Video player inladen ...

Supermarkten worden almaar meer 'bio'. Kunnen de boeren volgen?

Biologisch geteelde producten zijn hip en dat drijft de vraag op. Het verklaart waarom almaar meer grote supermarktketens op hun bio-aanbod hameren. Kunnen onze bioboeren die vraag aan? En hoe gaan ze om met de prijzenslag tussen de supermarkten? Eén-programma "De markt" zocht het uit.

Of ze het nu lekkerder vinden of gezonder (geen pesticiden) of ecologischer (geen kunstmest, lokale productie): consumenten vragen almaar meer naar bioproducten, zo zeggen alle grote supermarktketens en discounters in koor. "Een biolabel geeft hen de zekerheid dat een product beantwoordt aan hun behoeften", vertelt Roel Dekelver, woordvoerder van Delhaize.

Alles is relatief natuurlijk: het marktaandeel van bio bij de verse producten lag in 2017 'slechts' op 3,2 procent. Maar een supermarkt zonder bio, dat kan niet meer. De grote retailers staan nu al voor ongeveer de helft van de bioverkoop in ons land.

Het aantal bioproducten dat ze aanbieden, stijgt ook elk jaar fors. Delhaize heeft er 800 in zijn gamma, Colruyt 400 (maar bij dochter Bio-Planet wel nog eens 6.500), Carrefour pakt uit met 4.500 producten. Ook bij de discounters als Lidl en Aldi groeit het aanbod. De meest verkochte bioproducten zijn onder meer eieren, kip, melk en fruit.

Ook meer bioboeren?

Als de vraag stijgt, moet het aanbod ook kunnen volgen. Is dat het geval bij de Vlaamse biologische landbouw-, tuinbouw en veeteeltbedrijven? Vlaanderen telde vorig jaar 468 biolandbouwbedrijven, een stijging met 9 procent tegenover een jaar eerder. Maar die biobedrijven maken amper 2 procent uit van de totale landbouwmarkt. 

7.367 hectare van het totale landbouwareaal wordt gebruikt voor biologische landbouw en veeteelt, Dat is slechts 1,2 procent van de totale landbouwoppervlakte. Daarmee bengelt Vlaanderen onderaan in de Europese statistieken.

"We zijn laat en het gaat traag", geeft Lieve Vercauteren van Bioforum toe. "De laatste jaren zit er een versnelling in en dat moeten we zo volhouden. Zeker om bijvoorbeeld in de zuivel de markt te kunnen blijven volgen. Want anders laten we die aan de buurlanden."

"De vraag begint het aanbod te overstijgen", bevestigt Dekelver. Om dat te compenseren worden nu ook al verse producten ingevoerd uit de buurlanden. Maar de kloof wordt stilaan wel gedicht. Carrefour haalt nu alle biovlees en gevogelte uit België, voor fruit en groenten groeit het aanbod van dichtbij ieder jaar. Van de biogroenten bij het merk 'Colruyt Laagste Prijzen' is 60 procent Belgisch. 

Volume optrekken

Intussen proberen supermarkten ook volop volume van op de Belgische markt op te trekken. Delhaize is een duurzame samenwerking gestart met de coöperatieve Biomilk.be, waar 46 biologische melkboerderijen bij zijn aangesloten. Ook Carrefour komt binnenkort met een eigen aanbod aan Belgische biomelk. Colruyt heeft zelfs een eigen bioboerderij gekocht. 

De laatste jaren zit er een versnelling in en dat moeten we zo volhouden. Zeker om bijvoorbeeld in de zuivel de markt te kunnen blijven volgen

Lieve Vercauteren, Bioforum

"Daar zoeken we nu een producent voor, een landbouwer die dat voor ons gaat exploiteren", vertelt Stefan Goethaert van Colruyt. "En we hebben ook recent een aparte keten opgestart rond biovarkens, waar we Belgische varkens gaan kweken voor onze klanten." 

Colruyt en Carrefour helpen traditionele landbouwers ook met de omschakeling naar biolandbouw. Bart Van Der Straeten zit met zijn fruitbedrijf Staveshof midden in zo’n omschakelingstraject naar biobedrijf. "Het is financieel interessanter omdat je een andere nichemarkt kan opzoeken", legt hij uit. "De traditionele telers zijn meer aanbodgedreven en krijgen niet altijd de juiste prijs voor hun producten. Bij ons is het tot nu toe nog zo dat wij een correcte prijs krijgen."

Bekijk hieronder onze reportage bij Staveshof:

Video player inladen ...

Prijzenslag

Die prijs blijft een discussiepunt tussen bioboeren en supermarkten, want bioproducten zijn nog altijd heel wat duurder. Carrefour bijvoorbeeld wil dat dat verandert. "De consument wil meer bio en hij wil daar persoonlijk iets meer voor betalen, maar niet extreem veel meer", vindt Carrefour-woordvoerder Baptiste van Outryve. "Wij vinden dat we ook aan die prijzen moeten werken."

Zo'n prijzenslag is de grote vrees van heel wat bioboeren, zegt Lieve Vercauteren van Bioforum. "Als er een prijzenoorlog zou komen tussen de supermarkten - je voelt dat al: Carrefour wil de goedkoopste zijn, Colruyt reageert meteen - dan zijn de boeren toch wel bang dat uiteindelijk de producent de prijs zal betalen, ook al is dat niet de bedoeling van Carrefour."

Als we een prijzenslag gaan organiseren, gaan weinig boeren zich geroepen voelen om over te schakelen naar bio. En dat willen we dus vermijden

Roel Dekelver, woordvoerder van Delhaize

Dekelver van Delhaize sust: "Wij gaan zeker niet deelnemen aan zo’n prijzenslag. Wij willen competitieve prijzen aanbieden aan onze klanten. Maar wat belangrijk is: het is nu net zo moeilijk om voldoende volume te creëren op de markt. Als we een prijzenslag gaan organiseren, gaan weinig boeren zich geroepen voelen om over te schakelen naar bio. En dat willen we dus vermijden."

Meer volume kan op termijn ook voordelig zijn voor de prijzen, knikt Vercauteren. "Maar er is een bepaalde kost verbonden aan het produceren van alle voedsel, en zeker van biovoedsel, en die kost moet vergoed worden."

Bekijk hier het volledige gesprek in De Markt van 6 oktober met Roel Dekelver van Delhaize en Lieve Vercauteren van Bioforum Vlaanderen.

Video player inladen ...