. Casual dus.

·        Presentatiestijl: Predikend, zoekend naar interactie met de zaal

·        Hulpmiddelen: Een mooi opgebouwde, positieve slideshow

·        Grapjes: "Gewoon doordoen", zegt ze als er een onderbreking valt

·        Oneliner: "Er zijn geen levensgrote verschillen tussen hoe men het beleid in Gent of Antwerpen aanpakt."

Open VLD is de enige partij die een écht herkenbare slogan heeft op dit moment, en dat zullen we geweten hebben. Regelmatig keert de 'gewoon doen' terug in het discours van Gwendolyn Rutten, die er opvallend sportief bijloopt: geen hoge hakken deze keer.

Maar net zoals de slogan kampt haar presentatie met een gebrek aan puntigheid: niemand die precies weet waar het nu voor staat. En Rutten slooft zich ook niet uit om de scherpe kanten op te zoeken, integendeel: ze parkeert Open VLD netjes in het midden. "Iedereen doet z’n best om de verschillen in de verf te zetten. Maar straks gaat elk van ons gewoon keihard werken, om zijn of haar stad beter te maken. Dat geldt, denk ik, voor alle kandidaten in de steden en gemeenten", haalt ze er de angel uit.

Meer nog: daar waar zowel de N-VA als Groen, maar ook SP.A en zeker Vlaams Belang op hun thema's de uithoeken opzoeken, ontkracht ze dat verhaal. "Er is geen levensgroot verschil tussen hoe men het in Gent of Antwerpen aanpakt", weerlegt ze het bestaan van een 'model Gent' (van Groen) versus een 'model Antwerpen' (van de N-VA).

Als Rutten even later dan toch uitlegt waar het liberalisme volgens haar voor staat, blijft ze ver weg van het assertieve spierballendiscours van pakweg een Dirk Verhofstadt of Etienne Vermeersch. Dat model verdedigt, net als De Wever in zijn discours, de idealen van de Verlichting tot de laatste snik, en gaat de confrontatie met religieuze intolerantie openlijk aan. Er was een tijd dat de liberalen ook daarmee geflirt hebben, maar die is duidelijk voorbij.

De drie kenmerken die "mensen liberaal maken", zijn plots wel erg wollig geworden. "Het zijn ten eerste mensen met ambitie, die de lat hoog leggen. Mag dat nog: durven dromen?", poneert ze. "Ten tweede zijn liberalen mensen die positief zijn, optimistisch. Voor sommigen is het halfleeg, voor ons is het altijd halfvol. Voor liberalen is er altijd een glas om te vullen. Gewoon doen." En ten slotte is er volgens haar een gemeenschappelijk element, dat ze samenvat als: "Je kan niets alleen."

Vervolgens kleurt ze haar minuten in door cases te geven, van mensen die ondernemen, die hun lot in handen nemen. De individuele verhalen van "Jeroen, de ondernemer" en "Abdelkarim, de allochtoon die zichzelf er bovenop hielp" kabbelen een beetje. Het voelt allemaal wel bijzonder geformateerd aan, als Rutten de zaal vraagt of zij "de volgende Jeroen willen zijn?"

Het is een doelbewuste positionering: bedachtzaam, niet provocerend, optimistisch, blauwe beleidsmakers die verantwoordelijkheid nemen... Later, in het debat met de andere voorzitters, zal Rutten zich veel actiever tonen en haar natuurlijke kant als vechter veel meer tonen. Maar die kant past blijkbaar minder in de uitgetekende strategie, die Open VLD netjes in het midden van het bed parkeert.

Wouter Beke: de grappenmaker

 

·        Kernboodschap: Er waren er 13, misschien iets te veel van het goede?

·        Dresscode: Wit hemd, mouwen omhoog, kostuumbroek eronder.

·        Presentatiestijl: Behoorlijk dynamisch, veel interactie met de zaal

·        Hulpmiddelen: Netjes opgebouwde slideshow

·        Grapjes: "Je kan de Antwerpenaar uit Antwerpen halen, maar je kan Antwerpen niet uit de Antwerpenaar halen. Misschien jammer."

·        Oneliner: "Er was bij mij op kot een meisje dat voor sapjes en soepjes zorgde. Dat meisje is mijn vrouw geworden. We hebben samen drie kinderen."

Wouter Beke loopt opvallend ontspannen rond dezer dagen: is het omdat hij weet hoeveel voorakkoorden CD&V al lokaal op zak heeft dat hij makkelijk slaapt 's nachts? Feit is dat de CD&V-voorzitter duidelijk niet gekomen is om zich op te winden, of al te veel de discussie op te zoeken: het ligt niet in z'n persoonlijk DNA en ook niet in dat van zijn partij. 

Met een pak grappen en persoonlijke anekdotes zal Beke zijn verhaal kleuren, met behoorlijk wat succes. Want wie wil niet weten hoe Beke zijn vrouw leerde kennen? (Na een nachtje stappen verloor de huidige CD&V-voorzitter bij een pijnlijke val een paar tanden, wat betekende dat hij geen vast voedsel meer kon opnemen. Eén meisje op kot bij hem zorgde voor hem, bracht hem soep en sapjes en werd uiteindelijk zijn vrouw.)

Of wie kan niet lachen met de bloemlezing aan vulgaire commentaar op Facebook, die Beke dagelijks over zich heen krijgt en heeft uitgezocht om met het publiek te delen? ("Wouter Beke is een eikel" of "Wouter Beke moet anaal gepenetreerd worden", om er maar enkele te noemen.)

Om maar te zeggen: hij windt de zaal behoorlijk goed rond zijn vinger. Maar inhoudelijk kiest hij voor een misschien net iets te 'hippe' of 'jonge' formule. Hij geeft een presentatie dertien redenen, "13 Reasons Why", met een knipoog naar die bij jongeren erg populaire tv-serie, om toch maar te overtuigen voor CD&V te kiezen. 

Maar daarbij trapt hij de ene open deur na de andere in. Respect, verbondenheid, ondernemerschap, zorgzaamheid... het is moeilijk om het daar niet mee eens te zijn. Maar het is tegelijk een gemiste kans om de ideoloog in Beke te horen. Van alle voorzitters is hij misschien wel het meest daarin onderlegd; hij was niet voor niets eerst academicus en christendemocratisch huisideoloog, voor hij voorzitter werd van CD&V. Maar aan de universiteit toont Beke zich als de grappenmaker, eerder dan de filosoof. 

Dezelfde opbouw zoals bij Open VLD komt terug: foto's van succesvolle ondernemers passeren de revue. Een West-Vlaming startte ooit de app Shazam en is vandaag een held voor Beke. Een citaat van Barack Obama, die ook door Almaci werd aangehaald, zit ook in de presentatie: "Het belangrijkste woord in een democratie is ‘wij’". En alweer is er een grap, als het over 'toekomstgericht' gaat. "Weet u dat een jaar studeren aan de universiteit gemiddeld 12.000 euro kost? Beste professor Devos, als ik hoor dat je de helft van je studenten buist, dan is dat dus 24.000 euro per kop hier. Je moet daar toch eens over nadenken."

Heel even dient hij Bart De Wever van antwoord, niet toevallig over het gevoelige onderwerp van Angela Merkel. "Op het moment dat tienduizenden mensen voor de poorten van Duitsland stonden, en Merkel opende die, dan is dat niet omdat ze voor een opengrenzenbeleid is. Maar wel omdat  artikel 1 van de Duitse grondwet het dicteert: De menselijke waarde is onschendbaar". Die waarde is te respecteren. En iedereen weet hoe dat artikel tot stand is gekomen."

Maar verder dan die kietel komt het niet, Beke bewandelt mooi de middenweg. Waar het dus behoorlijk druk is, want ook Open VLD zit exact op die plek geparkeerd. 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.